Theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn quốc gia, xu thế thời tiết, thủy văn trong những tháng đầu năm 2020 khu vực Nam Bộ và tỉnh An Giang tiếp tục có những diễn biến bất thường. Lượng mưa có xu hướng thiếu hụt, mực nước thượng lưu sông Mekong xuống dần và ở mức thấp, lượng dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong về đầu nguồn sông Cửu Long ở mức thấp. Đặc biệt, hạn hán và xâm nhập mặn ở ĐBSCL sớm hơn, sâu hơn và gay gắt hơn, do ảnh hưởng thời tiết và việc tích trữ các đập thủy điện trên sông Mekong...
Nhờ có con sông lớn Mê Kông chảy qua, các nước Trung Quốc, Lào, Myanmar, Thái Lan, Campuchia, Việt Nam sở hữu trữ lượng nước ngọt khổng lồ và tiềm năng thủy điện vô tận. Tuy nhiên, sự khai thác quá mức của con người lại đang đặt gánh nặng lên môi trường và cả sự an nguy của các khu định cư dọc bờ sông.
Ngày 20/3, Bộ Mỏ và Năng lượng Campuchia xác nhận không có kế hoạch xây đập thủy điện trên sông Mekong trong 10 năm tới.
Phó Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Thị Bảy, Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh phân tích: 'Với tính chất địa chất yếu của ĐBSCL cùng với chế độ dòng chảy thì hiện tượng xói lở xảy ra ở ĐBSCL là tất yếu. Trong đó, 4 nguyên nhân chính dẫn đến sạt lở tại ĐBSCL là: do xuất hiện hàm ếch, xây dựng cơ sở hạ tầng trên bề mặt, do áp lực thấm và tăng áp suất do mưa. Vào mùa lũ dòng chảy sẽ xói lở bờ sông nhưng sự sạt lở bờ chưa xảy ra. Vào đầu mùa mưa, mực nước sông hạ thấp làm tăng áp suất thấm. Đồng thời sau mưa áp suất âm trong đất không còn, độ cấu kết của đất giảm. Tất cả các yếu tố đó tác động làm cho hiện tượng xói lở xảy ra nhiều vào đầu mùa mưa'.
Ngoài những tồn tại, điểm nóng về ô nhiễm môi trường nước, tiềm ẩn sự cố gây ô nhiễm môi trường nước mặt… Việt Nam còn phải đối mặt với những thách thức về nhu cầu sử dụng nước gia tăng đột biến, trong khi nguồn nước tự nhiên bị suy giảm do phụ thuộc vào phần lớn lượng nước từ ngoài biên giới, cùng với tác động của biến đổi khí hậu gây nên hạn hán và bão lũ.
Theo RT ngày 18-3 đưa tin, giới chức Campuchia sẽ không triển khai xây đập thủy điện trên sông Mekong trong ít nhất 10 năm.
Việc phát triển các công trình thủy điện trên dòng chính của sông Mê Kông cần đảm bảo không gây tác động tiêu cực tới các nước ở hạ nguồn theo đúng thông lệ quốc tế và Ủy hội sông Mê Kông quốc tế.
Tối 28/2, Tổng cục Thủy lợi (Bộ NN&PTNT) đã có báo cáo về tình hình nguồn nước tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Thái Lan đã hủy một dự án cơ sở hạ tầng trên sông Mekong có liên quan tới Trung Quốc.
Việc vận hành đập thủy điện Cảnh Hồng (Trung Quốc) trong năm ngày đầu tháng 1/2020 đã có tác động đến dòng chảy từ thượng nguồn xuống hạ lưu sông Mekong.
Việc vận hành đập thủy điện Cảnh Hồng (Trung Quốc) trong năm ngày đầu tháng 1/2020 đã có tác động đến dòng chảy từ thượng nguồn xuống hạ lưu sông Mê Kông.
Việc đập thủy điện Cảnh Hồng ở thượng nguồn sông Mê Kông giảm xả nước từ ngày 1 - 4/1/2020 sẽ làm tình hình hạn hán và xâm nhập mặn sẽ trầm trọng hơn tại ĐBSCL.
Thống kê cho thấy trong nửa đầu năm nay, lượng mưa ở lưu vực Nam Ou, nhánh sông Mekong lớn nhất ở Lào đã giảm 41% so với cùng kỳ năm ngoái và tiếp tục giảm xuống còn 29%.
Nhờ có thêm nhiều mưa từ tuần trước, mực nước sông Mekong tại tỉnh Nakhon Phanom ở Đông Bắc Thái Lan đang lên dần sau nhiều tháng cạn gần tới đáy.
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã chỉ trích việc Trung Quốc cho xây hàng loạt đập thủy điện trên sông Mekong, khiến mực nước sông này xuống thấp lỷ lục và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nước ở khu vực hạ lưu.
Vào thời điểm này của năm, nước trên sông Mekong đáng ra phải bắt đầu dâng lên trong mùa mưa, để các ngư dân tha hồ đánh cá.
Phóng viên TTXVN đưa tin từ Nakhon Phanom (Thái Lan) cho biết, mực nước sông Mekong tại Nakhon Phanom, một tỉnh thuộc vùng Đông Bắc Thái Lan giáp với Lào, đã xuống mức thấp nhất trong gần 100 năm qua.
Nhiều dự án thủy điện và tình trạng khai thác cát quá mức ở các quốc gia thượng nguồn sông Mekong khiến Đồng bằng Sông Cửu Long sụt lún dần, đe dọa cuộc sống của người dân.
Tổng lượng nước mặt trên lãnh thổ Việt Nam khoảng 830 - 840 tỷ m3, nhiều nguồn nước có dòng chảy từ bên ngoài biên giới - đây là thách thức rất lớn đối với an ninh nguồn nước ở Việt Nam.
Kế hoạch xây nhà máy thủy điện Sambor, được Trung Quốc ủng hộ, sẽ mang lại các lợi ích về năng lượng cho Campuchia nhưng đồng thời sẽ khiến Việt Nam chịu tổn thất nặng nề.
Sông Mekong không chỉ cung cấp nguồn nước quan trọng mà còn đem lại nhiều lợi ích về thủy sản cũng như môi trường cho các nước trong lưu vực.
Sau hạn mặn nghiêm trọng lại đến sạt lở, sụt lún, ĐBSCL đang trở thành 'nạn nhân' do toan tính sai lầm ở thượng nguồn, chủ yếu do việc phát triển thủy điện trên dòng Mê Công.
Vào thời điểm này, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã bước vào mùa khô, câu chuyện hạn hán, xâm nhập mặn đang là vấn đề được các chuyên gia và người dân hết sức quan tâm.
Bên cạnh các tác động từ việc xây đập thủy điện, vấn đề biến đổi khí hậu cũng đang làm ảnh hưởng tới các nước vùng hạ nguồn sông Mekong.
Cùng với hệ thống thủy điện thượng nguồn, chuyển nước Mekong sẽ là áp lực khổng lồ lên đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, nhất là khi vùng này vừa trải qua đợt hạn hán kỷ lục một thế kỷ.
Bên cạnh hệ thống thủy điện công suất lớn của Trung Quốc ở vùng thượng nguồn, thêm tình trạng hạn hán khốc liệt khi nước mặn xâm nhập sâu vào trong đất tại lưu vực sông Mê Kông đã khiến Việt Nam chịu áp lực rất lớn và nghiêm trọng nhất trong một thế kỷ vừa qua.
Bộ trưởng Năng lượng và Mỏ Lào cho biết nước này sẽ tiến hành xả nước một số đập thủy điện nhằm tăng lưu lượng nước chảy vào sông Mekong, giúp Việt Nam giải quyết hạn mặn ở ĐBSCL.
Tân Hoa Xã công bố loạt ảnh về việc Trung Quốc xả nước ở đầu nguồn sông Mekong, theo đề nghị của các nước như Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam.