Việc triển khai này rất quan trọng vì chiến tranh giờ đây không chỉ đe dọa các căn cứ và công trình quốc phòng. Cơ sở hạ tầng năng lượng và các tuyến đường hàng hải cũng đã trở thành một lĩnh vực cần bảo đảm an ninh.
Trong bối cảnh Mỹ rút lực lượng khỏi Iraq và chưa can dự trực tiếp trước các cuộc tấn công của Houthi vào Saudi Arabia, các quốc gia Arab buộc phải xem xét lại kiến trúc an ninh đã dựa vào Washington suốt nhiều thập kỷ, cũng như tìm kiếm những cơ chế phối hợp mới trong khu vực.
Cuộc xung đột tại vùng Vịnh cùng những tranh luận về tương lai thể chế của Vương quốc Anh đang đặt ra những thách thức đối với Hiệp định thương mại tự do giữa Anh và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), ngay cả khi những lợi ích kinh tế mà thỏa thuận mang lại vẫn chưa được hiện thực hóa.
Trong những năm qua, các căn cứ quân sự của Mỹ ở vùng Vịnh đã đóng vai trò răn đe, bảo đảm an ninh cho các đồng minh trong khu vực và phô diễn sức mạnh trên khắp Trung Đông. Tuy nhiên, cuộc xung đột tại khu vực hiện nay đang làm dấy lên những nghi ngờ về tương lai của các căn cứ này.
Sau nhiều thập niên dựa vào sức mạnh quân sự Mỹ và nguồn lực từ năng lượng để bảo đảm an ninh, sáu tháng xung đột ở Trung Đông đang buộc các nước Ả Rập vùng Vịnh phải xem lại cách ứng phó với những rủi ro ngày càng phức tạp.
Ngày 13/9, Oman thông báo hoãn cuộc họp giữa Iran và các nước vùng Vịnh, dự kiến diễn ra ngày 14/9 tại thành phố Salalah, trong bối cảnh các bên đang tìm cách thúc đẩy đối thoại về tình hình khu vực và an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.
Iran cho biết các nước vùng Vịnh dự kiến nhóm họp tại Oman ngày 14/9 để thảo luận các vấn đề khu vực và thúc đẩy an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông gia tăng.
Trong nửa thế kỷ, mô hình kinh tế vùng Vịnh dựa trên một giả định: dầu khí từ Basra, Ras Tanura, Ras Laffan và Jebel Ali có thể đi qua eo biển Hormuz, tuyến đường rộng chỉ khoảng 21 dặm giữa Oman và Iran, mà không gặp trở ngại. Xung đột ở Iran đã phá vỡ giả định đó.
Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.
Xung đột Trung Đông đang buộc các quốc gia vùng Vịnh cân nhắc sử dụng khối tài sản khổng lồ trong các quỹ đầu tư quốc gia để chống đỡ cú sốc kinh tế.
Iran đe dọa sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ nhắm vào các tài sản của nước này, đồng thời cảnh báo cơ sở hạ tầng năng lượng trên khắp vùng Vịnh - bao gồm cả các lợi ích về dầu khí của Mỹ - đều có thể bị nhắm mục tiêu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thừa nhận ông "ngạc nhiên" khi Iran tấn công các nước Vùng Vịnh, khẳng định Tehran sẽ không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Sau hơn sáu tháng kể từ ngày nổ ra xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran, các nước vùng Vịnh được cho là đang thay đổi cách nhìn về chính khái niệm an ninh. Theo giới chuyên gia, họ đang cùng tìm kiếm câu trả lời cho việc nên hợp tác với ai, có thể kỳ vọng điều gì từ từng đối tác và các cơ chế hợp tác cần vận hành như thế nào khi một cuộc khủng hoảng thực sự xảy ra.
Mỹ muốn bóp nghẹt các nguồn thu còn lại của Iran, nhưng chiến dịch này đẩy các đồng minh vùng Vịnh vào thế phải cân nhắc giữa lợi ích kinh tế và nguy cơ đối đầu với Tehran.
Theo AGBI, hậu quả lâu dài đáng chú ý nhất của cuộc chiến có thể không nằm ở những con số tăng trưởng hay giá dầu, mà ở sự thay đổi trong tâm lý của các nước vùng Vịnh.
Các quốc gia vùng Vịnh đổ hàng tỷ USD vào khử muối, công nghệ làm mát và hạ tầng nước để đáp ứng tham vọng phát triển trung tâm dữ liệu và AI.
Iran ngày 19/8 cảnh báo các nước vùng Vịnh không hỗ trợ hoặc tạo điều kiện cho quân đội Mỹ, vài giờ sau khi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tuyên bố đình chỉ mọi hoạt động thương mại và giao dịch tài chính với Tehran trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.
Iran đã gửi lời cảnh báo đến Mỹ thông qua các quốc gia vùng Vịnh, rằng bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ vào Iran cũng sẽ châm ngòi cho các hành động trả đũa nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu trên khắp khu vực.
Iran sẽ trả đũa quyết liệt nhằm vào cơ sở năng lượng ở các quốc gia khác tại Trung Đông, nếu lực lượng Mỹ thực hiện lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về các cuộc tấn công mới vào Iran.
Hãng tin Fars News của Iran đã đăng tải một báo cáo xác định loạt cơ sở năng lượng lớn tại các quốc gia Ảrập Vùng Vịnh và Israel là mục tiêu tiềm năng nếu Mỹ phát động chiến dịch tấn công mới nhằm vào Iran.
Khi cuộc chiến với Iran tiếp tục leo thang, các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh đang chuyển hướng sang Trung Quốc, kỳ vọng Bắc Kinh sử dụng đòn bẩy kinh tế với Tehran để thúc đẩy việc mở lại eo biển Hormuz và tuyến hàng hải biển Đỏ.
Trong một bài phân tích gần đây trên Channel Newsasia, Chủ tịch Viện Trung Đông thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS) Joseph Liow nhận định, cuộc xung đột với Iran đã làm bùng lên những cuộc tranh luận gay gắt về vai trò của Mỹ tại Trung Đông. Tuy nhiên, thực tế là các quốc gia vùng Vịnh hiện chưa có lựa chọn nào có thể thay thế Washington.
Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.
Đề cập đến những cuộc tấn công hiện nay của Iran nhắm vào các nước láng giềng Vùng Vịnh, ông Mohseni Eje’i nêu rõ Tehran chỉ đơn thuần là đang tấn công “nguồn gốc của sự gây hấn từ phía Mỹ."
Trong bối cảnh Mỹ gia tăng các đợt tấn công nhằm vào Iran, Iran cũng đáp trả bằng cách tập kích các cơ sở hạ tầng tại các nước vùng Vịnh và Jordan, nhưng tránh tấn công các khí tài hải quân Mỹ triển khai gần bờ biển Iran cũng như Israel.
Ngày 15/7, căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi hai bên đồng thời tiến hành các đợt tấn công mới. Trong khi Washington tuyên bố không kích nhằm làm suy yếu năng lực đe dọa tàu thương mại của Iran tại eo biển Hormuz, Tehran cho biết đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào các căn cứ của Mỹ trên khắp vùng vịnh.
Xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang với các đợt không kích và tấn công trả đũa nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự, kéo theo hàng loạt diễn biến an ninh nghiêm trọng tại khu vực Vùng Vịnh. Trong khi Washington khẳng định duy trì tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, Tehran tuyên bố vẫn đóng cửa tuyến đường biển chiến lược này, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng và tác động đến an ninh năng lượng toàn cầu.
Điều khiến giới tài chính toàn cầu lo ngại không phải bất đồng giữa hai cường quốc vùng Vịnh, mà là dấu hiệu địa chính trị đang bắt đầu làm thay đổi cách dòng vốn vận động.
Giá dầu thế giới tăng mạnh trong ngày 13/7 khi Iran mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào một số quốc gia Vùng Vịnh sau các đợt không kích của Mỹ, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz.
Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang trong ngày 12-7, khi Mỹ và Iran tiến hành các đợt tấn công mới nhằm vào nhau, kéo theo hàng loạt diễn biến an ninh nghiêm trọng tại khu vực Vùng Vịnh.
Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang trong ngày 12/7 khi Mỹ và Iran tiến hành các đợt tấn công mới nhằm vào nhau, kéo theo hàng loạt diễn biến an ninh nghiêm trọng tại khu vực Vùng Vịnh.
Bản tin thế giới ngày 10-7 có những nội dung đáng chú ý sau: Iran tấn công mục tiêu quân sự Mỹ ở Vùng Vịnh, an táng Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei; Iran xuất gấp 10 triệu thùng dầu sau một đêm giữa nguy cơ bị tái phong tỏa;...
Sau khi đạt thỏa thuận sơ bộ với Iran, Mỹ đang tăng cường tiếp xúc với các đồng minh Arab tại vùng Vịnh nhằm xoa dịu những lo ngại rằng lợi ích an ninh của khu vực có thể bị bỏ qua trong tiến trình đàm phán giữa Washington và Tehran.
Ngày 28/6, Ngoại trưởng Iran kêu gọi thiết lập một khuôn khổ an ninh với các nước vùng Vịnh, sau các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các căn cứ của Mỹ ở vùng Vịnh để trả đũa các cuộc không kích của Mỹ.
Ngày 28/6, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh cùng xây dựng một cơ chế hợp tác an ninh mới với sự tham gia của toàn bộ các nước trong khu vực.
Iran tuyên bố tiếp tục vai trò kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo các quốc gia Vùng Vịnh không đứng về phía Mỹ trong bối cảnh căng thẳng trên tuyến hàng hải chiến lược này chưa hạ nhiệt.
Iran ngày 26/6 tái khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz và cảnh báo các quốc gia vùng Vịnh không nên đứng về phía Mỹ. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau vụ tấn công vào một con tàu gần Oman, làm nổi bật sự mong manh của thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran.
Mỹ cân nhắc di dời các căn cứ quân sự ở Vùng Vịnh sang Israel; Iran thẳng thừng bác bỏ tuyên bố của Mỹ về việc mua nông sản là những tin tức Thế giới đáng chú ý ngày 27/6.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 25/6 đã có mặt tại Bahrain trong chặng cuối chuyến công du Trung Đông, với mục tiêu chính là tìm kiếm sự ủng hộ của các đồng minh Arab vùng Vịnh đối với thỏa thuận khung mà Washington vừa đạt được với Iran.
Tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm hiện thực hóa bản ghi nhớ hòa bình ký ngày 18/6 đang có những bước tiến mới, trong khi các quốc gia vùng Vịnh tăng cường nỗ lực xây dựng cơ chế an ninh khu vực và bảo đảm hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio đang có chuyến công du vùng Vịnh.
Ngày 23-6, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên hợp quốc (LHQ) thông báo bắt đầu chiến dịch quy mô lớn nhằm sơ tán hơn 11.000 thủy thủ mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh do ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Trung Đông.
Ngày 23/6, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên hợp quốc thông báo sẽ bắt đầu chiến dịch quy mô lớn nhằm sơ tán hơn 11.000 thủy thủ đang mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh do ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Trung Đông.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận ông sẽ phải thực hiện một nhiệm vụ nhạy cảm trong tuần này, khi thuyết phục các nhà lãnh đạo Ả-rập Vùng Vịnh chấp nhận thỏa thuận giữa Washington và Tehran.
Tổng Thư ký IMO cho biết chiến dịch sẽ được triển khai với sự phối hợp chặt chẽ của Iran, Oman, các quốc gia ven biển trong khu vực, Mỹ cùng các doanh nghiệp hoạt động trong ngành vận tải biển.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bắt đầu chuyến công du tới Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) ngày 23/6, trước khi tiếp tục tới Kuwait và Bahrain để gặp các lãnh đạo thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), gồm Saudi Arabia, Qatar cùng Oman.
Những hệ lụy từ cuộc chiến tại Iran không chỉ tác động đến giá dầu và thương mại khu vực, mà còn đe dọa dòng kiều hối trị giá 124 tỷ USD mỗi năm, qua đó phơi bày một điểm yếu ít được chú ý trong mô hình phát triển của các quốc gia vùng Vịnh.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ thăm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait và Bahrain từ ngày 23-25/6 nhằm thúc đẩy triển khai thỏa thuận hợp tác Mỹ-Iran, đồng thời thảo luận các vấn đề an ninh khu vực, đặc biệt là bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ bắt đầu chuyến công du tới ba quốc gia vùng Vịnh gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Kuwait và Bahrain trong tuần này, trong bối cảnh Washington đang đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được thỏa thuận với Iran và hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.
Bộ Ngoại giao Nga đã thông báo dỡ bỏ khuyến cáo hạn chế đi lại đối với các quốc gia vùng Vịnh, sau khi Mỹ và Iran ký kết bản ghi nhớ nhằm giảm căng thẳng và hướng tới chấm dứt xung đột trong khu vực.
Thông tin UAE đã chuyển hơn 3 tỷ USD cho Iran để đổi lấy việc chấm dứt các cuộc tập kích đang gây xôn xao dư luận, trong bối cảnh Mỹ và Iran được cho là đang tiến gần một thỏa thuận lớn. Tuy vậy cho tới nay vẫn chưa có sự xác nhận chính thức từ các bên liên quan.
Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, máy bay ném bom chiến lược B-52 của Mỹ, được ghi nhận hoạt động trên bầu trời vùng Vịnh.
Mỹ đang xem xét sử dụng tài sản của Iran để hỗ trợ các nước vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do xung đột gây ra, trong khi đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran có dấu hiệu đình trệ và căng thẳng quân sự tiếp tục leo thang.
Mỹ đang xem xét sử dụng tài sản của Iran để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh khắc phục thiệt hại do xung đột gây ra. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran rơi vào bế tắc nghiêm trọng, khi khối tài sản hàng chục tỷ USD bị phong tỏa của Iran đang trở thành điểm nghẽn lớn nhất.
Chính phủ Mỹ đang có kế hoạch chuyển hướng tài sản của Iran đến các quốc gia vùng Vịnh để tái thiết và sửa chữa những thiệt hại trong tương lai do Iran gây ra.
Hàng chục cuộc không kích nhằm vào Iran đã hé lộ vai trò bí mật của UAE trong chiến tranh Iran và khoét sâu chia rẽ giữa các nước Vùng Vịnh.
Theo CNBC, xung đột Trung Đông đang đặt ra thách thức lớn đối với tham vọng trở thành trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu của các quốc gia vùng Vịnh như Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Saudi Arabia và Qatar.
Iran đang chuẩn bị cho kịch bản đối đầu nếu Mỹ - Israel nối lại chiến dịch, từ tấn công hạ tầng Vùng Vịnh cho tới mở mặt trận mới tại các tuyến hàng hải nhằm gây sức ép.
Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ thông báo hoãn cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, sau khi nhận được đề nghị từ lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Tehran được cho là đang bước vào giai đoạn 'nghiêm túc'.
Nằm tại khu vực Al Dhafra của Abu Dhabi gần bờ biển vùng Vịnh, Barakah là nhà máy điện hạt nhân thương mại đầu tiên của thế giới Arab.
Sau cuộc chiến Mỹ-Iran, uy tín Washington tại Vùng Vịnh xuống thấp, nhường chỗ cho trật tự mới. Petroyuan trỗi dậy mạnh mẽ, trở thành quân bài chiến lược thách thức vị thế đồng USD.
Nguy cơ một số quốc gia vùng Vịnh bị cuốn vào cuộc chiến trực tiếp với Iran gia tăng, sau khi xuất hiện thông tin cho rằng Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã bí mật tiến hành cuộc tấn công lớn nhằm vào Iran trong thời gian xung đột.
Saudi Arabia đã tiến hành một loạt cuộc tấn công quân sự không được công bố nhằm vào lãnh thổ Iran để trả đũa các cuộc tấn công nhằm vào vương quốc này trong cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông.
Căng thẳng tại Vùng Vịnh đang có nguy cơ leo thang sau nhiều ngày đụng độ và các cáo buộc đáp trả lẫn nhau. Trong diễn biến mới nhất, ngày 10/5, một tàu chở hàng bị tấn công ngoài khơi Qatar và Iran cảnh báo nhằm mục tiêu tấn công vào các lợi ích của Mỹ trong khu vực.
Các nước Vùng Vịnh đang tính toán lại chiến lược an ninh giữa căng thẳng Mỹ-Iran, khi vai trò bảo đảm an ninh của Washington dần suy giảm.