Nước ta là nước nông nghiệp và phải trải qua nhiều cuộc chiến chống ngoại xâm. Vì thế, cũng dễ hiểu khi mà nhân vật trung tâm của văn chương viết bằng chữ quốc ngữ là người nông dân và người chiến sĩ.
Bên cạnh việc tiếp tục nghiên cứu những giá trị văn học kinh điển thì gần đây xuất hiện một số công trình lý luận phê bình về văn học đương đại, mà tập tiểu luận - phê bình An trú miền đọc của TS Mai Thị Liên Giang được NXB Hội Nhà văn ấn hành cuối năm 2018 rất đáng chú ý trên tinh thần khám phá, khơi mở, đánh giá khách quan những giá trị văn học.