Hồi sau năm 1975, vừa thoát khỏi cuộc chiến khốc liệt và dai dẳng, cả đất nước khó khăn, thiếu thốn mọi bề. Lũ học trò cấp III chúng tôi thường xuyên tham gia lao động, khi thì đắp một con đập, khi tham gia canh tác ở một làng quê, một nông trường nào đó, với cuốc, rựa và nếu may mắn hơn thì có chiếc xe cải tiến. Chiếc xe gồm đôi cần để kéo phía trước, ở sau có thùng và đôi bánh xe. Bánh xe gồm vành xe được hàn bằng sắt, kể cả nan hoa, giữa có ổ bi.
Một lần về quê ăn giỗ, bà chị họ chỉ cho một bức trướng treo trên tường từ đường bảo tôi: đây là những điều các cụ ngày xưa trong dòng họ dạy đấy, cậu chưa có thì chép lại đi.
Cuốn sách là tâm sự về nghề giáo của nhà giáo dục Hoàng Đạo Thúy (1900-1940). Ông học trường Bưởi, tốt nghiệp Thành chung, sau đó dạy học và tham gia các phong trào cứu tế xã hội, truyền bá quốc ngữ. 'Bước vào giáo giới là chúng ta đã có mục đích, không phải chỉ làm công. Chúng ta làm thầy', trích cuốn sách 'Nghề thầy' của Hoàng Đạo Thúy.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, công tác sưu tầm văn học dân gian ở Hà Nội đạt được nhiều thành tựu nhưng còn một khoảng trống lớn đối với văn học dân gian các dân tộc thiểu số. Cần có giải pháp thay đổi điều đó bởi, nếu không, như cố Phó Giáo sư Ninh Viết Giao từng cảnh báo: 'Cuộc sống hiện đại đẩy lùi quá khứ rất nhanh. Nếu chúng ta không chú ý thì sẽ đến lúc chẳng còn gì để bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc'.