Năm 2025 đánh dấu đúng một thế kỷ vẻ vang của Báo chí Cách mạng Việt Nam tình từ cột mốc tờ 'Thanh Niên' ra số đầu tiên. Trong đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là 'người thầy', 'người dẫn dắt' của báo chí nước nhà với quan điểm và phong cách làm báo vẫn còn ảnh hưởng đến hôm nay và mai sau.
Trải qua 100 năm hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam luôn khẳng định vai trò tiên phong, xung kích trên mặt trận chính trị, tư tưởng.
Sự ra đời của báo Thanh niên ở Quảng Châu đặt nền móng cho báo chí cách mạng Việt Nam - công cụ tuyên truyền sắc bén của Đảng góp phần cùng toàn Đảng-toàn dân-toàn quân làm nên những thắng lợi to lớn.
Cách đây hơn 100 năm, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và cùng với các đồng chí đã sáng lập, xuất bản một tờ báo mang tên 'Le Paria' ngay thủ đô Paris.
Điểm tựa mở đường để Hồ Chí Minh trở thành nhà báo lớn là lòng yêu nước, thương dân, khát vọng cứu nước, cứu dân. Trên con đường đấu tranh giải phóng dân tộc, vừa nghiên cứu lý luận vừa hoạt động thực tiễn, Người nhận thức rõ vai trò của báo chí là vũ khí tư tưởng sắc bén, một công cụ tổ chức, tập hợp, giáo dục, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng nhanh chóng, hữu hiệu.
Trong những ngày đầu tiên của cách mạng giải phóng dân tộc, báo chí Cách mạng Việt Nam đã được Đảng ta xác định là công cụ quan trọng trong việc phổ biến tư tưởng, văn hóa và tri thức. Mỗi trang báo không chỉ đơn thuần là trang thông tin mà còn là ánh sáng của tư tưởng, của đường lối đấu tranh giải phóng dân tộc, soi đường cho Nhân dân tiến bước. Báo chí Cách mạng Việt Nam được xác định là công cụ quan trọng trong 'Tìm đường cứu nước', 'Vận động cách mạng', 'Giải phóng dân tộc', 'Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc', và ngày nay 'Đổi mới và Hội nhập quốc tế'.
Trôi qua hơn thế kỷ, báo Le Paria-Người cùng khổ tồn tại 4 năm, ra 38 số, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là 'linh hồn' của tờ báo, tác động mạnh mẽ với công luận Pháp và thức tỉnh phong trào yêu nước ở các nước thuộc địa. Tờ báo là 'vật chứng' sinh động cho tinh thần 'vô sản các nước và dân tộc bị áp bức đoàn kết lại'.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên sử dụng báo chí như một vũ khí sắc bén và có hiệu lực to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Tròn 1 thế kỷ, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Đảng và dân tộc. Khi Thủ đô Hà Nội và đất nước đang tiến vào kỷ nguyên mới, Báo chí Cách mạng Việt Nam tiếp tục cống hiến, viết nên những trang sử mới, góp sức vì đất nước Việt Nam phát triển, thịnh vượng, hùng cường.
Tròn một thế kỷ, báo chí cách mạng Việt Nam đã viết nên truyền thống vẻ vang, đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Đảng và dân tộc. Ngày nay, khi Thủ đô và đất nước đang tiến vào kỷ nguyên mới với những khát vọng lớn lao, báo chí cách mạng Việt Nam luôn xứng đáng là lực lượng xung kích, đang và sẽ tiếp tục cống hiến, viết nên những trang sử mới tự hào, nỗ lực góp sức vì một đất nước Việt Nam phát triển, thịnh vượng, hùng cường.
Cách đây 100 năm, ngày 21/6/1925, báo Thanh Niên, cơ quan của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc làm chủ bút, kiêm viết báo đã xuất bản số đầu tiên. Dưới sự dìu dắt, lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, báo Thanh Niên và lớp lớp thế hệ các nhà báo vô sản đã dũng cảm, tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tạo bước khởi đầu rất quan trọng về mặt tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, góp phần tập hợp quần chúng nhân dân cả nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nòng cốt là lực lượng Việt Minh đã nổi dậy làm nên cách mạng Tháng Tám, giành chính quyền về tay Nhân dân, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tháng 6, tháng nhắc nhớ về sự ra đời của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam cũng là dịp mỗi người làm báo không thể không nhớ về nhà cách mạng cũng là nhà báo vĩ đại: Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh. Không chỉ là người khai sinh nền Báo chí Cách mạng nước nhà, Người còn là tấm gương mẫu mực trong làm báo, viết báo. Chuyện về những ngày đầu làm báo, những bài báo đầu tiên của Người minh chứng cho điều ấy.
Ngày 18/8/2024, trong chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị mới, đến Trung Quốc, người đứng đầu Đảng ta đã đến thăm một địa chỉ đặc biệt: căn nhà số 13 (nay là số 248-250) đường Văn Minh, thành phố Quảng Châu. Nơi đây từng là 'Trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên' gắn liền với thời kỳ hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc những năm 1924 - 1927 và cũng chính là nơi ra đời tờ Thanh Niên.
Hành trình làm báo của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho báo chí cách mạng Việt Nam và vẫn còn truyền cảm hứng đến ngày nay.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn những người làm báo: Đã là nhà báo, chiến sĩ cách mạng, bất cứ người cầm bút nào cũng phải hiểu rõ mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng là gì? Từng giai đoạn lịch sử đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ khác nhau. Khi đất nước còn trong vòng nô lệ, báo chí phải làm thức tỉnh và động viên nhân dân đứng lên làm cách mạng, đánh đổ chế độ thực dân, phong kiến, giải phóng dân tộc, giành chính quyền về tay nhân dân…
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên sử dụng báo chí như một vũ khí sắc bén và có hiệu lực to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Người đặt những viên gạch đầu tiên trên hành trình tìm đường cứu nước khi nhìn thấy sức mạnh to lớn từ báo chí và sau này trở thành người sáng lập nền báo chí cách mạng Việt Nam, đồng thời cũng là người chiến sĩ tiên phong trên mặt trận này.
Ngày 21-6-1925, tờ báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, in ấn ở Quảng Châu, rồi được bí mật đưa về nước tuyên truyền vận động nhân dân trong nước làm cách mạng giải phóng dân tộc.
Từ khi ra đời, báo chí cách mạng Việt Nam đã không chỉ đóng vai trò là công cụ tuyên truyền trong nước mà còn là cầu nối quan trọng giúp thế giới hiểu rõ hơn về cuộc đấu tranh chính nghĩa của dân tộc Việt Nam. Báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ là tiếng kèn xung trận, cổ vũ tinh thần đấu tranh trong nước mà còn là 'một binh chủng' đối ngoại hiệu quả, truyền tải mạnh mẽ tiếng nói chính nghĩa của dân tộc Việt Nam ra thế giới.
Trải qua một thế kỷ đồng hành cùng đất nước, báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ là công cụ tuyên truyền cách mạng mà còn là một lực lượng quan trọng trong công cuộc khẳng định và nâng tầm vị thế quốc gia.
Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất và phát sóng phim tài liệu 'VTV đặc biệt - Nhà báo Nguyễn Ái Quốc: Giải mã hồ sơ mật thám Pháp'. Bộ phim dự kiến sẽ được phát sóng vào ngày 18.6.
Bác Hồ chưa bao giờ tự nhận mình là nhà báo chuyên nghiệp, nhưng với hơn 2.000 bài báo Người đã viết và những tờ báo do người sáng lập đã khẳng định Người chính là người đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng Việt Nam. Sự nghiệp làm báo của Bác Hồ có 2 điều nổi bật. Một là, từ chỗ chưa giỏi tiếng Pháp đã tự học để đạt trình độ làm chủ nhiệm, chủ bút của tờ báo tiếng Pháp. Hai là, làm báo tiếng nước ngoài trước rồi mới làm báo tiếng Việt.
100 năm qua, Báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ là 'vũ khí' sắc bén trên 'mặt trận' tư tưởng-văn hóa mà còn là 'ngọn lửa' thắp sáng lý tưởng, 'dẫn đường' dư luận, 'đồng hành' cùng vận mệnh dân tộc. Góp phần làm nên chặng đường ấy là những thế hệ người làm báo cách mạng - những 'chiến sĩ' cầm bút dấn thân vì sự nghiệp cách mạng, trung thành với Đảng, tận tụy với Nhân dân.
Tròn một thế kỷ, những người làm báo, với bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần dấn thân và tâm huyết với nghề, đã làm nên diện mạo kiên cường, trung thực và nhân văn của Báo chí cách mạng Việt Nam.
Có thể ví Bảo tàng Báo chí Việt Nam là 'ngôi nhà di sản' của những người làm báo Việt Nam. Ở đó, không chỉ là nơi lưu giữ hàng chục nghìn hiện vật quý giá, mà còn là không gian sống động để mỗi khách tham quan khám phá và hiểu rõ hơn về sự hy sinh và đóng góp của những người làm báo trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.
Sau gần một thế kỷ, báo chí cách mạng Việt Nam đã chứng minh những đóng góp quan trọng, to lớn, sứ mệnh cao cả của mình trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Ngay từ khi mới ra đời, những trang báo chí cách mạng đã chứa đựng trong đó con đường, lý tưởng và tinh thần cách mạng sâu sắc.
Trong dòng chảy lịch sử đầy biến động của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là người khai sáng con đường giải phóng mà còn là người đặt nền móng, xây dựng và định hình nên báo chí cách mạng Việt Nam. Với tư duy sắc bén, tầm nhìn chiến lược và phong cách viết mẫu mực, Người đã trở thành người thầy vĩ đại, để lại di sản vô giá cho nền báo chí nước nhà.
PGS.TS Bùi Đình Phong khẳng định, cho đến nay, sự nghiệp báo chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn vẹn nguyên giá trị với dân tộc và thời đại.
Nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2025), chúng tôi có buổi trò chuyện với Tiến sĩ Carolus Wimmer, Bí thư Đối ngoại của Đảng Cộng sản Venezuela, Chủ tịch Ngôi nhà Hữu nghị Venezuela-Vietnam.
Mùa Xuân năm 1941, ngày 28-1, lãnh tụ Hồ Chí Minh về nước sau 30 năm bôn ba tìm đường đi cho dân tộc. Ở ngoài nước, Bác đã xuất bản 9 tờ báo để phục vụ vận động cách mạng, Bác Hồ là người sáng lập ra nhiều tờ báo: Người Cùng Khổ - Le Paria (1922); Quốc Tế Nông Dân (1924); Thanh Niên (1925); Công Nông (1925); Lính Cách Mệnh (1925); Thân Ái (1928); Đỏ (1929). Mấy tháng sau khi về Cao Bằng, ngày 1/8/1941, Bác cho xuất bản tờ Việt Nam Độc Lập, tờ báo xuất bản trong nước đầu tiên, năm 1942 thêm tờ Cứu Quốc.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Algeria Trần Quốc Khánh, Việt Nam và Algeria tuy là hai quốc gia ở hai châu lục, là hai dân tộc có ngôn ngữ và văn hóa khác nhau nhưng lại được gắn bó bởi một cuộc đấu tranh chính nghĩa để giành độc lập, tự do, hạnh phúc cho nhân dân.
Ất Tỵ 2025 đã về, mang theo hơi ấm của tiết Xuân và sự rạo rực của lòng người. Trong chiều dài của lịch sử dân tộc, năm Ất bao hàm sự đổi mới. Ất Tỵ dự báo một kỷ nguyên mới của đất nước - kỷ nguyên vươn vai Phù Đổng. 100 năm trước, năm Ất Sửu 1925, sôi động những phong trào tìm đường đi cho dân tộc Việt vong quốc nô… Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập tờ báo Thanh Niên - Tờ báo của cách mạng để vận động cách mạng. Năm 2025, đất nước ta, báo giới Việt Nam kỷ niệm 100 năm ngày ra đời nền Báo chí cách mạng (21/6/1925-21/6/2025).
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời gắn liền với công lao to lớn của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc- Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã từng khẳng định cống hiến của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với sự kiện thành lập Đảng: 'Công lao to lớn của đồng chí là đã tập hợp được các lực lượng cộng sản phân tán lại thành một khối, nhờ đó mà đưa lại cho những người lao động Đông Dương một đội tiên phong chiến đấu và kiên quyết cách mạng'.
Trong hành trình tìm đường cứu dân, cứu nước, Nguyễn Ái Quốc bắt đầu sự nghiệp báo chí của mình từ cuối năm 1917 khi Người từ Anh trở lại Pháp. Động cơ làm báo của Người lúc này là: Phát biểu chính kiến của mình trên các phương tiện thông tin đại chúng ngay tại nước Pháp để đấu tranh cho độc lập, tự do của dân tộc mình.
Xin trân trọng giới thiệu một số tác phẩm, sách, báo tiến bộ được bí mật chuyển về Nghệ Tĩnh để phục vụ công tác tuyên truyền, vận động trong giai đoạn từ năm 1922 đến năm 1930, góp phần chuẩn bị và làm nên cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh - cuộc tổng diễn tập đầu tiên cho tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 sau này thành công.
Tiếp nối cuốn 'Từ làng Sen đến bến Nhà Rồng' (xuất bản lần đầu năm 1996), đúng vào dịp Quốc khánh năm nay, Giáo sư, Tiến sĩ, nhà văn Trình Quang Phú đã giới thiệu đến bạn đọc cuốn truyện, ký 'Theo dấu chân Người'.
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng đầy vinh quang gắn bó với nhân dân mình, đất nước mình, Người luôn coi báo chí là phương tiện để vận động, tập hợp lực lượng cách mạng, tổ chức thực hiện mục tiêu cách mạng một cách nhanh chóng, sâu rộng, hiệu quả nhất. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người thầy vĩ đại của nền báo chí Cách mạng Việt Nam.
Từ hơn 500 hiện vật sẵn có, cán bộ Bảo tàng Báo chí Việt Nam đã sưu tầm được hơn 20.000 hiện vật, tài liệu, trong đó, có hơn 700 hiện vật, tài liệu độc đáo, quý hiếm, phản ánh những sự kiện quan trọng của lịch sử báo chí Việt Nam, đặc biệt là hơn 30 số báo Le Paria (Người cùng khổ) do Chủ tịch Hồ Chí Minh là thành viên sáng lập.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường căn dặn các nhà báo: Trước khi cầm bút phải tự đặt câu hỏi: 'Viết cho ai xem? Viết để làm gì? Viết thế nào cho phổ thông dễ hiểu, ngắn gọn dễ đọc?'. Có chừng đó thôi nhưng vô cùng sâu sắc, bởi đó chính là mục đích, động cơ làm báo. Trả lời thấu đáo các câu hỏi đó, bài báo sẽ có chất lượng tốt.