Hơn nửa thế kỷ trước, người Chăm H’roi từ vùng đất Phú Yên vượt những dãy núi cao lên cao nguyên, lập nên làng người Chăm đầu tiên trên vùng đất Tây Gia Lai.
Nhờ nguồn tin quý giá của một cựu giao liên 96 tuổi người Chăm H'roi, Đội K51 Đắk Lắk đã quy tập được 2 hài cốt liệt sĩ tại khu vực núi Hòn Ông, sau hơn nửa thế kỷ.
Trống K'toang, hay còn gọi là trống đôi, không đơn thuần là một nhạc cụ, mà là thứ ngôn ngữ đặc biệt của đồng bào Chăm H'roi để giao hòa với thần linh, kết nối cộng đồng và tự tình đôi lứa. Trải qua những thăng trầm của thời gian, thứ 'ngôn ngữ thanh âm' độc đáo ấy vẫn đang được các nghệ nhân bền bỉ gìn giữ như giữ gìn chính linh hồn của buôn làng nơi biên cương, dẫu nhịp sống hiện đại đang tác động không nhỏ đến đời sống văn hóa tộc người.
Giải A tại phần thi Liên hoan văn nghệ quần chúng của Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI-năm 2026 vừa diễn ra ở tỉnh Khánh Hòa vào cuối tháng 5 là phần thưởng xứng đáng dành cho tiết mục diễn tấu trống kơ-toang (trống đôi) của đoàn nghệ nhân Chăm H'roi xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai).
Trống K'toang của đồng bào Chăm H'roi ở xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai thường chỉ dành cho đàn ông biểu diễn trong các lễ hội. Thế nhưng nghệ nhân Nguyễn Thị Ngọc Hương đã mạnh dạn phá vỡ quan niệm cũ, trở thành người phụ nữ đầu tiên đánh trống K'toang.
Cuối tháng 6 này, đoàn nghệ nhân dân tộc Chăm H'roi ở Gia Lai sẽ góp mặt tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI do Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức.
Thời gian qua, ngành giáo dục và các trường mẫu giáo, mầm non trên địa bàn tỉnh đã triển khai đồng bộ, hiệu quả Đề án tăng cường tiếng Việt trên cơ sở tiếng mẹ đẻ cho trẻ em mầm non người dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2025.
Trong 2 ngày 25 và 26-4, Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ nhất sẽ diễn ra tại Quảng trường Đại Đoàn Kết và khuôn viên Bảo tàng Pleiku. Những hoạt động trình diễn, trưng bày tại ngày hội hứa hẹn mang đến cho người dân và du khách nhiều ấn tượng sâu sắc.
Với nhiều cách làm linh hoạt, thiết thực, các cấp, ngành và địa phương trong tỉnh đã triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến đồng bào DTTS và miền núi, từng bước nâng cao nhận thức, hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật ngay tại cơ sở.
Trước những đổi thay của đời sống hiện đại, các nghệ nhân người Chăm H'roi ở Câu lạc bộ (CLB) Cồng chiêng làng Canh Thành (xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai) vẫn bền bỉ gìn giữ tiếng cồng, tiếng chiêng - linh hồn văn hóa của dân tộc mình.
Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H'roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.
Trong năm học 2025-2026, nhiều trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú trong tỉnh đã đồng loạt triển khai Nghị định số 66/2025/NĐ-CP của Chính phủ về quy định chính sách đối với trẻ em, học sinh, học viên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, bãi ngang, ven biển, hải đảo.
Thời gian qua, các tổ chức Đoàn trong tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, từ hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm đến khởi nghiệp, giúp thanh niên dân tộc thiểu số tự tin vươn lên, phát huy tiềm năng và góp phần xây dựng quê hương.
Đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đặc biệt là người dân tộc thiểu số, được xem là giải pháp quan trọng trong công tác giảm nghèo bền vững của tỉnh. Thời gian qua, hoạt động này được các ngành, địa phương quan tâm triển khai hiệu quả, góp phần cải thiện đời sống cho người dân.
Từ vùng đất dốc dưới chân núi Ơi Phí, 62 hộ dân người Chăm H'roi ở buôn Ma Giai (xã Đất Bằng, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai) đang bắt đầu hành trình an cư trên vùng đất mới.
Với người dân buôn Ma Giai (xã Đất Bằng, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai), Ma Giai không chỉ là tên làng mà còn thể hiện sự kính trọng của bà con đối với người có công mở đất-ông Kpă Y Thia (Ama Giai).
Người Chăm H'roi ở tỉnh Phú Yên có nhiều nghi lễ độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Một trong những nghi lễ truyền thống được người Chăm H'roi nơi đây rất chủ trọng gìn giữ và duy trì cho đến ngày nay, đó là lễ cưới hỏi.
Lễ mừng về nhà mới của đồng bào Chăm H'roi ở huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định là nơi gắn kết, đoàn kết trong cộng đồng, mang giá trị văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số được giữ gìn và bảo tồn cho đến nay.
Buôn Ma Giai (xã Đất Bằng, huyện Krông Pa) là nơi tập trung đông người Chăm H'roi sinh sống với 185 hộ. Cận cư với người Jrai Mthur từ lâu nên các sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng cũng như đời sống sinh hoạt hàng ngày của người dân có những tương đồng nhất định, biểu hiện rõ nét nhất là qua kiến trúc và các biểu tượng trang trí ở nhà mồ, trong đó có kút na-chiếc cột được dựng riêng cho những người có công trong việc lập buôn.
Chiều 6.7, tại Di tích quốc gia Tháp Đôi (TP Quy Nhơn), Sở VHTT Bình Định tổ chức khai mạc chương trình giao lưu biểu diễn nghệ thuật dân gian Chăm giữa tỉnh Bình Định và tỉnh Ninh Thuận. Đây là hoạt động nhằm phục vụ khách tham quan tại di tích gắn với phát triển du lịch.
Ai đã một lần được hòa mình vào không khí lễ hội của người Chăm H'roi không thể quên được âm thanh rộn ràng của trống, chiêng và hình ảnh các cô gái Chăm H'roi uyển chuyển múa trong trang phục truyền thống.
Múa trống đôi là một nét văn hóa độc đáo trong đời sống, sinh hoạt văn hóa của người Chăm H'roi. Thông qua âm thanh, nhịp điệu, tiết tấu những điệu trống, họ có thể trao gửi tâm tư, tình cảm, khát vọng và kết nối cộng đồng, quá khứ, hiện tại, tương lai.
Với người Chăm H'roi, múa trống đôi (còn gọi là Ktoang) là di sản văn hóa độc đáo. Đây là hình thức song tấu trống, kết hợp khéo léo, tài tình giữa âm nhạc và hình thể, tạo nên một không khí tràn đầy hứng khởi, cả nhạc cụ và người chơi cùng toát lên cái phóng khoáng, ngẫu hứng, độc đáo. Qua múa trống đôi, người Chăm H'roi có thể trò chuyện, tâm tình, trao gửi tâm tư, tình cảm, khát vọng và kết nối cả cộng đồng, kết nối quá khứ với tương lai…