Mường Khô là một trong những cái nôi văn hóa lớn của đồng bào dân tộc Mường ở miền Tây xứ Thanh. Ngày nay, trung tâm của vùng đất này là xã Điền Lư.
Cứ đến mùng 10 tháng Giêng hằng năm, người dân làng Muỗng Do, xã Điền Lư, tỉnh Thanh Hóa và các vùng lân cận lại nô nức mở hội. Lễ hội Mường Khô thuở ban đầu chỉ là những nghi thức thờ cúng, tế lễ trong phạm vi gia đình, dòng họ Hà Công. Theo thời gian, cùng với sự lan tỏa của ký ức cộng đồng, lễ tế ấy dần trở thành lễ hội chung của cả một vùng Mường, nơi người dân gửi gắm niềm tri ân, ước vọng và niềm tin vào một năm mưa thuận, gió hòa.
Về vùng đất Mường Khô trong những ngày đầu xuân Bính Ngọ, khắp các bản làng ngập tràn bầu không khí tươi vui, phấn khởi. Đồng bào các dân tộc nơi đây đang náo nức hòa mình vào các tiết mục văn nghệ, tạo nên thanh âm rộn rã của Lễ hội Mường Khô (xã Điền Lư), sự kiện văn hóa tâm linh lớn nhất vùng, diễn ra vào mùng 10 tháng Giêng âm lịch hằng năm.
Giữa núi rừng phía Tây Thanh Hóa, Lễ hội Mường Khô Xuân Bính Ngọ 2026 không chỉ tái hiện hào khí lịch sử của Quận công Hà Công Thái mà còn mang đến không gian văn hóa rực rỡ cồng chiêng, trò chơi dân gian và sản vật bản địa, thu hút đông đảo du khách thập phương.
Lễ hội Mường Khô khiến không gian bản làng đồng bào Mường ở xã Điền Lư, Thanh Hóa bừng lên sắc màu rực rỡ, sống động trong âm vang cồng chiêng, dòng người nô nức trẩy hội giữa núi rừng đầu xuân.
Giữa núi rừng xã Điền Lư (Thanh Hóa), Lễ hội Mường Khô lại bừng sáng trong niềm thành kính và náo nức. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ tiền nhân mà còn là ngày hội để cộng đồng người Mường gắn kết, trao truyền và gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của mình.
Lễ hội Mường Khô đã làm cho không khí bản làng người Mường xứ Thanh thêm tưng bừng sống động, đồng bào dân tộc Mường thêm phấn khởi, nô nức tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.
Sáng 25/2 (tức ngày mùng 9 tháng Giêng), xã Điền Lư khai mạc Lễ hội Mường Khô - Xuân Bính Ngọ năm 2026. Dự lễ khai mạc có đồng chí Đầu Thanh Tùng, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh; đại diện Đảng ủy, HĐND, UBND xã Điền Lư, dòng họ Hà Công cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Giữa đại ngàn trùng điệp của miền Tây xứ Thanh, đồng bào dân tộc Mường vùng Mường Khô (các xã Điền Lư, Điền Quang) vẫn bền bỉ gìn giữ và phát huy Lễ hội Mường Khô – một không gian văn hóa đặc sắc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội là dịp để Nhân dân tri ân Quận công Hà Công Thái cùng các vị tướng dòng họ có nhiều công trạng giúp nhà Nguyễn dẹp yên những cuộc nổi dậy ở khu vực miền núi xứ Thanh.
Bụi mịn bao phủ mọi đồ vật, tiếng ồn đinh tai nhức óc, công trình kiên cố còn nứt toác vì độ rung, nhiều người thường xuyên ho dai dẳng, có gia đình phải gửi trẻ đi lánh nạn... Tất cả đang làm xáo trộn cuộc sống, gây nỗi bức xúc lớn đối với người dân thôn Khung, xã Thiết Ống.
Thấm đẫm những trang viết của Lê Huy Hoàng là tình yêu Bá Thước - miền đất vùng cao mà ông đã sống và cống hiến trọn đời. 'Hương vị thời gian' là tập thơ thứ tám của ông, sau các tập 'Tiếng lòng' (2004); 'Nắng ở rừng mưa' (2006); 'Võng núi sang thu' (2009); 'Một nhánh Đường thi' (2010); 'Khúc cuối thu' (2013); 'Mưa trong nắng sớm (2018); 'Mùa thu ở lại' (2023)...
Diễn xướng dân gian của đồng bào miền núi là tài sản tinh thần quý giá trong kho tàng văn hóa phi vật thể của xứ Thanh nói riêng, cả nước nói chung, thể hiện sắc thái văn hóa của mỗi tộc người, mang dấu ấn vùng miền rõ nét và làm nên bản sắc văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Vì thế, cần có những giải pháp hữu hiệu nhằm bảo tồn, phát huy giá trị diễn xướng dân gian của đồng bào miền núi tỉnh Thanh trong thời kỳ hội nhập và phát triển.
Là Thổ ty đất Mường Khô (huyện Bá Thước), Quận công Hà Công Thái là võ tướng bản lĩnh, có nhiều công trạng giúp nhà Nguyễn dẹp yên những cuộc nổi dậy ở khu vực miền núi xứ Thanh. Vì thế, ông được vua Gia Long, Minh Mạng (Minh Mệnh) đặc biệt tin tưởng, quý mến. Quận công Hà Công Thái là niềm tự hào của Mường Khô.
Sáng 19/2 (mùng 10 tháng Giêng), tại sân vận động thôn Mường Do, xã Điền Trung, UBND huyện Bá Thước (Thanh Hóa) tổ chức Lễ đón nhận Di sản Văn hóa Phi Vật thể Quốc gia Lễ hội Mường Khô và khai hội Lễ hội Mường Khô năm 2024.
Âm thanh hùng hồn từ hơn gần 500 chiếc cồng, chiêng vang vọng núi rừng tạo nên nét độc đáo trong lễ hội Mường Khô ở miền Tây Thanh Hóa.
Sáng ngày 19/2 (tức mùng 10 tháng Giêng âm lịch), huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa đã long trọng tổ chức lễ hội Mường Khô năm 2024 và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Mường Khô thu hút hàng nghìn người dân và du khách thập phương tham dự.
Sáng 19/2 (mùng 10 tháng Giêng), tại sân vận động thôn Mường Do, xã Điền Trung, UBND huyện Bá Thước tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Mường Khô và khai hội Lễ hội Mường Khô năm 2024.
Sáng 19/2, tại thôn Muỗng Do, xã Điền Trung (Bá Thước), Huyện ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ huyện Bá Thước long trọng tổ chức Lễ hội Mường khô năm 2024 và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia Lễ hội Mường Khô.
Để chuẩn bị cho Lễ hội Mường Khô và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Mường Khô, chiều 18/2, UBND huyện Bá Thước đã tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ lễ hội, như: Tổng duyệt chương trình, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian truyền thống và hiện đại tại không gian lễ hội.
Huyện Bá Thước có lịch sử hình thành và phát triển rất sớm. Từ thời hậu kỳ đá cũ, cách ngày nay hàng vạn năm, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy trong các hang động những dấu tích của người nguyên thủy, minh chứng cho bước phát triển liên tục của con người.
Lễ hội Mường Khô thuộc các xã Điền Trung, Điền Lư, Điền Quang, Điền Hạ, Điền Thượng, huyện Bá Thước, vừa được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) quyết định đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương tiếp tục phát huy giá trị của lễ hội trong thời gian tới.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng vừa ký các quyết định đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 3 lễ hội truyền thống của tỉnh Thanh Hóa.
Cây quế là món thổ sản quý của nước ta, từ thời xưa đã trở thành nguồn lợi thuế quan trọng của đất nước.
Vẫn là những nếp nhà sàn truyền thống của người Mường, người Thái… nhưng nay được cải tạo khang trang, trở thành sinh kế giúp bà con thoát nghèo, vươn lên làm giàu thông qua mô hình du lịch cộng đồng. Đây được xem là hướng đi cho Hòa Bình trong việc phát triển kinh tế gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Sinh ra trên đất Mường Khô (xã Điền Trung, huyện Bá Thước) Hà Văn Mao (Hà Công Mao) được biết đến là vị thủ lĩnh văn võ toàn tài đã lãnh đạo người dân khu vực miền núi xứ Thanh hưởng ứng mạnh mẽ phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ 19.