Với khoảng 50.000 người, đồng bào Dao là một trong những cộng đồng dân tộc có số dân đông ở phía Bắc tỉnh Thái Nguyên. Từ duy trì sinh hoạt văn hóa, truyền dạy nghề truyền thống đến phát triển sản phẩm gắn với bản sắc, các địa phương đang từng bước gắn bảo tồn văn hóa Dao với tạo sinh kế cho người dân.
Từ một HTX ra đời giữa vùng sản xuất nhỏ lẻ, HTX Yến Dương từng bước tổ chức lại vùng nguyên liệu, ứng dụng chế biến sâu và kết nối doanh nghiệp để nâng giá trị nông sản địa phương. Với vai trò Giám đốc, chị Ma Thị Ninh đang nỗ lực đưa mô hình nông nghiệp sinh thái gắn với sinh kế cộng đồng và bản sắc văn hóa của đồng bào Tày, Dao đến gần hơn với thị trường.
Nửa đầu năm 2026, tổng giá trị giao dịch trên các nền tảng thương mại điện tử Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 264,8 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025, theo YouNet ECI. Quy mô giao dịch tăng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về xác định người bán, nguồn gốc hàng hóa và trách nhiệm của nền tảng.
Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam mới ký quyết định trao tặng danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới” năm 2026, Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho 96 hội viên nông dân thuộc 34 tỉnh, thành phố. Trong danh sách này, Thái Nguyên có 3 hội viên nông dân được công nhận danh hiệu.
Ứng dụng chuyển đổi số vào sản xuất nông nghiệp giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, minh bạch nguồn gốc, tăng sức cạnh tranh nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Luật Thương mại điện tử 2025 thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, hướng tới môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững.
Ngày 19/6/2026, tại Thái Nguyên, Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Lâm nghiệp tổ chức Hội thảo 'Kết nối thị trường - Thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm dưới tán rừng cho các hợp tác xã/tổ hợp tác'. Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ Rừng và Trang trại do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc tài trợ, nhằm chia sẻ kinh nghiệm, mở rộng thị trường, tăng cường kết nối giữa các tổ hợp tác, hợp tác xã với doanh nghiệp, đơn vị phân phối và các bên liên quan.
Giữa những đổi thay của cuộc sống hiện đại, bản Dao Phiêng Phàng, xã Thượng Minh vẫn gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Những năm gần đây, tại các xã vùng cao phía Bắc của tỉnh Thái Nguyên, vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế gia đình ngày càng được khẳng định rõ nét. Bên cạnh việc chăm lo tổ ấm, nhiều hội viên, phụ nữ đã chủ động đổi mới tư duy sản xuất, liên kết hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, từng bước vươn lên thoát nghèo, xây dựng cuộc sống ổn định.
Biến đổi khí hậu không còn là câu chuyện xa xôi mà đã hiện hữu trong từng mùa vụ. Tại Thái Nguyên, những đợt mưa lớn bất thường, nắng hạn kéo dài hay sâu bệnh gia tăng đang tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp. Trước thực tế đó, người nông dân không còn bị động 'trông trời, trông đất' mà đang chủ động thích ứng từ nhận thức đến hành động.
Trong khi nhiều nơi vẫn ưu tiên tăng năng suất, chạy theo sản lượng, chị Ma Thị Ninh, Giám đốc HTX Yến Dương, xã Thượng Minh, đã chọn một hướng đi khác. Đó là kiên trì phát triển nông nghiệp hữu cơ, chấp nhận tiến chậm để bảo đảm tính bền vững, gắn lợi ích kinh tế với sinh kế lâu dài và sự chuyển biến trong nhận thức của người dân.
Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX) ngày càng được xác định là trụ cột quan trọng để tổ chức lại sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại.
Tết Nguyên đán 2026 đang đến gần, thị trường giỏ quà Tết tại Thái Nguyên đã sớm 'vào mùa' với sức mua tăng từ 15-50% so với cùng kỳ, cho thấy không khí mua sắm khởi sắc. Đáng chú ý, các sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương đang vươn lên giữ vai trò chủ đạo trong giỏ quà Tết, phản ánh rõ sự thay đổi trong lựa chọn của người tiêu dùng.
Ngày 7-1, Đảng ủy xã Yên Nguyên đã đến thăm, trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà ở cho gia đình anh Ma Văn Thích, thôn Đèo Chắp là hộ gia đình thờ cúng liệt sỹ bị ảnh hưởng bởi bão và mưa lũ năm 2025.
Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường đặc sản vùng miền ngày càng sôi động do nhu cầu tăng cao. Tuy nhiên, việc tiêu thụ đặc sản vùng miền hiện nay gần như chỉ mang tính mùa vụ, đường vào hệ thống tiêu thụ hiện đại tại Hà Nội với đặc sản vùng miền vẫn rất gập ghềnh.
Được dự báo nhu cầu tiêu thụ thực phẩm dịp cuối năm sẽ tăng từ 10 đến 15%, nhiều hợp tác xã (HTX) nông nghiệp sớm có kế hoạch tăng diện tích, nâng cao sản lượng nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới, Thái Nguyên đã chọn hướng đi phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, lấy kinh tế hợp tác, HTX làm hạt nhân liên kết sản xuất, đồng thời ứng dụng khoa học – công nghệ làm nền tảng nâng cao hiệu quả kinh tế nông thôn
Sinh ra giữa vùng đất bạt ngàn tre trúc, chứng kiến quê hương còn nghèo khó, chàng trai 9X Lý Văn Cương (thôn Phiêng Kèm, xã Thượng Minh) đã chọn cách 'thổi hồn' vào tre, trúc, biến chúng thành những sản phẩm thủ công độc đáo, thân thiện với môi trường. Không qua trường lớp, chỉ với đôi bàn tay khéo léo, anh tự tin đưa sản phẩm 'xanh' ra thị trường.
Hạt gạo Nếp Tài tại xã Thượng Minh, tỉnh Thái Nguyên, vốn là một giống lúa truyền thống chỉ được đồng bào dân tộc Dao Quế Lâm trồng nhỏ lẻ để phục vụ nhu cầu gia đình. Tuy nhiên, đến nay Nếp Tài đã vươn mình trở thành sản phẩm OCOP 4 sao, mang lại thu nhập cao và mở ra một hướng đi mới: kết hợp sản xuất hàng hóa với du lịch trải nghiệm.
Nếp Tài là giống lúa truyền thống của đồng bào dân tộc Dao Quế Lâm ở xã Thượng Minh, tỉnh Thái Nguyên. Trước đây, giống lúa này được người dân canh tác nhỏ lẻ, chủ yếu phục vụ nhu cầu của gia đình. Đến nay, sản phẩm đã được công nhận và xếp hạng OCOP 4 sao, mở ra hướng phát triển kinh tế cho đồng bào các dân tộc thiểu số ở một số xã phía Bắc của tỉnh.
Chương trình 'Mỗi xã một sản phẩm' (OCOP) tại 37 xã, phường phía Bắc của tỉnh đã và đang tác động tích cực đến phát triển kinh tế nông thôn, góp phần chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, có truy xuất nguồn gốc, đáp ứng nhu cầu thị trường...
Thực hiện Quyết định số 194/QĐ-TTg, ngày 9/02/2021 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Thái Nguyên đã phát triển chuỗi giá trị nông sản gắn với logistics - truy xuất - bảo hộ hiện đại và bảo hộ tài sản trí tuệ. Việc đăng ký thành công nhãn hiệu 'Chè Thái Nguyên' tại 6 quốc gia cùng hệ thống mã vùng trồng, kho dự trữ giúp nâng tầm thương hiệu và gia tăng giá trị bền vững cho nông sản địa phương.
Sau nhiều năm bén rễ trên vùng đất Phiêng Phàng, xã Thượng Minh, giống lê VH6 (bà con gọi là lê Nà Pài) không chỉ sinh trưởng xanh tốt mà còn đơm hoa, kết trái ngọt lành. Từ một loại cây trồng du nhập, cây lê giờ đây đang mở ra hướng phát triển kinh tế hiệu quả, góp phần giúp đồng bào dân tộc Dao nơi đây từng bước vươn lên.
Thời điểm này, những cây lê VH6 của Tổ hợp tác (THT) Nà Pài, đơn vị liên kết với HTX Yến Dương (Thái Nguyên) đang vào vụ thu hoạch chính, là điểm sáng trong công cuộc nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững ở địa phương. Mô hình trồng và tiêu thụ lê tại đây đang trở thành câu chuyện truyền cảm hứng về nông nghiệp hữu cơ, gắn liền với tâm huyết của những người dân vùng cao.
Đến thôn Lăng Quậy, xã Hòa Phú (Chiêm Hóa) ai cũng ngưỡng mộ tấm gương làm kinh tế của bà Ma Thị Ninh. Khởi nghiệp từ 2 bàn tay trắng đến nay bà đã có mô hình kinh tế VAC mỗi năm cho thu nhập hàng trăm triệu đồng.
Chuyển đổi số và phát triển xanh là hai giải pháp giúp HTX hướng đến sản xuất bền vững. Tuy nhiên, các HTX vẫn cần những cơ chế chính sách khuyến khích song hành với việc nghiên cứu công nghệ phù hợp để tránh xảy ra tình trạng không hiệu quả khi áp dụng trong sản xuất kinh doanh.
Nông nghiệp tuần hoàn không thể chỉ làm một khâu như trồng trọt, chăn nuôi, chế biến, hay phân phối… mà yêu cầu cần phát triển đồng bộ và bền vững cả chuỗi giá trị ngành nông nghiệp. Trong đó không thể thiếu vai trò của các hợp tác xã nông nghiệp.
Đây là ý kiến tại tọa đàm Kỷ niệm 78 năm ngày Hợp tác xã Việt Nam (11.4.1946 - 11.4.2024) do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức sáng 10.4.
Hợp tác xã Yến Dương (huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn) đã nỗ lực chuyển mình, tăng giá trị cho nông sản của bà con đồng bào dân tộc thiểu số trong tỉnh- bà Ma Thị Ninh, Giám đốc Hợp tác xã cho biết.
Thời gian qua, việc thực hiện các chương trình, chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã đem lại kết quả tốt.
Trong giai đoạn từ nay đến năm 2025, Bộ Công Thương, các địa phương và doanh nghiệp có nhiều chương trình đễ hỗ trợ đưa sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vào hệ thống phân phối hiện đại.