Từ những câu lạc bộ (CLB) văn nghệ ở các khu dân cư đến các trò diễn dân gian được gìn giữ qua nhiều thế hệ, văn hóa truyền thống đang có thêm không gian để hiện diện trong đời sống cộng đồng. Khi người dân trực tiếp tham gia luyện tập, biểu diễn và trao truyền, những giá trị văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục sống trong nhịp sinh hoạt hôm nay.
Trong buổi chiều đầu thu tháng 9, tiếng ví, tiếng giặm ngân lên từ Nhà văn hóa xã Hưng Nguyên Nam, tỉnh Nghệ An. Giữa những câu hát đã đi qua bao thế hệ, giọng ca của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Hương vang lên ngân nga. Sau bao nhiêu năm, những giai điệu trong trẻo ấy vẫn cần mẫn nối dài câu chuyện của những giai điệu xứ Nghệ.
Từ niềm say mê, Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Nguyễn Văn Chung đã bền bỉ học nghề, truyền nghề, góp phần gìn giữ nghệ thuật chầu văn. Ở người thủ nhang cụm di tích thắng cảnh Hàn Sơn (xã Tống Sơn), tâm huyết với di sản còn gắn liền với những việc làm nhân ái vì cộng đồng.
Sáng 3/10, tại Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đền Bảo Lộc (phường Nam Định), Trung tâm Nghiên cứu thực hành Văn hóa tín ngưỡng dân gian Việt Nam tổ chức khai mạc chương trình thực hành nghi lễ Chầu văn. Hoạt động góp phần gìn giữ, phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, gắn với bảo tồn di sản văn hóa và phát huy truyền thống dân tộc.
An Giang khai mạc Liên hoan Đờn ca tài tử và Trích đoạn Cải lương lần thứ V, quy tụ hơn 50 tiết mục, góp phần bảo tồn và lan tỏa di sản Nam Bộ.
Với những nỗ lực miệt mài, thời gian qua, một số câu lạc bộ (CLB) văn hóa văn nghệ dân gian (VHVNDG) trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã đưa các di sản văn hóa phi vật thể của quê hương vào không gian học đường. Qua đó, không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống, mà còn “tiếp lửa”, trao truyền cái hay, cái đẹp của hồn cốt văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ. Bên cạnh những thuận lợi, vẫn còn nỗi trăn trở từ các nghệ nhân để di sản có thể được hiểu rõ, nắm bắt và gìn giữ vẹn nguyên trong lớp người kế cận.
Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là một di sản văn hóa sống được trao truyền qua nhiều thế hệ. Trong đời sống đương đại, thế hệ trẻ đang tiếp cận di sản bằng nhiều phương thức mới. Sự tham gia của người trẻ mở ra cơ hội đưa di sản đến gần hơn với công chúng, song cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm những giá trị cốt lõi, tính chân thực và sự tôn trọng đối với cộng đồng thực hành.
Trong khuôn khổ Lễ hội Nghinh Ông TP.HCM 2026, Đờn ca tài tử Nam Bộ cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật đã góp phần tạo không gian trải nghiệm, lan tỏa giá trị văn hóa Nam Bộ đến người dân và du khách.
Sáng 13/9, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã có phiên làm việc chính thức. GS.TS Lê Hồng Lý tiếp tục được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội.
Có những buổi chiều, giữa nhịp sống đang ngày một hối hả của phố phường Đông Hà, từ căn nhà nhỏ của Nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Lê Thị Hà lại vang lên tiếng đàn bầu. Khi khoan thai, sâu lắng, lúc réo rắt, ngân nga, tiếng đàn như một khoảng lặng níu người nghe trở về với những thanh âm thân thuộc của quê hương...
Một trong những nét dễ nhận thấy ở những cô bé, cậu bé tổ dân phố Viên Khê (phường Đông Sơn) là sự tự tin, hồn nhiên mỗi khi bước lên sân khấu biểu diễn dân ca, dân vũ Đông Anh. Được làm quen với những lời ca, điệu múa từ nhỏ, các em đang góp những “mầm xanh” nhỏ bé vào hành trình nối dài mạch nguồn văn hóa quê hương.
Hà Tĩnh có 10 hồ sơ đủ điều kiện trình Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu, trong đó có 3 hồ sơ “Nghệ nhân nhân dân” và 7 hồ sơ “Nghệ nhân ưu tú”.
Những ngày này, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Làng Văn hoá), xã Đoài Phương (Hà Nội), không khí Tết Độc lập đang rộn ràng với nhiều hoạt động đặc sắc. Ngày Quốc khánh 2/9 là dịp để những người con từ nhiều bản làng cùng gặp gỡ, chia sẻ niềm vui và nhắc nhớ về giá trị của độc lập, tự do.
Từ một địa phương chưa có tên trong “bản đồ” danh mục di sản văn hóa phi vật thể (VHPVT) quốc gia, chỉ trong chưa đầy 10 năm (kể từ năm 2017 khi hò khoan Lệ Thủy được công nhận), đến nay Quảng Trị đã có 18 di sản được đưa vào danh mục. Đó là hành trình đầy nỗ lực của một tỉnh dù còn nhiều khó khăn nhưng vẫn luôn xem bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là một trong những nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu...
Giữa không gian biển Mỹ Khê (Quảng Ngãi), những câu hát dân gian và nhịp hô bài chòi vang lên rộn ràng, mang đến trải nghiệm văn hóa đặc sắc cho du khách, đồng thời mở thêm không gian để di sản được thực hành, trao truyền và lan tỏa trong đời sống.
Trong vòng 10 năm qua, tại Trường Trung cấp Văn hóa nghệ thuật TP Huế, số lượng HSSV đăng ký tuyển sinh cũng như số lượng tốt nghiệp liên tục giảm. Công tác đào tạo tại trường gặp nhiều khó khăn khi giới trẻ không mặn mà với các ngành di sản đặc thù như Nhã nhạc, Ca kịch, Tuồng và Múa hát cung đình. Đặc biệt, ngành nghệ thuật Tuồng và Múa hát cung đình nhiều năm liền không có học sinh theo học, trong khi nhu cầu tuyển dụng tại các nhà hát là rất lớn.
Trong dòng chảy hối hả của âm nhạc hiện đại, có những con người vẫn lặng lẽ dành cả cuộc đời đi tìm lại những câu hò, điệu lý của cha ông để neo giữ hồn quê. Một trong những nghệ sĩ tâm huyết và tiêu biểu ấy chính là nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Lê Văn Trọng ở thôn Cổ Mỹ, xã Cửa Tùng. Thông qua việc nghiên cứu, sưu tầm và phục dựng các câu hò, điệu lý cổ xưa, ông không chỉ là người kết nối quá khứ với hiện tại, mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của loại hình di sản văn hóa của cha ông.
Tối ngày 1/8, tại không gian Hồ Văn (Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội), chương trình trải nghiệm và giao lưu hát Quan họ với chủ đề 'Nhịp phách Kinh Bắc' đã mang đến cho công chúng một không gian nghệ thuật đậm đà bản sắc. Sự kiện là nhịp cầu kết nối di sản Dân ca Quan họ Bắc Ninh với người dân Thủ đô và du khách thông qua những làn điệu Quan họ mượt mà cùng chuỗi hoạt động trải nghiệm văn hóa đặc sắc.
Giữa vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng - nơi lưu giữ nhiều lớp trầm tích văn hóa của cư dân nông nghiệp Bắc Bộ - thôn Phúc Lâm, xã Đại Xuyên (Hà Nội) vẫn là một trong những địa phương còn bảo tồn được loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc: hát trống quân.
Ngày 10/7, không gian văn hóa - ẩm thực CADAO Collective chính thức khai trương tại số 66 Tô Ngọc Vân, bổ sung một địa chỉ trải nghiệm văn hóa mới trên địa bàn Thủ đô.
Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM vừa công bố 11 ca khúc, bài bản Đờn ca tài tử, vọng cổ được lựa chọn phục vụ công tác tuyên truyền, quảng bá dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2.7.1976 - 2.7.2026).
Sinh ra trong gia đình với nhiều thế hệ đều có duyên nợ, gắn bó với hò khoan Lệ Thủy, nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Nguyễn Thị Lý (xã Lệ Thủy) thấu hiểu nỗi trăn trở để bảo tồn di sản của cha ông trong từng nếp nhà. Và đại gia đình của nghệ nhân chính là minh chứng rõ nét cho nỗ lực giữ 'ngọn lửa' đam mê trao truyền hò khoan qua các thế hệ. Gia đình bà đã xuất sắc đoạt giải nhất cuộc thi 'Tiếng hát gia đình tỉnh Quảng Trị' năm 2025. Phóng viên (P.V) Báo và Phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã có cuộc trao đổi với NNƯT Nguyễn Thị Lý để thấu hiểu hơn cách 'giữ lửa' hò khoan trong thời đại công nghệ số.
Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều loại hình giải trí mới, những nghệ nhân, người tâm huyết với văn hóa dân gian vẫn lặng lẽ gìn giữ và trao truyền các giá trị truyền thống. Bằng tình yêu và trách nhiệm với cộng đồng, họ đang góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, để những nét đẹp văn hóa quê hương tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Nghe tin Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Ðỗ Ngọc Ẩn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) tỉnh Cà Mau, từ trần (ngày 10/6/2026), anh em giới văn nghệ sĩ trong tỉnh bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi đột ngột của ông. Căn bệnh hiểm nghèo chuyển biến bất ngờ, ông không kịp nói lời từ giã. Vậy là hết một kiếp tằm trọn đời vương tơ...
Trong dòng chảy văn hóa tâm linh của người Việt, 'Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ' không chỉ là một nghi lễ, mà là một 'bảo tàng sống' lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử và nhân văn sâu sắc. Giữa dòng chảy ấy, Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Đặng Ngọc Anh hiện lên như một 'người giữ lửa' tận tụy, người đã dành hơn 40 năm cuộc đời để phụng sự, bảo tồn và lan tỏa nét đẹp của đạo Mẫu đến với cộng đồng và bạn bè quốc tế.
Sau hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ vẫn hiện diện như một phần không thể tách rời đời sống văn hóa phương Nam. Tuy nhiên, trước những biến đổi của đời sống hiện đại, loại hình nghệ thuật này đang đối mặt với nhiều khó khăn về lực lượng kế thừa, không gian sinh hoạt và cơ chế phát huy giá trị.
Giữa những đêm biển động hay lúc sóng lặng triều yên, tiếng ca, tiếng thán của bả trạo vẫn cất lên như một sợi dây linh thiêng kết nối tâm thức người đi biển với đại dương bao la.
Tối 5-6, Sở VH-TT TPHCM tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Hồ Chí Minh - Nguồn sáng dẫn đường', nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026) và 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5-6-1911 - 5-6-2026).
Nhân kỷ niệm 115 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026), chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Hồ Chí Minh - Nguồn sáng dẫn đường' sẽ diễn ra vào tối 5/6 tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh, tái hiện hành trình cách mạng vĩ đại của Người và lan tỏa những giá trị trường tồn của tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong thời đại mới.
Dẫu đôi mắt không còn nhìn thấy ánh sáng, nhưng những thành viên của Câu lạc bộ (CLB) Người mù khu vực Lệ Thủy (tên tạm thời sau sáp nhập) vẫn say mê lắng nghe, nhẩm theo từng câu hò, điệu xố của hò khoan. Tình yêu tha thiết với điệu hò quê hương chưa bao giờ vơi bớt trong tâm hồn của họ, để rồi từ đó, dìu họ bước đi qua bao mặc cảm, thiệt thòi, vất vả của cuộc sống mưu sinh và thêm yêu, thêm tin vào tương lai phía trước.
Sinh ra và lớn lên ở làng Mai Xá, xã Gio Mai (nay là xã Cửa Việt), nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Vũ Mạnh Thi sớm đem lòng yêu mến những làn điệu dân ca quê nhà. Từ thuở ấu thơ, những câu hò, điệu lý, những lời hát ru ngọt ngào của bà, của mẹ đã thấm sâu vào tâm hồn ông. Đó là hành trang văn hóa quý báu đầu tiên, thôi thúc ông dành trọn cuộc đời mình để sưu tầm và lưu giữ kho tàng dân ca vô giá của vùng đất Quảng Trị.
Tối ngày 28/5, tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam (Hà Nội), chương trình 'Hồn trên giấy mộc' đã chính thức diễn ra, thu hút đông đảo giới trẻ tham gia. Sự kiện đã mở ra một không gian trải nghiệm độc đáo, nơi những người trẻ cùng khám phá và viết tiếp câu chuyện của dòng tranh Đông Hồ bằng những hình thức tiếp cận gần gũi, hiện đại.
Suốt 43 năm qua, các nghệ nhân, nghệ sĩ trong câu lạc bộ Ca Huế vẫn lặng lẽ 'giữ lửa' di sản bằng tình yêu, tâm huyết và hành trình đưa thanh âm cố đô đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
'Tơ đồng hậu tổ - Di sản và tiếp nối' tái hiện hành trình hình thành Đờn ca tài tử Nam Bộ và tôn vinh các thế hệ nghệ nhân, nhạc sư gìn giữ di sản.
Gần đây, tôi có dịp gặp lại Nghệ nhân ưu tú, ca nương Nguyễn Thúy Hòa (Thúy Hòa), tại đêm hát ca trù ở đền Bạch Mã (cuối tháng 3-2026). Thật bất ngờ, nhìn chị trẻ hơn trước với nét tươi tắn, cùng đôi mắt huyền dưới ánh đèn vàng mờ ảo. Tôi sớm nhận ra Thúy Hòa qua giọng hát điêu luyện và phảng phất hơi rung và đổ hạt con kiến của NNND Quách Thị Hồ. Đó là những âm sắc tròn vo xinh xắn như giọt ngọc lăn ra từ khóe môi hồng. Dịu như mai, trong như tuyết vậy.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều loại hình văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, vẫn có những người thầm lặng dành cả cuộc đời để gìn giữ và trao truyền di sản của dân tộc mình. Ở tỉnh An Giang, hai Nghệ nhân ưu tú Danh Bê và Danh Tiền chính là những 'người giữ lửa' tiêu biểu của nghệ thuật dân gian Khmer Nam Bộ.
Với những nét truyền thống đặc thù, nhiều loại hình văn hóa văn nghệ dân gian (VHVNDG) đòi hỏi phải có nhạc công trong suốt quá trình biểu diễn. Có như vậy, mới bảo đảm được tính nguyên bản, hồn cốt của mỗi loại hình, không có sự pha trộn, lai tạp giữa những yếu tố khác, từ đó, tạo nên sự độc đáo và 'căn cước văn hóa riêng' của âm nhạc truyền thống dân tộc. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không ít loại hình VHVNDG đang thiếu hụt các nhạc công đam mê và có sự gắn bó lâu dài. Điều này dẫn đến không ít chương trình buộc phải sử dụng phần nhạc ghi âm sẵn, hay nhạc công tuổi đã cao vẫn cố gắng miệt mài trên sân khấu biểu diễn.
Giữa đại ngàn Trường Sơn Đông, có một người đàn ông quanh năm lặng lẽ sưu tập, giữ gìn, phát huy giá trị nhạc cụ và vật dụng sinh hoạt truyền thống của người Co. Đó là Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Dương Lai, trú tại làng Ták Kót, xã Trà Liên, TP Đà Nẵng.
Sáng 22/4, thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam, đại biểu Cà Thị Thắm (đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu) đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết nhằm tháo gỡ những bất cập trong chính sách đãi ngộ và sử dụng nhân lực ngành văn hóa.