Trong số những tư liệu về chiến sĩ du kích Bắc Sơn hiện đang trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn và Bảo tàng Khởi nghĩa Bắc Sơn có hình ảnh đồng chí Nông Văn Cún (1918 - 1945). Tuy đứng trong đội ngũ du kích Bắc Sơn nhưng ông lại là người con của quê hương Võ Nhai (tỉnh Thái Nguyên) giàu truyền thống cách mạng. Ông từng tham gia Đội Du kích Bắc Sơn, Đội Cứu quốc quân I và Cứu quốc quân II, có nhiều đóng góp với phong trào cách mạng ở vùng căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai những năm trước Cách mạng tháng Tám.
Hướng tới kỷ niệm ngày Khởi nghĩa Bắc Sơn 27/9, các trường học trên địa bàn quê hương khởi nghĩa Bắc Sơn đã và đang đẩy mạnh giáo dục truyền thống cho học sinh bằng những hoạt động ý nghĩa.
Lũng Nọi là một xóm nhỏ thuộc thôn Tô Hiệu, xã Bình Gia. Nơi đây, từ thời kỳ tiền khởi nghĩa đã sớm hình thành các cơ sở cách mạng trung kiên. Đồng bào ở đây một lòng theo cách mạng, ủng hộ giúp đỡ cán bộ hoạt động bí mật trên địa bàn, góp phần to lớn vào thành công của cách mạng tháng Tám năm 1945.
Đền thờ liệt sĩ Bắc Sơn nằm bên tuyến đường 241 từ xã Bắc Sơn đi Vũ Lăng, cách điểm rẽ tại Quốc lộ 1B khoảng 1 km, nay thuộc thôn Tân Sơn, xã Bắc Sơn. Đây là công trình tri ân đầy ý nghĩa của thế hệ hôm nay đối với các liệt sĩ, du kích Bắc Sơn đã cống hiến, hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. Không chỉ là kiến trúc tâm linh, tín ngưỡng, đền thờ liệt sĩ Bắc Sơn còn là địa chỉ đỏ cho các hoạt động về nguồn của các tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh.
Sáng 23/2, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Vũ Lễ tổ chức kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội Cứu quốc quân 1 (23/2/1941 – 23/2/2026). Đây là đội quân vũ trang đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo, một trong những đội quân tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.
Địa danh Khuổi Nọi đã đi vào lịch sử vẻ vang của dân tộc, là nơi ra đời Đội Cứu quốc quân 1 - lực lượng vũ trang đầu tiên của Đảng. Đồng thời, trở thành trung tâm huấn luyện, trang bị kiến thức về quân sự cho lớp cán bộ quân sự đầu tiên của nhiều tỉnh, thành.
Cách đây 85 năm, ngày 23/2/1941, tại Khuổi Nọi, xã Vũ Lễ, Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn (Đội Cứu quốc quân 1)- lực lượng tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam chính thức được thành lập. Sự kiện lịch sử trọng đại này không chỉ đánh dấu bước phát triển mới của phong trào cách mạng ở Bắc Sơn và cả nước mà còn khẳng định tầm nhìn chiến lược, sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng trong quá trình chuẩn bị lực lượng cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Trên dải đất hẻo lánh, lọt thỏm giữa rừng già thôn Quang Thái, làng Khuôn Khát, xã Vũ Lễ, châu Bắc Sơn (nay là xã Vũ Lễ, tỉnh Lạng Sơn) một người đàn ông dân tộc Dao không rõ gốc gác đã lặng lẽ chọn nơi này làm chốn dừng chân. Ông tên là Bàn Tiến Đường. Giờ đây, trong ký ức của những người cao niên nhất, không ai còn nhớ được ranh giới cụ thể của ngôi làng ấy là từ đâu trong những ngày đầu khởi dựng, chỉ biết rằng nơi ấy từng có những nếp nhà tranh chen bên nương ngô, có tiếng khèn ngân trong lễ cưới ba ngày ba đêm…
Khuổi Nọi là địa chỉ đỏ tiêu biểu, nơi đây đánh dấu sự ra đời của Đội Cứu quốc Quân Bắc Sơn (Đội Cứu quốc Quân I), sự kiện này đóng vai trò quan trọng trong quá trình đấu tranh vũ trang giành chính quyền của quân và dân ta.
Lương Văn Tri đứng lặng người trên con dốc dẫn vào Khuổi Nọi. Gió núi đầu xuân phả vào mặt anh hơi lạnh, mùi khói bếp, mùi lá mục và mùi đạn thuốc lẩn khuất trong không gian, hòa quyện thành một mùi rất riêng của vùng đất kháng chiến. Anh siết chặt tay vào chiếc túi vải đeo bên sườn, ánh mắt dõi về dãy núi mờ xa, nơi giấc mơ về một chiến khu vững mạnh đang dần thành hình.
Những năm qua, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ (CBCS) lực lượng vũ trang (LLVT) tỉnh luôn khắc ghi 5 lời thề danh dự của đồng chí Lương Văn Tri - Chỉ huy trưởng Đội cứu quốc quân Bắc Sơn năm xưa để phấn đấu, rèn luyện, giữ vững kỷ cương, kỷ luật, xây dựng lực lượng vững mạnh toàn diện.
Hai tỉnh này nằm ở vùng Đông Bắc Việt Nam, mang vẻ đẹp núi non hùng vĩ, gắn liền với những di tích lịch sử và dấu ấn quan trọng.
Cao Lạng từng được sáp nhập từ 2 tỉnh thành có diện tích 13.000km2 và 900.000 người năm 1976.
Địa danh Khuổi Nọi - Nơi Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn được thành lập. Đây là đơn vị vũ trang đầu tiên do Đảng thành lập, trực tiếp tổ chức, lãnh đạo; chuẩn bị cho việc phát triển cách mạng Việt Nam sang giai đoạn mới: khởi nghĩa vũ trang, giành chính quyền.
Đội Cứu quốc quân I (Cứu quốc quân Bắc Sơn) được thành lập ngày 23/2/1941 tại khu rừng Khuổi Nọi (thôn Vũ Lâm, xã Vũ Lễ, huyện Bắc Sơn). Ngày 15/5/1945, thực hiện Nghị quyết Hội nghị Quân sự cách mạng Bắc Kỳ của Trung ương đảng, Cứu quốc quân I, II, III và các đội vũ trang khác đã hợp nhất với Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân để trở thành Việt Nam Giải phóng quân (tên gọi của Quân đội nhân nhân Việt Nam từ tháng 5 đến tháng 11/1945). Đội Cứu quốc quân I vinh dự, tự hào trở thành một trong những đơn vị tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày nay, một số Bảo tàng vẫn còn lưu giữ những hiện vật về quá trình hoạt động của Đội Cứu quốc quân I. Đó là những di vật lịch sử quý giá còn mãi với thời gian…
Di tích Khuổi Nọi thuộc thôn Vũ Lâm, xã Vũ Lễ, cách trung tâm huyện Bắc Sơn (tỉnh Lạng Sơn) khoảng 33km về phía Bắc. Nơi đây, ngày 23-2-1941, Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn được thành lập. Đây là đơn vị vũ trang đầu tiên do Đảng thành lập, trực tiếp tổ chức, lãnh đạo; chuẩn bị cho việc phát triển cách mạng Việt Nam sang giai đoạn mới: khởi nghĩa vũ trang, giành chính quyền.
Xứ trà đất thép Thái Nguyên và xứ sở hoa hồi Lạng Sơn chia cách bởi địa giới hành chính. Nhưng không vì thế mà tạo nên khoảng xa cách cho người 2 vùng, bởi từ bao đời nay, người xứ trà đất thép và người xứ hoa hồi vẫn thường qua lại, gắn bó thâm tình. Nhất là vào giai đoạn 1940-1945, một dải núi non từ Bắc Sơn (Lạng Sơn) đến Võ Nhai (Thái Nguyên) có rừng cây bao phủ và lòng dân che chở cho cán bộ Việt Minh đi lại an toàn.
Ngày 23/1/1941, Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn - đơn vị tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam chính thức thành lập tại khu rừng Khuổi Nọi (thôn Vũ Lâm, xã Vũ Lễ, huyện Bắc Sơn). Đồng chí Lương Văn Tri, Ủy viên Ban Thường vụ xứ ủy Bắc Kỳ vinh dự trở thành Đội trưởng đầu tiên của đội, Chỉ huy trưởng khu căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai. Là cán bộ chính trị, quân sự tài năng của Đảng, đồng chí đã có nhiều đóng góp, cống hiến lớn lao trong sự hình thành và phát triển của Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn (về sau được gọi là Cứu quốc quân I).
Hơn 90 mùa Xuân Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo cách mạng Việt Nam giành những thắng lợi vĩ đại, đưa đất nước vững bước đi lên. Đồng hành với Đảng, với dân tộc, Đảng bộ tỉnh Lạng Sơn cùng với các Đảng bộ trên cả nước viết lên những trang sử hào hùng, tô thắm những mùa Xuân có Đảng.
Thời gian qua, các cấp ủy trên địa bàn huyện Bắc Sơn đã tích cực lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đa dạng các giải pháp để nâng chất lượng sinh hoạt chi bộ.
Chi bộ VKSND huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức sinh hoạt Chuyên đề Quý III năm 2023 với chủ đề 'Hành trình về nguồn tìm hiểu lịch sử ra đời của Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn và bài học phát huy sức mạnh tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng ngày nay'.
Chiều 13/7, thực hiện kế hoạch sinh hoạt chuyên đề năm 2023, Chi bộ TAND và VKSND huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã phối hợp tổ chức sinh hoạt về nguồn tại Khu di tích lịch sử Khuổi Nọi, với lòng thành kính và tưởng nhớ các chiến sỹ Đội Cứu quốc quân 1, nhân dịp kỷ niệm 76 năm Ngày Thương binh liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2023).
Trong 2 ngày (5 – 6/4), Ban Quản lý Công viên địa chất (CVĐC) Lạng Sơn phối hợp với Nhóm chuyên gia tư vấn UNESCO và chuyên gia Việt Nam do Ông Guy Martini – Chuyên gia tư vấn cao cấp quốc tế, Chủ tịch Hội đồng CVĐC toàn cầu UNESCO làm Trưởng đoàn tiến hành khảo sát một số địa điểm, di tích thuộc các huyện Bắc Sơn, Hữu Lũng, Chi Lăng, Cao Lộc, Lộc Bình và thành phố Lạng Sơn.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam ký Quyết định số 1018/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn.
Trong những ngày bão táp cách mạng, Việt Nam Giải phóng quân và hàng vạn chiến sĩ tự vệ là lực lượng xung kích, nòng cốt cho toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền.
Tiến sĩ Trần Văn Túy, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban công tác Đại biểu Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV phát biểu tại cuộc họp
Ngày 15/9, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1853/QĐ-UBND công nhận điểm du lịch cộng đồng Hoan Trung, thôn Hoan Trung, xã Chiến Thắng, huyện Bắc Sơn.
Suốt chặng đường 13 năm hoạt động cách mạng (1928 – 1941), người chiến sĩ cộng sản kiên cường Lương Văn Tri – người con ưu tú của quê hương Lạng Sơn đã có những cống hiến to lớn trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc. Với cương vị là Chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn (sau này là Đội Cứu quốc quân 1), đồng chí Lương Văn Tri đã có nhiều công lao trong việc xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai, góp phần quan trọng mở rộng phong trào cách mạng từ trung tâm căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai tới địa bàn các châu, huyện trong tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Thái Nguyên.Với trọng trách là đội quân vũ trang tuyên truyền, từ năm 1941 – 1945, Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn (Đội Cứu quốc quân 1) giữ vai trò nòng cốt trong quá trình vận động, tập trung lực lượng quần chúng cách mạng, tích cực sửa soạn khởi nghĩa, nhanh chóng nắm bắt thời cơ, phối hợp chặt chẽ với Ban Việt Minh tỉnh, ban Việt Minh các châu, huyện trong tỉnh Lạng Sơn phát động quần chúng cách mạng nổi dậy giành chính quyền từng phần, tiến tới giành chính quyền hoàn toàn ở Lạng Sơn trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Sáng 23-2, tại xã Vũ Lễ, huyện Bắc Sơn, Huyện ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ huyện Bắc Sơn, tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Đội Cứu quốc quân 1 (23-2-1941 - 23-2-2021).
Sáng 23/2, tại di tích Khuổi Nọi, xã Vũ Lễ, huyện Bắc Sơn, diễn ra Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Đội Cứu quốc quân 1, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Ra giêng, khi cành đào còn thắm đỏ trên thung xa, chúng tôi ngược con đường 1B từ thành phố Lạng Sơn về với căn cứ địa Bắc Sơn. Nơi đây, đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc đang nô nức tổ chức kỷ niệm 80 năm ra đời Đội cứu quốc quân 1, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong quá trình hoạt động cách mạng, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã sớm nhận thức sâu sắc vấn đề xây dựng lực lượng vũ trang (LLVT).