Lịch sử dân tộc Việt Nam ở thế kỷ XVII là một giai đoạn đặc biệt. Sau những cuộc nội chiến kéo dài giữa các tập đoàn phong kiến, đất nước bước vào thời kỳ tương đối ổn định dưới danh nghĩa triều Lê Trung Hưng, với quyền điều hành thực tế nằm trong tay các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài. Đó cũng là thời kỳ mà Nho học đạt đến đỉnh cao ảnh hưởng đối với đời sống chính trị và xã hội. Những người đỗ đạt không chỉ trở thành rường cột của triều đình mà còn là những tấm gương đạo đức, góp phần giữ gìn cương thường và phép nước.
Đặng Công Chất sinh năm 1621 (một số tài liệu ghi 1622) và mất năm 1683, hưởng thọ khoảng 62 tuổi. Người đời thường gọi ông là 'Trạng Gióng', vì quê hương ông chính là quê của Phù Đổng Thiên Vương.Sau khi đỗ Trạng nguyên, Đặng Công Chất trải qua nhiều chức vụ trọng yếu: Hàn lâm viện Thị giảng, Công bộ Hữu Thị lang, Lại bộ Tả Thị lang, Binh bộ Thượng thư, Lại bộ Thượng thư, Tham tụng (tương đương Tể tướng dưới thời Lê - Trịnh) và Sử quan Đô Tổng tài.
NSGN - Nghiên cứu tổng thể văn hóa Việt Nam mà không làm rõ nội dung và vị trí của văn hóa Phật giáo Việt Nam trong văn hóa Việt Nam là một điều cần bổ cứu mà tôi đã nêu lên trong một bài viết cách đây vài chục năm.
Từ ngày 15/6/2026 (tức ngày 1/5 ÂL), tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức trưng bày chuyên đề 'Tết Đoan ngọ xưa và nay', nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa lễ tết truyền thống của dân tộc và văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long.
![[Ảnh] Giới trẻ Hà thành khám phá nét văn hóa dân gian Tết Đoan ngọ](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_06_15_14_55402127/873b7ae804a3edfdb4b2.jpg.avif)
Ngày 15/6, tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội chính thức khai mạc không gian trưng bày chuyên đề 'Tết Đoan ngọ xưa và nay'. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa lễ Tết truyền thống và di sản phi vật thể của kinh đô xưa.
Những phong tục độc đáo của Tết Đoan ngọ dân gian cùng các nghi lễ cung đình thời Lê được tái hiện sinh động trong chương trình trưng bày chuyên đề 'Tết Đoan ngọ xưa và nay' do Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức vào ngày 15-6 (tức ngày 1 tháng 5 âm lịch).
Nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa lễ tết truyền thống của dân tộc và văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long, từ ngày 15.6.2026 (tức 1.5 âm lịch), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức chương trình trưng bày chuyên đề 'Tết Đoan ngọ xưa và nay' tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long.
Xã Nguyệt Đức (Phú Thọ) là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa với hệ thống di tích, cơ sở tín ngưỡng phong phú. Tuy nhiên, do tác động của thời gian và những thăng trầm của lịch sử, nhiều di tích trên địa bàn xã đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, cần được quan tâm đầu tư tu bổ.
Từ một võ quan không quá nổi bật, Hoàng Đình Bảo đã vươn lên đỉnh cao quyền lực rồi kết thúc cuộc đời trong bi kịch giữa cơn bão chính trị cuối thế kỷ XVIII.
Đền Sòng Sơn (phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa) từ lâu đã nức tiếng là một trong những trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu lớn của cả nước. Trải qua hàng trăm năm tồn tại, ngôi đền không chỉ là điểm đến tâm linh, mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của xứ Thanh.
Với những màn tranh quyền gay cấn và số phận thăng trầm của các dòng họ lớn, thời Lê trung hưng hiện lên như một pho tiểu thuyết lịch sử khổng lồ của Việt Nam.
Giữa một xã hội phong kiến chịu ảnh hưởng Nho giáo mạnh mẽ, phụ nữ Việt thời Lê sơ từng sở hữu quyền lực và vị thế khiến hậu thế không khỏi bất ngờ.
Hoành Sơn Quan nằm trên đỉnh Đèo Ngang, là một công trình mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và cảnh quan của khu vực miền Trung, nhưng chưa được quan tâm dẫn đến việc chưa phát huy hiệu quả.
Hội thảo khoa học làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa của Hoành Sơn Quan, đề xuất hướng bảo tồn và phát huy di sản liên vùng.
Vừa qua, tại Hà Nội, chương trình nghệ thuật 'Sắc Xẩm' do sinh viên Khoa Viết văn-Báo chí, Trường đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức đã mang đến không gian trình diễn giàu tính sáng tạo, đưa nghệ thuật hát Xẩm hòa quyện cùng thời trang, ánh sáng và âm nhạc đương đại.
Nguyễn Du (1765 - 1820), tên tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên, sinh ra trong một gia đình danh giá bậc nhất thời Lê - Trịnh.
Lễ hội truyền thống đền Bia năm 2026 được tổ chức trong 2 ngày (16 - 17/ 5, tức 30/3 và 1/4 âm lịch), tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Bia, thôn Văn Thai, xã Tuệ Tĩnh, thành phố Hải Phòng.
Khác với thời Lý - Trần, ở thời Lê sơ do Nho giáo chiếm vị trí độc tôn trong đời sống xã hội nên giáo dục khoa cử được coi trọng, trong đó có hoạt động khuyến học bằng tinh thần.
Ngày 2-5, xã Đại Xuyên (Hà Nội) tổ chức lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử quốc gia Đình Sảo Thượng. Công trình hoàn thành không chỉ đáp ứng nguyện vọng của nhân dân mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống trên địa bàn.
Từ ngày 24-4 đến 26-4, phường Xuân Đỉnh long trọng tổ chức Lễ hội truyền thống đình Xuân Tảo năm 2026. Đây không chỉ là dịp để nhân dân địa phương tưởng nhớ công đức Đức Vua Thần Nông Đại Vương, mà còn góp phần tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
Tối 18/4 tại Trung tâm Thể thao phường Tam Điệp, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tam Điệp tổ chức Khai mạc Lễ hội truyền thống Đền Mẫu Thượng - Chùa Quang Sơn 2026.
Lễ hội đền Bà Chúa (xã Đại Đồng - Nghệ An) diễn ra từ ngày 17-19/4/2026 (tức ngày 1-3/3 Âm lịch) với nhiều hoạt động văn hóa văn nghệ, thể thao thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương tham gia.
Năm Bảo vật Quốc gia mới của Ninh Bình gồm Bia đá chùa Nghĩa Xá; Bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương; Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán chùa Phong Phú; Sách đồng Khâm Ban; 3 bia đá chùa Keo Hành Thiện.
Thay vì lựa chọn những không gian giải trí hiện đại, một bộ phận không nhỏ giới trẻ đang tìm đến các bảo tàng để 'chữa lành' và kết nối với cội nguồn.
Trung tâm tiền sử Đông Nam Á vừa giới thiệu sưu tập trang phục vải lụa thế kỷ XVI phát hiện ở vùng Bản Thí, Chợ Đồn, Bắc Kạn cũ (nay thuộc Thái Nguyên) và công bố những kết quả phục hồi, bảo quản và nghiên cứu quốc tế các hiện vật trong sưu tập này trong suốt hai năm qua.
Ngày 29/3 (tức 11/2 Âm lịch), tại tổ dân phố Tân Phượng, phường Đa Mai (Bắc Ninh) ̣diễn ra lễ tế và rước lợn đen truyền thống. Đây là nét sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc của địa phương, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Sáng 29-3 (tức ngày 11-2 âm lịch), Lễ hội truyền thống Đình Khương Thượng Xuân Bính Ngọ 2026 chính thức khai mạc tại Di tích lịch sử nằm trên phố Khương Thượng, phường Kim Liên, thành phố Hà Nội.
Sáng 29/3, tại Đền Bách Cốc, phường Trường Thi tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống làng Bách Cốc Xuân Bính Ngọ, năm 2026.
Ngày 28-3 (tức mùng 10-2 âm lịch), lễ khai mạc hội làng truyền thống Di Trạch năm 2026 được tổ chức trang trọng tại Di tích lịch sử quốc gia đình Di Trạch.
Đông đảo người dân và du khách thập phương đã đến làng Nhân Hòa, xã Đại Thanh tham dự và thưởng lãm nghi thức độc đáo nhất trong Lễ hội truyền thống làng Nhân Hòa - nghi thức rước kiệu.
Đền Quốc Tế nằm bên bờ sông Đà thuộc khu 4, xã Thạch Đồng, huyện Thanh Thủy (cũ), nay thuộc khu 4, xã Đào Xá, tỉnh Phú Thọ.
Nằm trên vùng đất xưa thuộc phường Kim Hoa của kinh thành Thăng Long, nay là phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám (thành phố Hà Nội), đền (đình) Kim Liên từ lâu đã được biết đến như một di tích linh thiêng, mang đậm dấu ấn lịch sử – văn hóa của Thủ đô. Không chỉ là nơi thờ phụng thần Cao Sơn Đại Vương, di tích còn giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân, đồng thời là một trong những 'trấn' bảo vệ phía Nam của kinh thành Thăng Long xưa.
Trải qua gần 6 thế kỷ, đền thờ Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí ở xã Đông Lộc (Nghệ An) không chỉ là di tích lịch sử quan trọng mà còn là công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo, tiêu biểu cho nghệ thuật xây dựng thời Lê còn lưu giữ ở Nghệ An.
Trong số những di sản - tài sản văn hóa của Bắc Ninh, không thể không nhắc tới đền Bà Chúa Then, xã Kép. Di tích không chỉ là 'bảo tàng sống' về giá trị kiến trúc nghệ thuật độc đáo mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào các dân tộc Kinh, Tày, Nùng… ở vùng cửa rừng xưa.
Ngày 3/3 (tức Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Yên Trị đã tổ chức Lễ hội Hang Chùa - Chùa Hang xuân Bính Ngọ 2026, thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân và du khách thập phương tham dự.
Từ thời Lê, cái tên Trấn Yên (tỉnh Lào Cai) đã chở che cho khát vọng về một vùng đất 'giữ trọn sự bình yên' nơi cửa ngõ Tây Bắc. Thế nhưng, thiên nhiên không phải lúc nào cũng chiều lòng người. Những trận bão lũ liên tiếp đã cuốn trôi tài sản, hoa màu, để lại trong ánh mắt người dân vùng cao nỗi lo âu và chông chênh, nhất là với các hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách. Giữa thời điểm lòng người chông chênh, dòng vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã có mặt kịp thời như một 'điểm tựa' để những người nông dân chân lấm, tay bùn có có cơ hội vực dậy sau thiên tai, viết tiếp hành trình tìm kiếm hạnh phúc trên chính mảnh đất quê hương.
Chùa Cương Xá tại Hải Phòng gây ấn tượng với hệ thống tường đá khắc 3.998 chữ Vạn quét nhũ vàng, xác lập kỷ lục ngôi chùa độc đáo bậc nhất Việt Nam hiện nay.
Xuân 2026, trong không khí thiêng liêng của mùa lễ hội truyền thống, xã Dân Hòa không chỉ rộn ràng tiếng trống hội, mà còn mở ra một hành trình sâu sắc hơn: Hành trình đánh thức hệ thống di sản đồ sộ, kết nối cội nguồn văn hóa với hiện tại và tương lai.