Các cuộc giao tranh kiềm chế và cuộc chiến tiêu hao kinh tế trên biển giữa Mỹ và Iran vẫn diễn ra trong bối cảnh đàm phán chưa đưa lại kết quả.
Mỹ cấm công dân và doanh nghiệp nước này thỏa thuận với Iran để được bảo đảm an toàn khi đi qua eo biển Hormuz, trong khi quân đội Mỹ tiếp tục thực thi phong tỏa bằng biện pháp quân sự. Phía Iran khẳng định kiểm soát hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược, làm gia tăng nguy cơ đối đầu mới tại Vùng Vịnh.
Iran đang chuẩn bị cho kịch bản đối đầu nếu Mỹ - Israel nối lại chiến dịch, từ tấn công hạ tầng Vùng Vịnh cho tới mở mặt trận mới tại các tuyến hàng hải nhằm gây sức ép.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc tái thiết quan hệ với quốc gia được mệnh danh là 'Triều Tiên của châu Phi' vốn sở hữu vị trí địa chính trị then chốt dọc Biển Đỏ.
Phong tỏa Hormuz có thể khiến Iran phản đòn bằng cách khóa Bab al-Mandeb, đẩy thương mại dầu toàn cầu vào thế nghẹt thở và khiến các nước vùng Vịnh đứng trước rủi ro lớn.
Iran cho rằng nguy cơ eo biển Bab al-Mandeb bị phong tỏa và kết quả từ chiến dịch giải cứu phi công của máy bay F-15 là những nguyên nhân buộc Mỹ phải thúc đẩy đàm phán.
Ngày 6/4 đưa tin, một cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đưa ra lời đe dọa về việc các đồng minh của Tehran có thể phong tỏa tuyến vận tải qua eo biển Bab al-Mandeb, tương tự như biện pháp đã thực hiện tại eo biển Hormuz.
Nếu điểm nghẽn Bab al-Mandeb bị đóng lại cùng với Eo biển Hormuz, 25% năng lượng của thế giới và một phần rất lớn hàng xuất khẩu của châu Á sang châu Âu sẽ bị chặn lại.
Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, Trung Quốc và Nga phối hợp đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao, kêu gọi ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz và khởi động đối thoại chính trị nhằm tạo đồng thuận quốc tế hướng tới chấm dứt xung đột.
Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị kiểm soát chặt chẽ, gây ra cú sốc nặng nề với mọi nền kinh tế, việc 'Hormuz thứ hai' bị đóng cửa có thể đưa thế giới trở lại thời... Covid-19!
Ông Ali Akbar Velayati, một cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, đã đưa ra cảnh báo gay gắt về các tuyến đường vận chuyển năng lượng toàn cầu. Ông tuyên bố rằng các điểm nghẽn hàng hải quan trọng ngoài eo biển Hormuz có thể bị tấn công nếu Mỹ và Israel tiếp tục leo thang.
Iran cảnh báo căng thẳng tại Trung Đông có thể dẫn đến việc eo biển Bab al-Mandeb, tuyến hàng hải quan trọng kết nối kênh đào Suez, bị gián đoạn trong thời gian tới.
Chuyên gia cho rằng Mỹ không nên đánh giá thấp lực lượng Houthi ở Yemen khi đồng minh của Iran có khả năng phong tỏa một tuyến đường hàng hải huyết mạch khác.
Ngày 4/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra phát biểu ám chỉ khả năng gây sức ép đối với eo biển Bab el-Mandeb, một tuyến hàng hải chiến lược tại Trung Đông, trong bối cảnh Iran đang kiểm soát hiệu quả lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến đợt biến động mạnh nhất trong nhiều năm, khi giá dầu WTI và Brent đồng loạt tăng vọt hơn 11%, tiến sát và có thời điểm vượt mốc 110 USD/thùng, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang nhanh chóng.
Xung đột giữa Mỹ và Iran đang bước sang giai đoạn nguy hiểm khi lan rộng ra các tuyến hàng hải chiến lược. Trong đó, eo biển Bab al-Mandeb nổi lên như một 'điểm nghẽn dầu mỏ' thứ hai, có nguy cơ gây gián đoạn thương mại và năng lượng toàn cầu, tương tự vai trò của eo biển Hormuz.
Eo biển Bab al-Mandeb đang đứng trước nguy cơ trở thành 'điểm nghẽn dầu mỏ' thứ 2 ở Trung Đông khi Iran và nhóm vũ trang Houthi được Tehran hậu thuẫn ở Yemen sẵn sàng leo thang tình hình để đáp trả Mỹ.
Giá dầu tiếp tục tăng mạnh trong phiên đầu tuần. Giới đầu tư lo ngại nguồn cung gián đoạn sau tuyên bố mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Sự tham gia của lực lượng Houthi cùng Iran đang khiến xung đột theo hướng khó lường hơn, thậm chí có thể tạo ra 'kịch bản ác mộng' nếu phong tỏa thành công eo biển Bab al-Mandeb.
Houthi xuất hiện trong diễn biến mới của chiến sự Iran, khiến bức tranh xung đột trở nên phức tạp hơn với một lực lượng ít được hiểu đầy đủ.
Phong trào Houthi ở Yemen - được Iran hậu thuẫn - đã phóng tên lửa đầu tiên vào Israel ngày 28/3, chính thức trở thành một bên tham chiến trong cuộc xung đột ở Trung Đông. Việc này đánh dấu 'sự leo thang nghiêm trọng và đáng lo ngại', ông Farea Al-Muslimi - một nhà nghiên cứu tại Chatham House - cho biết.
Dù cuộc tấn công tên lửa của Houthi vào Israel chưa gây nhiều tác động, việc nhóm vũ trang này tham chiến có thể tạo ra 'kịch bản ác mộng' nếu họ phong tỏa thành công eo biển Bab al-Mandeb.
Sáng 28-3 theo giờ địa phương, còi báo động đã vang lên tại thành phố Beersheba và các khu vực lân cận ở miền Nam Israel, sau cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Yemen.
Người phát ngôn của Houthi tuyên bố lực lượng này sẽ can thiệp quân sự trực tiếp nếu '3 lằn ranh đỏ' bị vượt qua, trong đó có việc Mỹ và Israel leo thang xung đột chống Iran.
Theo CNN, người dân Yemen ngày càng lo lắng về nguy cơ đất nước bị kéo sâu vào vòng xoáy xung đột giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh lực lượng Houthi, đồng minh của Tehran, vẫn chưa trực tiếp tham chiến nhưng đang phát đi những tín hiệu cứng rắn.
Tehran vừa đưa ra lời cảnh báo rằng các báo cáo tình báo cho thấy 'kẻ thù của Iran' đang lên kế hoạch chiếm đảo Kharg của nước này với sự hỗ trợ từ một quốc gia trong khu vực.
Sau cuộc họp tại Riyadh (Saudi Arabia), Ngoại trưởng 12 quốc gia kêu gọi Iran 'ngay lập tức chấm dứt các cuộc tấn công'.
Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu có liên quan đến phiến quân Houthi tại thủ đô Sanaa của Yemen, bao gồm một cơ sở lưu trữ tên lửa và một địa điểm 'chỉ huy và kiểm soát'.
Khi giao thông hàng hải suy giảm ở Biển Đỏ và khi các tuyến đường khác bị đe dọa bởi biến đổi khí hậu cùng các yếu tố khác, cơ hội mới cho thương mại toàn cầu đang mở ra ở châu Á.
Công ty an ninh Anh thông tin một tàu chở dầu trúng tên lửa ngoài khơi Yemen, trong bối cảnh hoạt động vận chuyển trên tuyến đường thủy này gặp nhiều rủi ro.
Công ty an ninh hàng hải Ambrey cho biết một tàu chở dầu treo cờ Panama đã bị 'tấn công' cách Mokha khoảng 10 hải lý về phía Tây Nam, đồng thời con tàu đã bị trúng tên lửa và bốc cháy ở bộ phận lái.
Quân đội Mỹ cho biết, lực lượng Houthi ở Yemen đã thực hiện cuộc tấn công đầu tiên ở Biển Đỏ sau 6 ngày, khi nhóm vũ trang này phóng tên lửa vào 1 tàu hàng đang trên đường đến Iran.
Ngày 1/2, Ngoại trưởng Iran Hossein Amir-Abdollahian đã trao đổi quan điểm về những diễn biến mới nhất tại Dải Gaza với các thủ lĩnh của Phong trào Hồi giáo Hamas và lực lượng Thánh chiến Hồi giáo Palestine (PIJ).
Trong khi Houthi tuyên bố đã phóng tên lửa hải đối hải vào tàu quân sự M/V Ocean Jazz của Mỹ ở Vịnh Aden, quân đội hai nước Mỹ, Anh đã thực hiện một đợt tấn công mới nhằm vào các cơ sở của lực lượng này ở Yemen.
Houthi ở Yemen sẽ khó có thể bị cản trở bởi các cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu để trả đũa việc lực lượng này nhắm mục tiêu vào các tàu có liên kết với Israel ở Biển Đỏ, và thậm chí có thể hưởng lợi từ việc bị tấn công.
Hãng Tasnim của Iran đưa tin, tàu chiến Alborz của nước này đã tiến vào Biển Đỏ thông qua eo biển chiến lược Bab al-Mandeb, trong bối cảnh căng thẳng leo thang trên tuyến đường thủy quan trọng này.
Các cuộc tấn công mới đây của lực lượng Houthi ở Yemen nhắm vào các tàu chở hàng thương mại đến Israel trên Biển Đỏ, một phần của tuyến vận tải huyết mạch Đông -Tây của thế giới, làm gia tăng tâm lý lo ngại rằng, thương mại quốc tế đứng trước nguy cơ tiếp tục gián đoạn khi chỉ vừa chớm phục hồi sau đại dịch COVID-19.
Biển Đỏ, trung tâm vận chuyển hydrocarbon, hiện đang gia tăng căng thẳng. Dầu thô Brent và WTI, hai chỉ số quan trọng của thị trường, những ngày qua tăng mạnh. Theo các nhà phân tích, sự gia tăng này liên quan trực tiếp đến hoạt động thương mại gián đoạn ở Biển Đỏ và rủi ro địa chính trị leo thang trong khu vực.
Theo ông Scott Ritter, việc Mỹ lập liên minh thực hiện Chiến dịch Người bảo vệ Thịnh vượng không khác gì tự xây bẫy cho mình.
Lực lượng Houthi kiểm soát một vị trí quan trọng trên Biển Đỏ, giúp họ có lợi thế trong các cuộc đàm phán ngoại giao về tương lai của Yemen.