Lợi dụng công nghệ AI và Deepfake, các đối tượng lừa đảo đang giả mạo hình ảnh, giọng nói người thân, cán bộ cơ quan nhà nước để chiếm đoạt tài sản.
Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đảm bảo an ninh mạng trở nên cấp thiết tại Việt Nam. Nhất là gần đây liên tục ghi nhận các cuộc tấn công mạng vào doanh nghiệp, tổ chức cơ quan Nhà nước.
Sự phát triển vũ bão của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một thách thức lớn trong lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu. Khi AI được trao quyền quá nhiều mà thiếu kiểm soát, câu hỏi đặt ra không chỉ là 'AI có thể làm gì?', mà còn là 'Ai đang thật sự làm chủ AI?'.
Tổng giám đốc Công ty Công nghệ an ninh không gian mạng Việt Nam – VNCS Khổng Huy Hùng nhấn mạnh, hiện tại thị trường Việt Nam vẫn đang rất 'khát' nhân sự an toàn, an ninh mạng cả về số lượng cũng như chất lượng.
Chuyên gia bảo mật khẳng định nếu người dùng chỉ bấm vào đường dẫn xem clip thì không thể dẫn đến mất quyền kiểm soát điện thoại. Tuy nhiên, thao tác này có thể mở đầu chuỗi dẫn dụ của kẻ xấu để lừa chiếm đoạt tài sản.
Việc có thể sở hữu dấu tick xanh xác minh tài khoản thông qua khoản trả phí hàng tháng đồng nghĩa với việc bất kỳ người dùng Facebook nào cũng có thể sở hữu dấu tick xanh. Đây là thủ đoạn để kẻ lừa đảo hoành hành.
Trên không gian mạng Việt Nam, các nhóm lừa đảo đã có sự dịch chuyển mục tiêu, từ nhắm trực tiếp vào khách hàng sử dụng các dịch vụ tài chính - ngân hàng, sang tấn công người dùng dịch vụ công thông qua giả mạo cơ quan chức năng.
Bên cạnh 3 xu hướng tấn công mạng nổi bật gồm tấn công APT, mã độc ransomware nâng cấp và tấn công thiết bị IoT, chuyên gia Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cũng cho rằng xe tự hành, drone sẽ là mục tiêu mới của hacker.
Một ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh trên điện thoại gây sốt trên mạng xã hội Việt Nam nhờ tích hợp AI tuy nhiên các chuyên gia bảo mật khuyến cáo người dùng cần cảnh giác về các vấn đề bảo mật.
Lì xì điện tử - hình thức trao gửi may mắn - ngày càng phổ biến trên nền tảng số vào mỗi dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, với sự tiện lợi, các chiêu trò lừa đảo cũng bùng nổ, nhắm vào người dùng thiếu cảnh giác trên không gian mạng.
Một trong những điểm đáng chú ý trong Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng do Chính phủ vừa mới ban hành là yêu cầu bắt buộc phải xác thực tài khoản mạng xã hội bằng số điện thoại di động.
Số căn cước công dân, địa chỉ, số điện thoại, vị trí công tác, nơi làm việc… của hàng chục triệu người dùng Việt Nam đang bị rao bán tràn lan trên mạng. Những thông tin này không chỉ bị khai thác cho các hành vi lừa đảo, mà còn đặt người dân vào vòng nguy hiểm, đe dọa cả an ninh quốc gia. Sự thật này đang khiến cộng đồng và chuyên gia không khỏi hoang mang và lo lắng.
Trên mạng xã hội, hàng trăm hội nhóm đã công khai rao bán hình ảnh và video lộ lọt từ camera giám sát, mỗi nhóm có hàng nghìn thành viên với các mức phí từ 200 nghìn đến 1 triệu đồng.
Camera giám sát là thiết bị ngày càng phổ biến với các hộ gia đình tại Việt Nam, nhưng chưa được bảo vệ đúng mức. Đại đa số camera được các hộ gia đình sử dụng hiện nay là những thiết bị giá rẻ từ 200.000 đồng đến dưới 1.000.000 đồng, được bán trôi nổi, trực tuyến. Nếu bị tấn công mạng, nguy cơ lộ thông tin là hiện hữu và để lại hậu quả lớn.
Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ - Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, đề xuất cần mở rộng tiêu chuẩn an toàn thông tin cơ bản không chỉ đối với camera giám sát, mà còn cả những cảm biến hình ảnh đang có ở khắp mọi nơi.
Theo ông Vũ Ngọc Sơn, máy tính có nhiều tiêu chuẩn, có yêu cầu xuất xứ rõ ràng nhưng camera không có nhiều tiêu chuẩn như vậy để đảm bảo an toàn, an ninh mạng.
Camera giám sát là thiết bị ngày càng phổ biến với các hộ gia đình tại Việt Nam, nhưng chưa được bảo vệ đúng mức. Nếu bị tấn công, người dùng sẽ bị hứng chịu hậu quả nặng nề.
Các loại camera giám sát xuất hiện tại nhiều địa điểm nhạy cảm của cơ quan, tổ chức, nhưng ít được quan tâm về tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo mật, trở thành điểm yếu dễ bị khai thác.
Các chuyên gia bảo mật đều có chung nhận định rằng việc Bộ TT&TT ra bộ tiêu chí về yêu cầu an toàn thông tin cơ bản cho camera giám sát sẽ giúp bảo vệ thông tin, dữ liệu, mang lại lợi ích cho người dùng.
Ngoài cảnh báo về lỗ hổng bảo mật trên PAN-OS bị sử dụng để tấn công các hệ thống, trong tháng 4, Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) còn khuyến nghị các đơn vị lưu ý 16 lỗ hổng ảnh hưởng mức cao, nghiêm trọng trong sản phẩm Microsoft.
Các vụ tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware) nhằm vào các doanh nghiệp đang tăng cao. Khi bị tấn công, nếu doanh nghiệp chịu thỏa hiệp sẽ là miếng mồi ngày càng béo bở đối với hacker. Theo tổng hợp của Công ty cổ phần An ninh mạng quốc gia Việt Nam (NCS), năm 2023 đã ghi nhận 13.900 vụ tấn công mạng vào các tổ chức tại Việt Nam, trung bình mỗi tháng xảy ra 1.160 vụ, tăng 9,5% so với năm 2022.
Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) khuyến nghị, các tổ chức tài chính, doanh nghiệp khi bị tấn công ransomware không nên trả tiền chuộc cho hacker. Sớm công khai thông tin để nhận được sự hỗ trợ của cơ quan chức năng về an ninh mạng.
Các chuyên gia đều thống nhất rằng, các tổ chức khi bị tấn công ransomware không nên trả tiền chuộc cho hacker. Bởi việc này sẽ khuyến khích hacker tấn công mục tiêu khác hoặc khuyến khích nhóm hacker khác tấn công tiếp vào hệ thống đơn vị mình.
Đây là thông tin được chia sẻ tại tọa đàm 'Phòng chống tấn công mã hóa dữ liệu tống tiền' do Câu lạc bộ Nhà báo công nghệ thông tin Việt Nam (Vietnam ICT Press Club) phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia tổ chức tại Hà Nội chiều 5/4.
Sự kiện một số doanh nghiệp, đặc biệt là Công ty cổ phần Chứng khoán VnDirect bị tấn công mã hóa dữ liệu (ransomware) mới đây, phải ngừng giao dịch trong một thời gian, nhận được sự quan tâm lớn của người dân, nhất là những nhà đầu tư chứng khoán, tổ chức tài chính.
Vụ việc hệ thống thông tin của công ty chứng khoán VNDIRECT bị tấn công, gây tê liệt dịch vụ cho thấy rõ tầm quan trọng của việc đầu tư cho an toàn thông tin. Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) nhìn nhận như một cơ hội để truyền thông, buộc cả hệ thống phải thay đổi nhận thức về đảm bảo an toàn thông tin mạng.
Việc bị tấn công bằng mã độc mã hóa dữ liệu – ransomware như tình huống VNDIRECT gặp phải là mối lo của nhiều doanh nghiệp, tổ chức. Biết những 'con đường' hacker thường thâm nhập hệ thống sẽ giúp các đơn vị phòng vệ trước nguy cơ này.
Dưới góc nhìn chuyên gia an ninh mạng, ông Vũ Ngọc Sơn, Giám đốc Công nghệ Công ty CP An ninh mạng quốc gia NCS cho biết, việc VNDirect thông báo đang nỗ lực để vận hành lại hệ thống là tin rất tốt. Tuy nhiên, khôi phục dữ liệu và dịch vụ chỉ là bước đi đầu tiên.
Để phát hiện và ngăn chặn việc bị giả mạo hình ảnh, video bằng công nghệ deepfake, theo khuyến nghị của chuyên gia RMIT, lưu ý đầu tiên là người dùng cần giảm số lượng hình ảnh, video hoặc bản ghi âm trực tuyến chia sẻ trên Internet.
Trong khi các tổ chức sẽ phải đối mặt với sự gia tăng mạnh của tấn công có chủ đích APT, các cuộc tấn công mạng nhắm vào smartphone của người dùng cá nhân cũng được dự báo là một xu hướng chính của năm 2024.
Tấn công mạng vào các hệ thống thông tin quan trọng được dự báo gia tăng trong dịp Tết Giáp Thìn 2024. Vì thế, Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) đề nghị các đơn vị chủ động bảo vệ an toàn hệ thống, chú trọng vào 7 bước.
Tháng 11/2023 là tháng thứ tư liên tiếp Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) kiểm tra, nhắc nhở các cơ quan nhà nước để tồn tại tình trạng website .gov.vn bị lợi dụng tải lên số lượng lớn tệp tin có nội dung độc hại.
Trong năm 2024, người dùng smartphone được dự báo sẽ phải đối mặt nhiều hơn với các loại mã độc mới có khả năng xâm nhập, khai thác lỗ hổng và chiếm quyền điều khiển điện thoại, bao gồm cả thiết bị chạy hệ điều hành Android và iOS.
Năm nay, Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) đã đào tạo, tập huấn về bảo đảm an toàn hệ thống thông tin theo cấp độ cho hơn 1.200 cán bộ trên cả nước. Việc này sẽ tiếp tục được tập trung trong năm 2024.
Một nguyên nhân khiến nhiều cơ quan nhà nước dù đã gỡ bỏ nội dung quảng cáo không phù hợp trên website nhưng tình trạng này vẫn tái diễn sau đó, là bởi thiếu nhân sự chuyên trách để xử lý tận gốc vấn đề.
Theo đại diện A05 (Bộ Công an), một nguyên nhân đưa đến tình trạng lộ, mất dữ liệu cá nhân tại Việt Nam là nhận thức và ý thức bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân của người dân chưa cao. Đại diện A05 cũng nêu rõ 8 nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Phân tích từ các cuộc tấn công dữ liệu điển hình đã xảy ra tại Việt Nam, các chuyên gia NCS cho biết có tới 95% thời gian tin tặc (hacker) dành cho việc dò quét, xâm nhập từng bước vào hệ thống; chỉ khoảng 5% là thời gian thực hiện đánh cắp dữ liệu và phá hoại. Như vậy, cơ hội để phát hiện và ngăn chặn các cuộc tấn công là rất cao.
Nhận định việc định danh cuộc gọi sẽ góp phần hạn chế tình trạng mạo danh các cơ quan, tổ chức, song các chuyên gia cũng cho rằng để hiệu quả thì số lượng đơn vị gắn tên định danh (brandname) số điện thoại cần chiếm đa số.
Kết quả rà soát của Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT) trong tháng 9 cho thấy, 18 tỉnh, thành phố và 10 bộ, ngành còn tồn tại 67 website cơ quan nhà nước bị lợi dụng chèn nội dung quảng cáo không phù hợp.