Nâng giá trị sản phẩm OCOP từ lợi thế nông nghiệp và du lịch

Việc kết nối sản xuất với du lịch, trải nghiệm và tiêu thụ đã góp phần mở rộng thị trường và tạo động lực để các hợp tác xã hoàn thiện chất lượng, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị cho nông sản địa phương.

Phát huy lợi thế vùng sản xuất

Nông dân xã La Bằng thu hái chè. Ảnh: Hoàng Nguyên/TTXVN

La Bằng là một trong những địa phương có thế mạnh về cây chè của tỉnh Thái Nguyên. Xã hiện có gần 1.140 ha chè, trong đó 1.080 ha đang cho sản phẩm, sản lượng chè búp tươi đạt 14,9 nghìn tấn. Toàn xã có 20 hợp tác xã, gồm 13 hợp tác xã sản xuất, kinh doanh chè và 7 hợp tác xã hoạt động trong các lĩnh vực khác. Địa phương có 6 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó Hợp tác xã chè La Bằng có một sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia. Năm 2026, xã đặt mục tiêu phát triển thêm từ 1 đến 2 sản phẩm OCOP.

Hợp tác xã chè La Bằng có sản phẩm Thanh Hải Trà được công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao. Kết quả này không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng của hợp tác xã mà còn góp phần nâng tầm giá trị vùng chè La Bằng trên bản đồ nông sản chất lượng cao của Việt Nam.

Theo bà Nguyễn Thị Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã chè La Bằng, để sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia, Hợp tác xã phải kiên trì nâng cao chất lượng từ vùng nguyên liệu đến chế biến, hoàn thiện nhà xưởng và quy trình quản lý chất lượng. Đây không chỉ là yêu cầu để đạt chứng nhận mà còn là điều kiện để sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường, từng bước hướng tới xuất khẩu.

Bên cạnh lợi thế sản xuất chè, La Bằng có hai điểm du lịch tại Đồng Khuân và Tân Sơn. Đây là điều kiện để địa phương kết nối vùng nguyên liệu với hoạt động tham quan, trải nghiệm văn hóa trà, giúp du khách hiểu hơn về sản phẩm và tạo thêm cơ hội tiêu thụ nông sản.

Ông Tô Hà Phương, Phó Chủ tịch xã La Bằng cho biết, địa phương định hướng phát huy thế mạnh vùng chè gắn với phát triển du lịch, nâng cao chất lượng sản phẩm và đẩy mạnh quảng bá. Cùng với mục tiêu phát triển thêm sản phẩm OCOP, xã cần hỗ trợ các hợp tác xã hoàn thiện sản phẩm, nâng cao năng lực sản xuất, kết nối thị trường và xây dựng các hoạt động trải nghiệm phù hợp với điều kiện thực tế. Tuy nhiên, nhiều hợp tác xã còn hạn chế về vốn, năng lực quản lý, tiếp thị và khả năng tiếp cận thị trường.

Chính vì vậy, nâng tầm sản phẩm không chỉ dừng ở việc đạt chứng nhận OCOP mà cần tiếp tục chuẩn hóa vùng nguyên liệu, bảo đảm chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Khi được kết nối với các điểm du lịch, sản phẩm chè có thể gia tăng giá trị thông qua những trải nghiệm như tham quan vùng trồng, tìm hiểu quy trình chế biến và thưởng trà. Bên cạnh đó, chuyển đổi số, thương mại điện tử cũng là hướng đi cần được chú trọng để mở rộng thị trường. Thông tin rõ ràng về nguồn gốc, quy trình sản xuất cùng hình ảnh và câu chuyện sản phẩm sẽ giúp tăng niềm tin của người tiêu dùng, tạo điều kiện để khách du lịch tiếp tục mua hàng sau chuyến đi.

Kết nối sản xuất, du lịch và thị trường

Chè Thái Nguyên hiện có 193 sản phẩm đạt OCOP từ 3 - 5 sao. Ảnh: Trần Trang/TTXVN

Thái Nguyên hiện có 1.007 hợp tác xã nông nghiệp, 288 làng nghề và 598 sản phẩm OCOP, trong đó 13 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia, 118 sản phẩm đạt 4 sao và 467 sản phẩm đạt 3 sao. Đây là nền tảng để tỉnh phát huy lợi thế từng vùng sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm và mở rộng liên kết với các hoạt động dịch vụ ở nông thôn.

Ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên cho rằng, sau hợp nhất, tỉnh có thêm tiềm năng phát triển nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp sinh thái và kinh tế nông thôn đa giá trị. Sự đa dạng về tài nguyên, vùng sản xuất, bản sắc văn hóa và sản phẩm đặc trưng tạo điều kiện để địa phương chuyển từ tư duy chủ yếu sản xuất hàng hóa sang khai thác giá trị tổng hợp từ sản phẩm.

Theo ông Hải, mỗi sản phẩm OCOP có thể trở thành câu chuyện về vùng đất, con người và phương thức sản xuất, đồng thời là một phần trong trải nghiệm du lịch. Do đó, cần tăng cường liên kết giữa hợp tác xã, cơ sở sản xuất, đơn vị du lịch và các kênh phân phối để sản phẩm vừa đáp ứng yêu cầu chất lượng, vừa tiếp cận tốt hơn nhu cầu thị trường.

Từ góc độ xúc tiến thương mại, ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, cần chuyển từ cách làm chỉ tập trung bán sản phẩm tại điểm đến sang xây dựng thương hiệu thông qua điểm đến. Sản phẩm, nhà sản xuất, vùng nguyên liệu và câu chuyện văn hóa cần được kết nối trong hành trình của khách hàng, từ tìm hiểu, trải nghiệm, mua hàng đến tiếp tục mua lại sau chuyến đi.

Theo đó, quảng bá không nên chỉ dừng ở giới thiệu hình ảnh hay xây dựng gian hàng trực tuyến mà cần hướng tới hiệu quả tiêu thụ, doanh thu và khả năng duy trì quan hệ với khách hàng. Các điểm trưng bày, trải nghiệm có thể kết hợp giới thiệu sản phẩm, cung cấp thông tin nguồn gốc và hướng dẫn khách mua hàng qua các kênh trực tuyến.

Ở góc độ phát triển kinh tế nông thôn, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, kết hợp sản phẩm OCOP với du lịch làng nghề, du lịch nông nghiệp là hướng đi góp phần phát triển kinh tế nông thôn đa giá trị. Trong đó, sản phẩm OCOP tạo giá trị thương mại, còn vùng sản xuất, không gian làng nghề và hoạt động trải nghiệm góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, thu hút du khách và tạo sinh kế cho người dân. Để mô hình phát huy hiệu quả, cần tổ chức các hoạt động trải nghiệm gắn với giới thiệu quy trình sản xuất, thực hành, thưởng thức và mua sắm sản phẩm. Hợp tác xã giữ vai trò kết nối các hộ sản xuất, chuẩn hóa sản phẩm và dịch vụ, phối hợp với đơn vị lữ hành. Cùng với đó, địa phương cần quan tâm hạ tầng, vệ sinh môi trường và ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường.

Với những lợi thế sẵn có, Thái Nguyên có thể phát triển các hành trình trải nghiệm kết nối vùng chè, sản phẩm đặc trưng với các điểm du lịch sinh thái, văn hóa như suối Kẹm, hồ Núi Cốc và ATK Định Hóa… Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, tổ chức trải nghiệm phù hợp và mở rộng kênh tiêu thụ sẽ giúp khai thác hiệu quả hơn tiềm năng nông nghiệp, du lịch, tạo thêm cơ hội phát triển thị trường và nâng cao thu nhập cho người dân.