Từng là trung tâm Phật giáo tiêu biểu của Vương quốc Chămpa cổ, Phật viện Đồng Dương có giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tôn giáo và khảo cổ học của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Di tích Quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương (ở xã Đồng Dương, thành phố Đà Nẵng) được xây dựng vào thế kỷ thứ IX, đây được xem là “Thánh địa Phật giáo” quan trọng bậc nhất của Vương quốc Champa và khu vực Đông Nam Á trong lịch sử trung đại.
Trong thung lũng thiêng Mỹ Sơn, giữa những tháp gạch trầm mặc in dấu thời gian, đền G1 gây ấn tượng bởi hệ thống mặt Kala độc đáo quanh chân tháp. Với 52 mặt Kala được ghi nhận, con số này từ lâu gợi mở nhiều cách lý giải về ý nghĩa biểu tượng và tôn giáo của công trình.
Là trung tâm Phật giáo tiêu biểu của Vương quốc Chămpa xưa, Phật viện Đồng Dương mang nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa, khảo cổ học và kiến trúc nghệ thuật. Tuy nhiên, sau hơn một thiên niên kỷ cùng những biến động của thời gian và chiến tranh, quần thể kiến trúc đồ sộ này hiện chỉ còn lại những dấu tích rời rạc. Trước thực trạng đó, TP Đà Nẵng đang đẩy mạnh nghiên cứu, đánh giá toàn diện giá trị di sản và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị Phật viện Đồng Dương trong giai đoạn mới.
Tượng Phật Đồng Dương được đánh giá là pho tượng cổ nhất và đẹp nhất Đông Nam Á, mang phong cách Amaravati của Ấn Độ được tìm thấy ở Quảng Nam (cũ) vào năm 1911.
Giữa lòng thung lũng Mỹ Sơn thâm nghiêm, nơi những ngọn tháp gạch đỏ rực kiêu hãnh thách thức thời gian, đền B1 hiện lên như một dấu ấn độc bản: công trình duy nhất được chế tác hoàn toàn từ đá sa thạch nguyên khối.
Tháp Đôi là bản hòa âm kiến trúc và tín ngưỡng, kể lại hành trình giao thoa văn hóa suốt thời kỳ lịch sử của vương quốc Champa.
Trong bài viết này, chúng tôi xin giới thiệu những thông tin ban đầu về bộ chóp tháp-di vật được phát hiện ở vùng Ayun Pa, hiện lưu giữ tại Tòa Giám mục Kon Tum, như một minh chứng về sự tồn tại của văn hóa Champa trên vùng đất Vua Lửa.
Việc ứng dụng kỹ thuật số, khoa học máy tính vào quá trình nghiên cứu, quản lý, lưu giữ và bảo tồn các giá trị văn hóa, ngôn ngữ, nhân văn... ngày càng được quan tâm nhiều hơn trong xã hội hiện đại.
Vừa khai mạc trưng bày 'Báu vật Champa - Dấu ấn thời gian', một số ý kiến trên mạng xã hội cho rằng hiện vật trưng bày trong Bảo tàng Lịch sử quốc gia là đồ giả.
Ngày 28/8, tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã diễn ra buổi Lễ công bố kết quả tiếp nhận, hồi hương tượng đồng nữ thần Durga và khai mạc trưng bày chuyên đề 'Báu vật Champa - Dấu ấn thời gian'.
Ngày 28/8, tại Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với Hội Di sản văn hóa Việt Nam và Nhà sưu tập Đào Danh Đức tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề 'Báu vật Champa - Dấu ấn thời gian'.
Văn hóa Champa chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ và Java, với những sáng tạo riêng biệt, đã tạo nên những phong cách nghệ thuật đặc sắc, đỉnh cao, như: Mỹ Sơn, Đồng Dương, Tháp Mẫm...
Việc hoàn nguyên hai pháp khí - vật biểu tượng cầm tay của tượng Bồ Tát Tara - là đóa sen (padma) bên tay phải và con ốc (sankha) bên tay trái đã góp phần hoàn chỉnh, phát huy tốt nhất giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học của bảo vật quốc gia này.
Lâu nay, nhiều người vẫn thường biết đến bia Drang Lai (thị xã Ayun Pa) có ký hiệu C43 và bia Tư Lương (huyện Đak Pơ) ký hiệu C237. Thực ra, Gia Lai còn có 1 bia ký Chăm nữa có ký hiệu C42 đang được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Boston (TP. Boston, Mỹ). Tư liệu từ Viện Nghiên cứu thế giới cổ đại (Đại học New York) đã cung cấp những thông tin vô cùng quý giá về bia ký này.
Cách TPHCM khoảng hơn 100km với gần 3 tiếng đường bộ, chúng tôi tìm về Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82 (xã Thạnh Tây, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh) trong những ngày tháng 8 lịch sử này. Mặc dù đã đặt chân đến đây nhiều lần, nhưng cảm xúc vẫn luôn bồi hồi, xen lẫn tự hào, vinh dự...
Ngày 5/8, đoàn báo chí nước ngoài thường trú tại Việt Nam đến tham quan, trải nghiệm các điểm du lịch nổi tiếng tại đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi như chùa Hang, cổng Tò Vò, Nhà trưng bày Hải đội Hoàng Sa...
Ngày 8-10, ông Trần Hoàng Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi cùng Sở VH-TT-DL kiểm tra công tác khai quật thăm dò tại di tích thành cổ Châu Sa (xã Tịnh Châu, TP Quảng Ngãi).
Khu đền tháp Mỹ Sơn (xã Duy Phú, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam) được UNESCO công nhận Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 1999, là một điểm du lịch nổi tiếng của du khách trong và ngoài nước khi đến với quê lụa Duy Xuyên. Địa danh Mỹ Sơn còn gắn với những giai thoại và câu chuyện lý thú về cọp.
LTS: Tháp Po Dam thuộc huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận được xem là một trong những cụm tháp cổ nhất của nền kiến trúc Champa, nay đã xuống cấp nghiêm trọng. Mới đây, trong thời gian trùng tu, mưa lớn làm đổ hàng dài bờ thành mới ở phía Đông, qua đó lộ diện nhiều hiện vật lạ, quý... Nhà nghiên cứu Inrasara trình bày đôi nét về cụm tháp này.Tháp Po Dam mặt hướng về Nam