Nhiều bài thuốc cổ truyền với nguyên liệu là các loài cây quý hiếm, đặc hữu, chủ yếu được lưu hành ở các vùng dân tộc thiểu số. Dược liệu đã đóng vai trò rất quan trọng trong chăm sóc sức khỏe đồng bào miền núi.
Nghiên cứu chuyên sâu bài bản các bài thuốc, vị thuốc, cây thuốc y học cổ truyền, phân tích thành phần hoạt chất, tác dụng của chúng… giúp gia tăng giá trị cho cây dược liệu trong nước.
Số lượng loài dược liệu có nguy cơ tuyệt chủng tăng dần theo thời gian, nếu không có các biện pháp bảo tồn nguồn gen bản địa thì rất nhiều loài sẽ không còn trong tự nhiên.
Để phát triển dược liệu trong nước, biến thành ngành kinh tế có giá trị cao thì cần phải trải qua các giai đoạn cơ bản mới có thể tạo lập nền dược liệu bền vững, đem lại sinh kế cho người dân.
PGS.TS. Trần Văn Ơn, nguyên Trưởng bộ môn thực vật, Đại học Dược Hà Nội cho rằng Việt Nam có hai lợi thế cực kỳ lớn về số lượng cây thuốc trong tự nhiên và tri thức sử dụng cây thuốc của các dân tộc.
Trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn hiện có hơn 1.000 loại cây dược liệu, trong đó có nhiều cây thuốc quý. Tuy nhiên, nguồn tài nguyên này đang bị cạn kiệt, nhiều loại cây không còn khả năng tái sinh, thậm chí có nguy cơ tuyệt chủng...
Việc khai thác dược liệu chưa có tổ chức, không có hướng dẫn khai thác đi kèm với bảo tồn, phát triển bền vững khiến một số loài cây dược liệu quý bị khai thác cạn kiệt và có nguy cơ bị tuyệt chủng cao. Vì vậy, việc bảo tồn nguồn gen đặc hữu, bản địa, có giá trị dược liệu là vô cùng quan trọng.