Món khoái khẩu khiến người phụ nữ có sán dài hơn 70 cm mà không biết

Bác sĩ Vũ Thị Ngọc Bích nội soi phát hiện sán dây bò trong lòng đại tràng của bệnh nhân.

Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh H.T.H. (48 tuổi, trú tại Lai Châu) đến khám sức khỏe tổng quát trong tình trạng gần như không có biểu hiện bất thường về tiêu hóa.

Quá trình nội soi đại trực tràng toàn bộ có gây mê, thạc sĩ, bác sĩ nội trú Vũ Thị Ngọc Bích, Viện Tiêu hóa, cùng ê-kíp phát hiện một dải ký sinh trùng màu trắng, dẹt tại đoạn cuối hồi tràng, kéo dài sang đại tràng ngang.

Phát hiện dải ký sinh trùng khi nội soi

Các bác sĩ sử dụng dụng cụ nội soi để kéo và lấy ra ngoài một đoạn thân sán dài khoảng 70 cm. Mẫu bệnh phẩm sau đó được chuyển đến khoa Vi sinh, Viện Xét nghiệm Y học, Bệnh viện Bạch Mai, để kiểm tra và định danh.

Kết quả cho thấy mẫu phù hợp với sán dây bò (Taenia saginata). Sau thủ thuật, người bệnh được chuyển đến Phòng khám Bệnh nhiệt đới và Viêm gan để đánh giá tình trạng nhiễm ký sinh trùng, tư vấn và điều trị đặc hiệu bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Sán dây bò sau khi được gắp qua nội soi.

ThS.BSNT Vũ Thị Ngọc Bích cho biết người nhiễm sán dây bò thường có ít triệu chứng, thậm chí không nhận thấy bất thường nên có thể không chủ động đi khám. Vì vậy, ký sinh trùng có thể tồn tại trong cơ thể một thời gian mà người bệnh không hay biết.

Bác sĩ lưu ý việc lấy được một đoạn thân sán qua nội soi chưa đồng nghĩa ký sinh trùng đã được loại bỏ hoàn toàn. Phần đầu sán có thể vẫn bám ở ruột non và tiếp tục phát triển. Do đó, người bệnh cần được điều trị bằng thuốc đặc hiệu theo chỉ định.

Vị chuyên gia khuyến cáo những người có thói quen ăn thịt bò tái, nếu phát hiện các đốt sán màu trắng trong phân hoặc trên quần áo, nên đi khám sớm.

Ăn thịt bò chưa chín kỹ có thể nhiễm sán

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), người có thể nhiễm sán dây bò khi ăn thịt bò sống hoặc chưa được nấu chín kỹ có chứa ấu trùng sán. Sau khi vào cơ thể, ấu trùng phát triển thành sán trưởng thành trong ruột non.

Tại Việt Nam, các món như thịt bò tái, bò nhúng tái, gỏi bò hoặc thịt bò chưa chín kỹ có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm sán nếu nguyên liệu chứa ấu trùng.

Phần lớn người nhiễm sán dây bò không có triệu chứng rõ rệt. Một số trường hợp có thể xuất hiện biểu hiện nhẹ như đau hoặc khó chịu vùng bụng, đầy hơi, buồn nôn, tiêu chảy, chán ăn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

"Dấu hiệu dễ nhận biết là các đốt sán màu trắng xuất hiện trong phân hoặc tự bò ra ngoài qua hậu môn. Khi phát hiện tình trạng này, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp", bác sĩ Bích cho hay.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, đốt sán có thể gây biến chứng như tắc ruột thừa hoặc đi vào đường mật, ống tụy. Đáng chú ý, sán dây bò cần được phân biệt với sán dây lợn (Taenia solium). Người nhiễm sán dây bò chủ yếu do ăn thịt bò có chứa ấu trùng. Loài sán này không gây bệnh ấu trùng sán ở người.

Trong khi đó, người nuốt phải trứng sán dây lợn có thể mắc bệnh ấu trùng sán lợn, gây tổn thương ở các cơ quan như não, mắt hoặc cơ. Hai bệnh có đường lây nhiễm và nguy cơ biến chứng khác nhau, vì vậy cần được xác định chính xác để có hướng xử trí phù hợp.

Việc chẩn đoán sán dây bò thường dựa vào xét nghiệm phân tìm trứng hoặc đốt sán. Trong một số trường hợp, mẫu đốt sán được lấy để hỗ trợ xác định loài. Bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả thăm khám và xét nghiệm để đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Praziquantel là một trong những thuốc được sử dụng để điều trị sán dây bò. Người bệnh không nên tự mua thuốc mà cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ, đồng thời tái khám khi được yêu cầu để đánh giá hiệu quả điều trị.

Theo bác sĩ Bích, để phòng nhiễm sán dây bò, người dân cần hạn chế ăn thịt bò sống, thịt bò tái và các món chưa được nấu chín kỹ. Nên lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát vệ sinh thú y, đồng thời bảo đảm vệ sinh trong quá trình chế biến.

Các dụng cụ chế biến thực phẩm sống và thực phẩm chín cần được sử dụng riêng. Người dân cũng nên rửa tay sau khi tiếp xúc với thịt sống, sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh và tránh để phân người phát tán ra môi trường chăn nuôi.

Khi phát hiện đốt sán trong phân, có biểu hiện rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người dân nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Trường hợp tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy một số bệnh ký sinh trùng có thể tồn tại âm thầm, không gây triệu chứng rõ rệt. Vì vậy, ngay cả khi chưa có biểu hiện bất thường, người dân vẫn cần chú ý đến nguy cơ phơi nhiễm, đặc biệt nếu có thói quen ăn thịt bò chưa được nấu chín kỹ. Khi nghi ngờ nhiễm ký sinh trùng, việc thăm khám và điều trị theo chỉ định giúp xử trí bệnh phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.