Mục tiêu xuất khẩu 3,7 tỷ USD sầu riêng vào năm 2025 đang đứng trước thách thức lớn khi hàng loạt lô hàng của Việt Nam bị Trung Quốc trả về vì tồn dư cadimi và vàng O vượt ngưỡng.
Không chỉ là cảnh báo về an toàn thực phẩm, các chỉ tiêu về cadimi hay vàng O ở quả sầu riêng còn là một 'bài kiểm tra khắc nghiệt' về năng lực quản lý chất lượng, uy tín thương hiệu và sự bền vững của hoạt động xuất khẩu nông sản chủ lực của Việt Nam. Do đó, để nâng cao chất lượng, cạnh tranh cho quả sầu riêng, cần nghiên cứu, có sự chuẩn bị trước để sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu từ thị trường.
Sầu riêng xuất khẩu đạt mức kỷ lục hơn 3,2 tỷ USD năm 2024, trở thành mặt hàng rau quả xuất khẩu lớn nhất nước ta. Nhưng sau con số ấn tượng là nguy cơ đổ vỡ nếu không có thay đổi căn cơ về quản lý chất lượng, liên kết chuỗi và ứng dụng công nghệ.
Bên cạnh yếu tố khách quan về thổ nhưỡng, nguyên nhân chủ quan là thói quen sử dụng phân bón của người trồng. Tuy nhiên, đổ lỗi hoàn toàn cho phân DAP được cho là chưa chính xác.
Ngành hàng sầu riêng đang đối mặt với những thách thức sống còn, nếu không kiểm soát được chất lượng, không bảo vệ được uy tín thương hiệu, 'trái ngọt' tỷ USD này có thể nhanh chóng trở thành 'trái đắng'…
Sầu riêng - mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đang đối mặt nguy cơ mất thị trường khi liên tục bị cảnh báo vi phạm chất lượng. Nếu không cải tổ toàn diện, ngành hàng tỷ USD có thể 'gục ngã bất cứ lúc nào'.
Ngày 10-6, Báo Tiền Phong tổ chức Hội thảo phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng...
Thời gian gần đây, sầu riêng Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Nhiều lô hàng bị trả về, nhiều doanh nghiệp điêu đứng, bị thiệt hại nặng, còn nông dân hoang mang nhìn nông sản rớt giá.
Để khắc phục việc sầu riêng có dư lượng cadimi vượt ngưỡng, có chất vàng O bị cấm cần thiết lập hệ thống giám sát chất lượng từ gốc, tăng cường khâu kiểm nghiệm tại cơ sở sản xuất sầu riêng.
Từ một mặt hàng gần như vô danh trong xuất khẩu, chỉ sau chưa đầy ba năm, sầu riêng đã vươn lên chiếm 45%-47% giá trị toàn ngành rau quả Việt Nam, đạt hơn 3,2 tỷ USD trong năm 2024. Tuy nhiên, 'cú sốc' dư lượng kim loại nặng vượt ngưỡng quy định vừa qua đã khiến ngành hàng tỷ USD sầu riêng có thể 'gục ngã bất cứ lúc nào'.
Nhiều thị trường lớn như Trung Quốc, châu Âu, Mỹ… liên tục cập nhật tiêu chuẩn liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), kim loại nặng, và các yếu tố an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, nông dân dường như vẫn mông lung giữa ma trận tiêu chuẩn này.
Dù mang lại giá trị xuất khẩu vượt bậc nhưng trái sầu riêng Việt Nam đang đối mặt với hàng loạt thách thức về quy hoạch, chất lượng và phụ thuộc thị trường.
Không chỉ Trung Quốc siết chặt kiểm tra đối với mặt hàng sầu riêng của nước ta, dự kiến trong 10 ngày giữa tháng 6, Liên minh châu Âu (EU) sẽ cử đoàn thanh tra đến Việt Nam để thực hiện giám sát một số mặt hàng như sầu riêng, thanh long, ớt. Điều này cho thấy, đã đến lúc cần phải chuẩn hóa quy trình trồng, xử lí chặt chẽ từ gốc chuyện tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, các hóa chất khác trên nông sản xuất khẩu.
Sau khi Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cử nhiều đoàn kiểm tra tại các vùng trồng trọng điểm, kết quả ban đầu cho thấy, nguy cơ cao nhất tập trung ở một số địa phương vùng Tây Nam bộ.
Các chuyên gia nông nghiệp vào cuộc và xác định, nhiều khả năng cadimi đến từ phân bón, sau đó ngấm vào đất.
Giữa vùng đất đỏ bazan Tây Nguyên, bà con nông dân ngày càng tin dùng NPK Phú Mỹ - giải pháp 'sạch' Cadimi cho cây sầu riêng xuất khẩu. Với hàm lượng Cd cực thấp, sản phẩm giúp kiểm soát tồn dư kim loại nặng, bảo vệ đất và nâng cao chất lượng trái.
Việc 'bắt tay' giữa Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên (Wasi) và Hiệp hội sầu riêng Đắk Lắk nghiên cứu diễn ra trong bối cảnh ngành hàng sầu riêng đang gặp nhiều khó khăn, thách thức, nhất là việc kiểm soát chất lượng, dịch hại và các chất hóa học tồn dư trong quả sầu riêng.