Khi cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran bước sang tháng thứ sáu, hàng loạt động thái đe dọa và nỗ lực ngoại giao trong tuần này đã làm nổi bật tình thế ngày càng bế tắc mà Tổng thống Donald Trump đang đối mặt. Ông đang cố gắng đưa Mỹ thoát khỏi một cuộc xung đột vốn không được lòng dân, dù ban đầu ông từng tuyên bố nó chỉ kéo dài vài tuần.
Sau nhiều năm đàm phán, Mỹ và Saudi Arabia cuối cùng đã ký thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự. Dù được giới thiệu là một thỏa thuận nhằm phát triển năng lượng sạch và phục vụ mục tiêu kinh tế, nhiều chuyên gia cho rằng ý nghĩa của văn kiện vượt xa lĩnh vực năng lượng.
Trong khoảng một tháng ngừng bắn với Mỹ, Iran đã tận dụng việc nới lỏng tạm thời các lệnh trừng phạt để xuất khẩu khoảng 70 triệu thùng dầu thô, thu về 5-6 tỷ USD.
Các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran cùng những lời đe dọa mở rộng chiến dịch quân sự đang làm gia tăng nguy cơ xung đột khu vực. Trong khi Nhà Trắng cho rằng sức ép quân sự sẽ buộc Tehran nhượng bộ, nhiều chuyên gia nhận định chiến lược này khó đạt mục tiêu, thậm chí có thể khiến Iran phản ứng quyết liệt hơn và đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào bất ổn.
Một cựu quan chức tình báo Mỹ nhận định, các cuộc tấn công tiếp theo của quân đội nước này khó có thể buộc Iran phải thay đổi lập trường hoặc đưa ra những nhượng bộ lớn. Trong khi đó, cả Mỹ và Iran dường như đều đang tìm cách mở rộng phạm vi các cuộc tấn công của mình nhằm tăng cường áp lực lên đối phương.
Các nhà phân tích cho rằng chiến dịch không kích mới của Mỹ nhiều khả năng sẽ chỉ khiến lập trường của Iran trở nên cứng rắn hơn.
Hôm 29/3, Reuters dẫn tuyên bố của chính quyền Iran cho biết họ sẵn sàng đáp trả một cuộc tấn công trên bộ của Mỹ, đồng thời cáo buộc Washington đang chuẩn bị một cuộc tấn công trên bộ ngay cả khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump xúc tiến các cuộc đàm phán với Tehran.
Sau hơn hai tuần Iran bị không kích dữ dội, tình báo Mỹ đánh giá nội bộ Iran vẫn trụ vững dù có phần tổn hại, với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo nắm quyền kiểm soát lớn hơn.
Sau một tuần bùng nổ xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, cuộc chiến đã nhanh chóng đẩy Trung Đông vào vòng xoáy bất ổn mới. Dù Washington tuyên bố giành được nhiều thắng lợi quân sự ban đầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải đối mặt với hàng loạt rủi ro và thách thức, làm dấy lên câu hỏi liệu ông có thể chuyển hóa các thành công quân sự thành lợi thế địa chính trị rõ ràng hay không.
Chưa đầy 4 tháng trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc gặp lãnh đạo Qatar, ca ngợi cung điện sang trọng của ông và ký thỏa thuận quốc phòng toàn diện với đồng minh quan trọng ở vùng Vịnh, nơi Mỹ đặt căn cứ lớn nhất của họ tại Trung Đông.
Hôm 31/7, Reuters dẫn lời Thủ tướng Canada - Mark Carney tuyên bố nước này đang lên kế hoạch công nhận nhà nước Palestine tại một cuộc họp của Liên Hợp quốc vào tháng 9 trong động thái nhằm gia tăng áp lực lên Israel trong bối cảnh nạn đói đang lan rộng ở Gaza.
Một lệnh những bắn hoàn toàn và toàn diện giữa Israel và Iran được ông Trump công bố mang lại hy vọng cho hòa bình ở Trung Đông song cũng đặt ra nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ về dụng ý của các bên và tính khả thi của thỏa thuận.
Không lâu sau khi Israel và Iran xác nhận lệnh ngừng bắn ngày 24/6, đã có thông tin cáo buộc về những vụ vi phạm đầu tiên.
Khi cho phép đưa máy bay ném bom Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân Iran cuối tuần qua, Tổng thống Donald Trump có vẻ đã đánh cược rằng ông có thể giúp đồng minh Israel làm tê liệt chương trình hạt nhân của Tehran, trong khi vẫn giữ lời hứa tránh xa chiến tranh kéo dài.
Quyết định triển khai các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran – bao gồm phối hợp với Israel trong một chiến dịch tấn công quy mô – đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Từ Gaza đến Iran, Israel không còn phòng thủ, mà tấn công toàn diện để viết lại trật tự khu vực. Cuộc chiến không giới hạn của Israel có thể làm thay đổi cán cân quyền lực ở Trung Đông, hoặc đẩy khu vực vào vòng xoáy bất ổn mới.
Mỹ đã thu thập được thông tin tình báo mới cho thấy Israel đang chuẩn bị tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran, ngay cả khi chính quyền Tổng thống Donald Trump đang theo đuổi thỏa thuận ngoại giao với Iran.
Chính phủ cánh hữu của Israel đã duy trì sự im lặng về mặt ngoại giao trong tuần này, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra một loạt thông báo dồn dập làm lung lay những quan niệm của Israel về vị thế của đất nước họ với đồng minh quan trọng nhất.
Lỡ hứa trong chiến dịch tranh cử rằng sẽ nhanh chóng mang lại hòa bình cho Dải Gaza và Ukraine, Tổng thống Mỹ Donald Trump đến nay dường như nhận ra đó là những nhiệm vụ quá khó. Vì vậy, ông chuyển sang tập trung xử lý một thách thức khác: Kiềm chế chương trình hạt nhân ngày càng phát triển của Iran.
Ngày 6/3, Hamas tuyên bố những lời đe dọa lặp đi lặp lại của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắm vào người Palestine đã tạo điều kiện cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza.
Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống đắc cử Donald Trump đều nhận công lao khi Israel và Hamas đồng ý ký thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza ngày 15/1, sau khi Nhà Trắng đưa đặc phái viên Trung Đông của ông Trump vào các cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng.
24 năm cầm quyền của ông Bashar al-Assad đã kết thúc vào ngày 8/12 khi lực lượng nổi dậy tiến vào Damascus, thủ đô của Syria.
Israel có khả năng sẽ giáng thêm đòn tấn công Iran để đáp trả vụ Hezbollah phóng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào nhà riêng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Iran đang cân nhắc bước đi tiếp theo sau khi Israel thực hiện cuộc trả đũa vào ngày 26/10.
Một chuyên gia cho rằng, Iran và Israel có thể sẽ khép lại vòng lặp tấn công, và Tehran sẽ không có hành động trả đũa, hoặc nếu có thì cũng sẽ ở quy mô nhỏ.
Israel và đồng minh ví von vụ tiêu diệt Yahya Sinwar, thủ lĩnh Hamas, có thể mở đường đàm phán ngừng bắn, trao trả con tin ở dải Gaza. Tuy nhiên, một số chuyên gia lo ngại chiến lược loại bỏ này có thể phản tác dụng.
Tổng thống Joe Biden có thể sẽ sử dụng vụ Israel tiêu diệt thủ lĩnh Hamas Yahya Sinwar để gây áp lực lên Thủ tướng Benjamin Netanyahu nhằm kết thúc cuộc chiến tại Gaza. Tuy nhiên, trong những tháng cuối nhiệm kỳ của mình, Tổng thống Mỹ có thể thiếu sức mạnh để buộc nhà lãnh đạo Israel phải tuân theo ý muốn của mình.
Việc Israel hạ sát thủ lĩnh Hamas Yahya Sinwar có thể được Tổng thống Mỹ Joe Biden sử dụng làm lý do để gây sức ép buộc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chấm dứt cuộc chiến ở Dải Gaza. Tuy nhiên, trong những tháng cuối nhiệm kỳ, ông Biden có thể không có đủ trọng lượng để nhà lãnh đạo Israel khuất phục và hành động theo ý mình.
Trong lịch sử những năm gần đây, hàng loạt cơ sở dầu mỏ của các quốc gia vùng Vịnh đã trở thành mục tiêu các cuộc tấn công trả đũa của lực lượng đồng minh của Iran.
Các quốc gia vùng Vịnh đang thúc đẩy Washington ngăn chặn Israel tấn công các địa điểm dầu mỏ của Iran vì lo ngại các cơ sở dầu mỏ của chính họ có thể bị các lực lượng thân Iran tấn công nếu xung đột leo thang.
Israel được cho là sẽ có hành động đáp trả mạnh mẽ sau khi hứng chịu cuộc không kích của gần 200 tên lửa đạn đạo được phóng từ phía Iran. Tuy nhiên, Tel Aviv sẽ cân nhắc kỹ lưỡng các mục tiêu tấn công và xem xét các phản ứng mà Iran sẽ đưa ra.
Đêm qua 1/10, Iran đã tiến hành một cuộc tấn công bằng tên lửa vào Israel, khiến còi báo động vang lên khắp cả nước. Quân đội Israel ban đầu ước tính khoảng 180 tên lửa đã được bắn vào lãnh thổ nước này. Tuy nhiên, lực lượng phòng vệ Israel (IDF) và giới chức Iran sau đó đều xác nhận, số lượng chỉ hơn 100 quả tên lửa.
Cuộc tấn công của Iran vào Israel vừa qua có thể dịch chuyển cán cân trong tình hình vốn đã căng thẳng ở Trung Đông, sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thề rằng Tehran 'sẽ phải trả giá'.