Có những thứ sinh ra từ rừng mang hương vị nồng nàn, hấp dẫn, khi thưởng thức như chạm vào ký ức, ví như mắc khén hay hạt dổi. Ở bản Vặn, xã Yên Thắng, chị Hà Thị Xem đã ôm lấy mùi thơm cay tê của mắc khén bằng cách biến sản vật quê hương thành sản phẩm hàng hóa, để hương vị vùng cao bước ra thị trường, tạo sinh kế cho nhiều hộ dân.
Các nhà khoa học của Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tìm ra nhiều hoạt chất có khả năng kháng nấm, kháng khuẩn, gây độc tế bào ung thư trong cây mắc khén, loại gia vị được dùng phổ biến ở các tỉnh vùng núi, trung du phía Bắc.
PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân chia sẻ, việc định danh thành phần dược liệu có trong mắc khén có thể ứng dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau.
PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân và nhóm nghiên cứu Viện Hóa học các Hợp chất thiên nhiên đã thực hiện đề tài 'Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học cây Mắc khén (Zanthoxylum rhetsa) nhằm định hướng khai thác, sử dụng một cách hiệu quả nguồn tài nguyên thực vật này'.
Từ một loại lá vô danh, nay lá dít lại được nhiều người biết tới và tò mò muốn nếm thử.