Một bộ phim chỉ mới được chiếu vài ngày, trên mạng đã tràn ngập ý kiến. Khi công chúng ngày càng chủ động tham gia vào đời sống điện ảnh, câu hỏi đặt ra: tiếng nói lý luận phê bình (LLPB) chuyên nghiệp đang ở đâu và vì sao ngày càng khó tạo được ảnh hưởng tương xứng?
Lý luận, phê bình (LLPB) văn học nghệ thuật (VHNT) là một bộ phận quan trọng trong đời sống văn hóa, văn nghệ, góp phần nhận diện, phân tích và định hướng thẩm mỹ cho công chúng.
Thi thoảng, tôi gặp Mai Nhung (Mai Thị Thùy Nhung) khi chị cùng nhà thơ, nhà lý luận phê bình (LLPB) Hoàng Đăng Khoa, phu quân của chị tham dự một số sự kiện ở Đồng Hới (cũ) hoặc ở Hà Nội. Tôi từng đọc thơ Mai Nhung trên một số tạp chí văn học nghệ thuật ở trung ương và địa phương như Văn nghệ Quân đội, Nhật Lệ, Sông Hương, Văn nghệ Thái Nguyên, Hà Nội mới... Nhưng được đọc trọn vẹn một tập thơ mới nhất của cô là 'người qua như tiếng rao', Nhà xuất bản Hội Nhà văn, năm 2025, thì đây là lần đầu. Cũng xin lỗi độc giả, tôn trọng văn bản của tác giả (tất cả tên bài thơ, câu đầu của bài thơ, khổ thơ) không có chữ viết hoa nào, nên trong bài viết này cũng thế.
Vừa qua, Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội tổ chức tọa đàm 'Văn học nghệ thuật Thủ đô 80 năm đồng hành cùng đất nước', với sự tham gia của đông đảo văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu thuộc 9 hội chuyên ngành trực thuộc Hội.
Tháng 10/2024, nhà thơ Vũ Trần Anh Thư (Trần Anh Thư) ra mắt người yêu thơ tập thơ thứ 2 của chi, có tên không thể thơ hơn Ban mai thơm mắt nắng. Tập thơ gồm 123 bài thơ, thể thức 1-2-3, do họa sỹ đang lên Trần Thắng phụ trách mỹ thuật và phụ bản. Nói thêm như thế để bạn đọc hình dung ra ấn phẩm đẹp, sang trọng.
Họa sĩ Vi Quốc Hiệp là một người 'luôn tay luôn miệng', vừa thấy ông trò chuyện vui vẻ cùng với anh em văn nghệ sĩ thì lại vừa thấy ông lấy giấy bút chăm sóc ký họa chân dung bạn bè. Rồi lại thấy ông bước nhanh lên lửa diễn giả để đọc thơ, vẫn chưa hết, đọc xong mấy bài thơ thì được nghe ông hát, những ca khúc làm ông sáng tác.
Thời gian qua, hoạt động lý luận phê bình văn học nghệ thuật (LLPBVHNT) Thanh Hóa có nhiều chuyển biến tích cực cả về số lượng và chất lượng. Một trong những dấu ấn đậm nét nhất là việc 4 tác giả của Thanh Hóa được trao tặng thưởng các tác phẩm LLPBVHNT xuất bản năm 2023.
Số lượng xuất bản phẩm văn học, cả sáng tác và lý luận, phê bình từ sau năm 1975 là phong phú về chủng loại nhưng còn khiêm tốn về chất lượng, hiếm những tác phẩm đỉnh cao. Bên cạnh đó, hoạt động lý luận văn học, nghệ thuật còn lạc hậu về nhiều mặt, giảm sút tác dụng tích cực đối với sáng tác.
Hội nghị Lý luận, phê bình Văn học lần thứ V diễn ra ngày 27/11 tại Hà Nội, quy tụ những nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà thơ và nhà phê bình hàng đầu. Với chủ đề '50 năm văn học Việt Nam từ 1975: Thành tựu và xu thế', hội nghị làm nổi bật bức tranh toàn cảnh văn học Việt Nam, khơi gợi những câu hỏi lớn và mở ra những triển vọng mới mẻ.
Hội đồng Lý luận phê bình (LLPB) văn học nghệ thuật TPHCM vừa tổ chức tọa đàm 'LLPB văn học, nghệ thuật TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất: Thực trạng và giải pháp'. Nhiều ý kiến cho rằng công tác này thời gian qua dù có những biến chuyển theo hướng tích cực nhưng vẫn còn thiếu và yếu cả về số lượng lẫn chất lượng.
Lắng nghe các chuyên gia, nhà lý luận nhằm phát huy vai trò định hướng của lý luận, phê bình VHNT trong xây dựng và phát triển toàn diện văn hóa và con người Việt Nam tại tọa đàm 'Lý luận phê bình văn học nghệ thuật TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất: Thực trạng và giải pháp', diễn ra sáng 23-11.
Ngày 23-11, Thành ủy TPHCM tổ chức tọa đàm 'Lý luận phê bình văn học nghệ thuật TPHCM 50 năm sau ngày đất nước thống nhất: Thực trạng và giải pháp'. Tọa đàm nhằm đánh giá thực trạng công tác lý luận, phê bình (LLPB) văn học, nghệ thuật (VHNT) trong 50 năm qua và đề xuất các giải pháp nâng cao công tác LLPB VHNT trong thời gian tới.
Lý luận - phê bình đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống văn học nghệ thuật và sự phát triển của xã hội. Tuy nhiên, nhìn vào sự thiếu hụt lực lượng lý luận - phê bình văn học nghệ thuật của TPHCM hiện nay, không ít ý kiến bày tỏ sự lo ngại.
Gia đình cố nhà văn Bùi Quang Tú đã hoàn thành tập văn tuyển Tình yêu gửi lại cho đời, đồng thời tặng sách trong lễ giỗ tròn 1 năm của ông.
Được biết đến là 'nhà phản biện' của nghệ thuật sân khấu, nhà lý luận Hoàng Thanh Du luôn có những bình luận sắc sảo về những vấn đề lý luận phê bình (LLPB) trong sân khấu nói riêng và trong văn học nghệ thuật (VHNT) nói chung.
Lý luận, phê bình (LLPB) nghệ thuật là một bộ phận quan trọng cấu thành của nghệ thuật. PGS-TS Trần Trắc Trí, Ủy viên Ban LLPB, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam từng ví người làm LLPB là 'bác sĩ' của nghệ thuật và khẳng định nền nghệ thuật nào thiếu hoặc 'bác sĩ' ấy yếu, thì sẽ còm cõi, bệnh tật, khó hoàn thiện và dễ chết yểu.
Cùng với không khí hào hùng của cuộc kháng chiến chống Pháp 1945-1954, thơ ca Thanh Hóa đã định vị một giọng thơ hào tráng góp vào dòng chảy của thi ca cả nước. Bên cạnh những tên tuổi đầy tự hào Thôi Hữu, Trần Mai Ninh, Hồng Nguyên, Hữu Loan... còn có hai gương mặt đóng góp khá lớn cho thơ ca kháng chiến, đó là nhà thơ Minh Hiệu và nhà thơ, nhà viết kịch Hà Khang. Để tôn vinh họ, chiều ngày 24/2, Hội Văn học nghệ thuật tỉnh đã tổ chức Tọa đàm Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Minh Hiệu; nhà thơ, nhà viết kịch Hà Khang.
Cùng với không khí hào hùng của cuộc kháng chiến chống Pháp 1945-1954, thơ ca Thanh Hóa đã định vị một giọng thơ hào tráng góp vào dòng chảy của thi ca cả nước. Bên cạnh những tên tuổi đầy tự hào Thôi Hữu, Trần Mai Ninh, Hồng Nguyên, Hữu Loan... còn có hai gương mặt đóng góp khá lớn cho thơ ca kháng chiến, đó là nhà thơ Minh Hiệu và nhà thơ, nhà viết kịch Hà Khang. Để tôn vinh họ, chiều ngày 24/2, Hội Văn học nghệ thuật tỉnh đã tổ chức Tọa đàm Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Minh Hiệu; nhà thơ, nhà viết kịch Hà Khang.
Chiều 15/1 Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với Tạp chí Văn nghệ Xứ Thanh tổ chức tổng kết và trao giải cuộc thi viết ký 'Biên cương một dải vững bền' năm 2023. Đồng chí Đào Xuân Yên, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; đại diện các ban, ngành cấp tỉnh, đã đến dự.
Tôi và Đức Ban (Phạm Đức Ban) cùng huyện lỵ. Từ thị trấn quê tôi, lên xã Vĩnh Lộc quê ông, chừng 5km. Thời Đức Ban về trường huyện học, chính là mái trường ở quê tôi. Thời đó, cả huyện Can Lộc chỉ có một trường cấp 3 (nay gọi là trung học phổ thông). Nhà thơ Lê Thành Nghị cũng là trò trọ học của mái trường này.
Ngày 12-12, tại Hà Nội sẽ diễn ra hội thảo khoa học toàn quốc với chủ đề Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Việt Nam 50 năm sau ngày đất nước hòa bình, thống nhất, đổi mới, phát triển: Thực trạng và định hướng cho những năm tiếp theo.
Lúc ấy chiếc ca nô tắt máy, thả trôi để cho cánh nhà văn chúng tôi được thoải mái ngắm nhìn sông Thương vào một ngày cuối thu. Như từ trong gió, thoảng vọng lên câu thơ 'Mắt em nghiêng chiều thu sông Thương'. Tôi ngơ ngác hỏi: 'Ai vừa đọc thơ ấy nhỉ?' Cô Minh Hiền, Phó Giám đốc Trung tâm văn hóa huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, người đi cùng đoàn chúng tôi cười ngượng nghịu: 'Bác Yên làm thơ tặng em đấy'.
Trước khi gặp Đào Quốc Vịnh, giữa tôi và ông là 'bạn bè' ảo. Qua mạng xã hội cũng dễ nhận biết 'tạng' người để bầu bạn. Tôi nhận ra ông là người có trách nhiệm xã hội. Tôi là nhà báo, cho đến bây giờ vẫn viết về những vấn đề 'thời sự' trong nhiều lĩnh vực, trong đó có giáo dục nên cần thông tin tham chiếu. Thế là quý nhau.
Hiện tượng lai căng trong sáng tác văn học, nghệ thuật gây ra nhiều hậu quả tiêu cực cho sự phát triển của văn hóa quốc gia...
Thực tế là 'chất liệu' cho hành trình sáng tạo tác phẩm văn học nghệ thuật (VHNT). Từ thực tiễn được ghi nhận, mỗi người cầm bút nói được điều gì với công chúng, ghi dấu ấn trong lòng công chúng và bền bỉ sức sống ở đó lại là tổng hòa của rất nhiều yếu tố. Nhưng dẫu có thế nào đi chăng nữa, cuối cùng, VHNT vẫn phải được cất cánh bay lên từ thực tế, thấm đẫm hơi thở thời đại, hướng đến giá trị chân - thiện - mỹ...
Ngày mai 14/9/2022 (tức ngày 19/8 năm Nhâm Dần), tại Nhà tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội; Hội Nhà văn Việt Nam và gia đình tổ chức tang lễ nhà thơ Trần Quang Quý (1955 – 2022).
Ngày 11 - 9, Hội Văn học - nghệ thuật (VHNT) Thanh Hóa đã khai giảng Lớp tập huấn lý luận, phê bình văn học - nghệ thuật (LLPBVHNT) cho hội viên.