Căn gác nhỏ giữa Hà Nội thời nạn đói, giai điệu 'Tiến quân ca' vang lên như hồi kèn xung trận, rồi theo bước chân cách mạng lan khắp phố phường, chiến khu, âm vang đầy hào khí. Hơn 80 năm sau, bài hát ấy vẫn cất cao nơi quảng trường, sân vận động và trái tim hàng triệu người Việt, như nhịp tim bất diệt của Tổ quốc…
Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc huy với đóng góp lớn của Nguyễn Hữu Tiến, Bùi Trang Chước, Văn Cao là những biểu tượng mang hồn nước, kết tinh ý chí xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Bài Tiến quân ca được nhạc sỹ Văn Cao sáng tác tại căn gác số 171 phố Mon Granr - bây giờ là 45 Nguyễn Thượng Hiền (Hà Nội). Căn gác ấy giờ ra sao?
Nói đến những cửa ô Hà Nội, nhiều người thuộc câu hát trong bài hát Tiến về Hà Nội của Văn Cao: 'Năm cửa ô đón mừng đoàn quân tiến về, như đài hoa đón mừng nở năm cánh đào, chảy dòng sương sớm long lanh'. Những lời ca theo thể hành khúc lại có dáng vẻ trữ tình đặc biệt.
Những đóng góp quan trọng của thơ Văn Cao trong tiến trình vận động của thi ca Việt Nam hiện đại được làm sáng rõ tại hội thảo Văn Cao - mùa chữ, mùa người do Ban Văn học nghệ thuật VOV6, Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức vào sáng 14/11 tại Hà Nội. Hội thảo nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Văn Cao (15/11/1923 - 15/11/2023).
Cách nay đúng 100 năm, tại mảnh đất Hải Phòng, nhạc sĩ, họa sĩ, thi sĩ Văn Cao đã chào đời. Lớn lên, ông ngược lên Hà Nội, đi vào con đường nghệ thuật, tham gia cách mạng và ghi dấu ấn của mình trong dòng chảy lịch sử, là một trong những nghệ sĩ lớn của nền nghệ thuật Việt Nam ở cả ba lĩnh vực âm nhạc, hội họa và thơ ca.
Văn Cao là nghệ sỹ đa tài, thích lãng du qua những miền nghệ thuật khác nhau về âm nhạc, hội họa, thơ ca. Ở cả ba miền ấy, ông đều lưu dấu rất nhiều sáng tạo.
Nhạc sỹ Văn Cao (1923 - 1995) - tác giả của Quốc ca Việt Nam là một nghệ sỹ bậc thầy trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật: âm nhạc, thơ ca, hội họa.
Nhạc sĩ Văn Cao là người tài hoa. Ông viết nhạc, làm thơ, vẽ tranh. Ở mảng nào ông cũng để lại những dấu ấn mà hậu thế vẫn còn nhắc nhớ, ngưỡng vọng.
Ở địa hạt thi ca, Văn Cao viết không nhiều, nhưng là những thi phẩm vừa in dấu lịch sử chuyển động suốt một đời người, dọc theo thế kỷ, vừa nhấn thật sâu vào tư tưởng và tâm hồn để biến nó thành 'Một tiếng thơ vang vang cả lòng cả đáy'.
'Với tài năng đa dạng, độc đáo, nhiều chiều kích, tích hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy, thẩm mỹ, bút pháp; giữa hiện thực đời sống, sự cảm nhận, tri nhận và nghệ thuật biểu đạt; giữa âm nhạc - hội họa - thơ văn, Văn Cao được nhiều người khẳng định là một hiện tượng hết sức đặc biệt và hiếm có trong lịch sử văn nghệ Việt Nam hiện đại. Gọi ông là nghệ sĩ thiên tài cũng không có gì là ngoa ngôn, quá lời'.
Văn Cao viết không nhiều, gần 60 bài thơ, trong đó có vài trường ca, nhưng là những thi phẩm vừa in dấu lịch sử chuyển động suốt một đời người, dọc theo thế kỷ, vừa nhấn thật sâu vào tư tưởng và tâm hồn để biến nó thành 'Một tiếng vang vang cả lòng cả đáy' (Trường ca Những người trên cửa biển - Văn Cao).
'Văn Cao được nhiều người khẳng định là một hiện tượng hết sức đặc biệt và hiếm có trong lịch sử văn nghệ Việt Nam hiện đại. Gọi ông là nghệ sĩ thiên tài cũng không có gì là ngoa ngôn, quá lời', PGS. TS Nguyễn Thế Kỷ bày tỏ.
Văn Cao - tác giả của bài 'Tiến quân ca' - Quốc ca Việt Nam, là một nghệ sĩ lớn, một chiến sĩ cách mạng. Ông đóng góp trên nhiều lĩnh vực văn học, nghệ thuật nước nhà, từ âm nhạc đến hội họa, thơ ca, lĩnh vực nào cũng đạt đỉnh cao, để lại dấu ấn sâu đậm.
Sáng 8/11, tại Hà Nội, Báo Nhân Dân phối hợp với Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương và Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhạc sỹ Việt Nam, Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề 'Thế giới nhạc, họa, thơ của Văn Cao'.