Tuy đã có những thay đổi trong nhận thức người dân, song để phòng, chống tác hại thuốc lá hiệu quả trong cộng đồng, cần sự đồng bộ, nghiêm túc hơn nữa.
Theo WHO, trong năm 2022, cứ 5 người trưởng thành lại có 1 người hút thuốc hoặc tiêu thụ các sản phẩm thuốc lá, chiếm khoảng 20%, giảm so với mức hơn 33% trong năm 2000.
Nhằm ngăn ngừa tình trạng học sinh sử dụng thuốc lá nói chung và các sản phẩm thuốc lá mới nói riêng, nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn huyện Phú Bình đã hướng tới việc xây dựng trường học không có khói thuốc.
Dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng công tác phòng, chống tác hại thuốc lá ở Nghệ An vẫn gặp những khó khăn như: nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế; tỷ lệ học sinh sử dụng thuốc lá điện tử tăng lên; công tác kiểm tra, xử phạt chưa thực chất…
Kể từ khi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có hiệu lực (năm 2013) đến năm 2023, Việt Nam đã 2 lần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá. Tuy nhiên, theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới cũng như các chuyên gia của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, thì các mức tăng thuế này là quá thấp, chưa đủ sức để hạn chế việc sử dụng thuốc lá như kỳ vọng.
Sau 10 năm thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhận thức của người dân đã được nâng cao hơn, tỉ lệ hút thuốc lá ở nam giới trên 15 tuổi tại Việt Nam đã giảm từ 54% xuống còn 39%. Tuy nhiên, nhiều hành vi hút thuốc lá nơi công cộng vẫn chưa bị xử phạt. Việc xử phạt các vi phạm quy định trong luật vẫn còn nhiều khó khăn, nhiều vi phạm chưa được phát hiện, xử lý.
Thời gian tới, các cấp ủy đảng, chính quyền và các ban, ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội ở tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Nhận thức được tác hại của thuốc lá điện tử đối với học sinh, thời gian qua, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh luôn chú trọng công tác tuyên truyền và tìm giải pháp ngăn ngừa thuốc lá điện tử xâm nhập vào trường học. Tuy nhiên, do pháp luật chưa có quy định cụ thể về việc sử dụng, buôn bán thuốc lá điện tử hay chế tài xử phạt nên công tác này gặp nhiều khó khăn, cần sự phối hợp và nỗ lực vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng cũng như toàn xã hội...
Để phát triển du lịch, tạo dựng hình ảnh văn minh với môi trường an toàn và trong lành, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước, thời gian qua, quận Hoàn Kiếm (TP Hà Nội) đã xây dựng thành công các mô hình không khói thuốc trên địa bàn quận.
Nhằm đưa Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá (PCTHTL) đi vào cuộc sống, cũng như giảm tác hại, gánh nặng do thuốc lá gây ra trong cộng đồng, những năm qua, Cà Mau đã tổ chức nhiều giải pháp, song với góc nhìn tổng thể, công tác này gặp nhiều khó khăn.
Ngày 24-12, Huyện đoàn Na Hang phối hợp với Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe, Sở Y tế tổ chức Hội thi tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá 'Nói không với thuốc lá, vì sức khỏe của bạn và cộng đồng'.
Ngày 22/12, Báo TN&MT phối hợp với Quỹ Phòng, Chống tác hại của thuốc (PCTH) của Bộ Y tế đã tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi trực tuyến 'Tìm hiểu Luật Phòng, Chống tác hại của thuốc lá'.
Chiều 22/12, Báo TN&MT phối hợp với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) đã tổ chức Lễ trao giải cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc khi tham gia Cuộc thi trực tuyến 'Tìm hiểu Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá'.
Trong 10 năm triển khai thực hiện quy định của luật và các văn bản liên quan về phòng, chống tác hại của thuốc lá, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) đã tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức.
Tại các tiết học ngoại khóa, học sinh các cấp học tại Thạch Hà (Hà Tĩnh) được tuyên truyền kỹ năng phòng, chống đuối nước; bạo lực học đường; phòng, chống tác hại của thuốc lá...
Bằng hình thức tuyên truyền đa dạng, hiệu quả, các Câu lạc bộ 'Gia đình có sức khỏe, không khói thuốc' ở Nghi Xuân (Hà Tĩnh) đã giúp nhiều người dân từ bỏ thói quen hút thuốc lá.
Nhiều nơi ở Việt Nam đã và đang hướng tới xây dựng môi trường du lịch không khói thuốc lá, góp phần tạo nên những điểm đến 'xanh' ghi điểm trong lòng du khách.
Trong 10 năm qua, mạng lưới cán bộ y tế tại 63 tỉnh, thành phố tham gia tư vấn cai nghiện thuốc lá được thiết lập thông qua các khóa đào tạo giảng viên nguồn và chuyên sâu về tư vấn, điều trị cai nghiện thuốc lá.
Ngày 20/12, Ban Chỉ đạo Phòng chống tác hại thuốc lá (PCTHTL) tỉnh tổ chức hội nghị chia sẻ kinh nghiệm và triển khai kế hoạch hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2024.
Sau 2 hơn năm triển khai, đề tài nghiên cứu 'Thực trạng sử dụng thuốc lá điện tử của học sinh Trung học cơ sở và một số giải pháp ngăn chặn' của Trường THCS Tiền Phong đã tạo ra sức lan tỏa rộng rãi, huy động sự hưởng ứng chung tay của nhiều trường học và các tổ chức xã hội.
Trong năm 2023, Huyện đoàn Cẩm Xuyên phối hợp với công an huyện và đoàn xã các địa phương, trường học đa dạng hình thức tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá, thuốc lá điện tử cho học sinh, đoàn viên thanh niên trên địa bàn.
Học sinh sử dụng thuốc lá điện tử đã trở thành nỗi lo lắng, trăn trở của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Trước thực trạng này, ngay trước dịch Covid-19, trường THCS Tiền Phong, TP Thái Bình, tỉnh Thái Bình, đã có cách làm riêng để hạn chế việc sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh.
Theo PGS.TS Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá, việc xuất hiện các sản phẩm thuốc lá mới trên thị trường hiện nay làm dấy lên mối lo ngại, đe dọa về thành quả phòng, chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam suốt thời gian qua và là nguyên nhân quan trọng dẫn đến nguy cơ tỷ lệ hút thuốc lá gia tăng trở lại.
Sau 2 tháng phát động, từ tháng 9 - 11/2023, cuộc thi 'Tìm hiểu kiến thức về phòng chống tác hại của thuốc lá' nhận được sự quan tâm, hưởng ứng và triển khai đồng bộ, có hiệu quả của Ban Thường vụ Đoàn - Hội đồng Đội các tỉnh, thành phố, sự tham gia hưởng ứng tích cực của thiếu nhi trên toàn quốc.
Trường THPT Lê Quảng Chí (TX Kỳ Anh - Hà Tĩnh) đã tạo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh cho hơn 1.200 học sinh khi xây dựng môi trường học đường không khói thuốc.
Trong 10 năm triển khai thực hiện quy định của luật và các văn bản liên quan về phòng, chống tác hại của thuốc lá, huyện Thạch Hà đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội dung quan trọng này.
Theo ông Hoàng Tạ Lê Chí - đại diện Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, với sự phối hợp, hỗ trợ của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong 10 năm qua công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá cho đoàn viên, thanh niên đã được thực hiện hiệu quả. Nhận thức về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và môi trường của đoàn viên, thanh niên đã được nâng cao, có chuyển biến rõ rệt.
Sau 10 năm thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, theo Bộ Y tế, công tác tư vấn cai nghiện thuốc lá đã đạt được nhiều kết quả. Qua đó, có gần 10.000 bệnh nhân cai thuốc lá thành công.
Theo Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, thời gian qua, các Bộ, ngành, địa phương đã chủ động thực hiện các hoạt động thanh tra, kiểm tra việc thực hiện Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá tại các đơn vị trực thuộc, tại các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương, tại các nơi công cộng.
Hiệu quả trong công tác phối hợp liên ngành về phòng chống tác hại thuốc lá: Kinh nghiệm từ Lai Châu
Từ một tỉnh miền núi, nơi có nhiều dân tộc sinh sống, tỷ lệ hộ nghèo cao, đa số người dân chưa nhận thức đầy đủ về những tổn thất to lớn về sức khỏe, môi trường do thuốc lá gây ra, Lai Châu đã trở thành tỉnh thực hiện tốt công tác phòng chống tác hại thuốc lá (PCTHTL) khi ghi nhận tỷ lệ hiểu biết về tác hại thuốc lá tăng từ 68% lên 92% và tỷ lệ hút thuốc lá giảm từ 35,4% xuống còn 24,6% (từ năm 2017-2020)...
Nhằm góp phần nâng cao nhận thức của mọi người về tác hại của thuốc lá, đặc biệt là tác hại của việc hút thuốc lá thụ động đối với phụ nữ, trẻ em, Hội LHPN tỉnh Bình Dương đã đẩy mạnh và đổi mới công tác tuyên truyền để từng bước tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành động.
Đưa tiêu chí 'không hút thuốc' vào chuẩn công nhận gia đình, khu dân cư văn hóa, xét thi đua khen thưởng hằng năm; thực hiện lồng ghép chương trình giáo dục phòng chống tác hại thuốc lá vào 15 phút sinh hoạt đầu giờ ở lớp học, hoạt động ngoại khóa…là những cách làm hiệu quả góp phần hạn chế việc sử dụng thuốc lá trên địa bàn huyện Cát Tiên (Lâm Đồng).
Đó là nhận định của bà Nguyễn Thị Thu Huyền – Phó trưởng phòng, phòng Tham mưu tổng hợp Cục Y tế (Bộ Công an) tại Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm về phòng, chống tác hại của thuốc lá và thực thi môi trường không khói thuốc lá năm 2023 do Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tổ chức, sáng 13/12 tại Hà Nội.
Lần đầu tiên một cuộc thi vẽ tranh phòng, chống tác hại thuốc lá với sự phối hợp, hỗ trợ của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh triển khai ở bốn huyện, thị xã tạo nên một sân chơi bổ ích cho học sinh trung học cơ sở. Hơn 10.000 bức tranh tham dự thể hiện ước mơ về một môi trường sống, học tập lành mạnh không khói thuốc.
Sau 10 năm thực hiện các quy định về môi trường không khói thuốc, tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động đã giảm đáng kể tại hầu hết các địa điểm công cộng, nơi tập trung đông người. Hầu hết các địa điểm cấm hút thuốc lá đã có nội quy, treo biển cấm hút thuốc.
Sáng 13/12, Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá tổ chức Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm về phòng, chống tác hại của thuốc lá và thực thi môi trường không khói thuốc lá năm 2023. Hội thảo nằm trong chuỗi sự kiện Tổng kết 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá của Việt Nam được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá là khá toàn diện và phù hợp với Công ước Khung, thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc bảo vệ các thế hệ hiện tại và tương lai khỏi các tác hại về sức khỏe, kinh tế và môi trường do việc sử dụng thuốc lá gây ra.
Sau 10 năm thực thi Luật phòng chống tác hại thuốc lá, tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới đã giảm rõ rệt ở tất cả các lứa tuổi, những vi phạm các quy định của Luật đã được xử lý, nộp ngân sách nhà nước hơn 155 tỷ đồng tiền phạt... Tuy nhiên, bên cạnh đó, công tác phòng, chống tác hại thuốc lá vẫn tồn đọng nhiều khó khăn, thách thức.
Được thành lập từ năm 2013 đến nay, Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá là nguồn kinh phí hỗ trợ chính để tổ chức thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên toàn quốc. Qua 10 năm hoạt động, Quỹ đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của việc sử dụng thuốc lá.