Từ những trò diễn dân gian gắn với đời sống người nông dân xưa, Ngũ trò Viên Khê đang được gìn giữ bằng việc truyền dạy, thành lập các câu lạc bộ và đưa di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ.
Tối 8/10, UBND phường Đông Sơn tổ chức Lễ ra mắt các câu lạc bộ Ngũ trò Viên Khê. Đây là hoạt động cụ thể hóa Đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Ngũ trò Viên Khê giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời mở thêm không gian để di sản được thực hành, trao truyền trong cộng đồng.
Trên tiến trình phát triển, cùng với quá trình đô thị hóa và XDNTM, không gian làng trải qua nhiều lần chia tách, sáp nhập, đổi thay về tên gọi, địa giới hành chính, cơ cấu tổ chức. Thế nhưng, phía sau những thay đổi ấy, hồn làng vẫn được lưu giữ.
Một trong những nét dễ nhận thấy ở những cô bé, cậu bé tổ dân phố Viên Khê (phường Đông Sơn) là sự tự tin, hồn nhiên mỗi khi bước lên sân khấu biểu diễn dân ca, dân vũ Đông Anh. Được làm quen với những lời ca, điệu múa từ nhỏ, các em đang góp những “mầm xanh” nhỏ bé vào hành trình nối dài mạch nguồn văn hóa quê hương.
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, nhiều giá trị văn hóa truyền thống vẫn có cách riêng để ở lại với cộng đồng. Phía sau sự tiếp nối ấy là những con người lặng lẽ giữ lửa, dành thời gian và tâm huyết truyền lại những giá trị đã được bồi đắp cho hậu thế. Nhờ đó, văn hóa truyền thống không trở thành ký ức xa xôi mà tiếp tục hiện diện trong cuộc sống hôm nay.
Thanh Hóa sẽ đẩy mạnh số hóa di sản, xây dựng nội dung đa ngôn ngữ, ứng dụng mã QR, AR/VR và các nền tảng số để quảng bá lịch sử, văn hóa, con người, điểm đến của xứ Thanh đến công chúng trong nước và quốc tế.
Những ngày hè, đình Viên Khê, tổ dân phố Viên Khê, phường Đông Sơn trở nên rộn ràng bởi tiếng trống và những bước chân trẻ nhỏ. Trong không gian văn hóa gắn bó với nhiều thế hệ người dân địa phương, các em thiếu nhi được làm quen với múa đèn - một trong những trò diễn tiêu biểu của Ngũ trò Viên Khê.
Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều câu lạc bộ (CLB) văn hóa, văn nghệ dân gian trên địa bàn tỉnh vẫn đều đặn duy trì hoạt động bằng niềm đam mê và tinh thần tự nguyện của các hội viên. Không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống, các CLB đang trở thành không gian gắn kết cộng đồng, góp phần làm giàu thêm đời sống văn hóa cơ sở.
Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều loại hình giải trí mới, những nghệ nhân, người tâm huyết với văn hóa dân gian vẫn lặng lẽ gìn giữ và trao truyền các giá trị truyền thống. Bằng tình yêu và trách nhiệm với cộng đồng, họ đang góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, để những nét đẹp văn hóa quê hương tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Xứ Thanh được mệnh danh là miền di sản, toàn tỉnh có 28 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - một con số ấn tượng, phản ánh chiều sâu văn hóa và sức sáng tạo bền bỉ của các cộng đồng cư dân trên địa bàn. Điều đáng nói là các di sản ấy không chỉ được ghi danh, mà vẫn đang hiện diện sống động trong đời sống, được thực hành một cách tự nhiên, trở thành sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại.
Ngày hội 'Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc' năm 2026 sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ 27/2 - 1/3/2026 (tức ngày 11–13 tháng Giêng âm lịch) tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Hà Nội).
'Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc' năm 2026 sẽ có các hoạt động văn hóa, lễ hội đặc sắc, tạo không khí vui tươi, phấn khởi dịp năm mới Bính Ngọ.
Bộ VHTTDL vừa có Kế hoạch tổ chức sự kiện 'Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc' năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) với nhiều hoạt động ý nghĩa dịp đầu năm mới.
Chương trình số hóa Di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021-2030 đã đặt ra mục tiêu cụ thể: 100% các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và di sản tư liệu được UNESCO vinh danh; 100% các di tích quốc gia đặc biệt, các bảo vật quốc gia, các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được số hóa và ứng dụng trên các nền tảng số... Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết cho mảnh đất 'địa linh nhân kiệt' xứ Thanh trong việc: vừa bảo tồn tinh hoa của 'di sản hôm qua', vừa thổi sức sống vào 'di sản hôm nay' và mở ra một tương lai bền vững cho di sản trên không gian số.
Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại công nghệ, vẫn ngân vang nơi miền quê Đông Sơn một làn điệu trường tồn cùng năm tháng, chắt lọc hồn cốt xứ Thanh qua trăm năm biến thiên lịch sử. Đó chính là dân ca, dân vũ Đông Anh - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, niềm tự hào được bao thế hệ nâng niu, gìn giữ.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh 'Văn hóa soi đường cho quốc dân đi'. Với ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt của văn hóa, nên việc giáo dục nhằm nâng cao trách nhiệm gìn giữ, phát huy truyền thống lịch sử văn hóa quê hương là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Trong tiến trình dựng xây quê hương, đất nước, nhất là giai đoạn cách mạng hiện nay, Đảng ủy phường Đông Sơn luôn coi trọng việc gìn giữ, phát huy truyền thống lịch sử văn hóa địa phương, đồng thời xác định đây là giải pháp quan trọng để xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh.
Từ những câu hò mộc mạc vang lên giữa đồng quê đến những điệu múa say đắm giữa đại ngàn, dân ca, dân vũ xứ Thanh không chỉ là một phần ký ức văn hóa mà còn là sợi chỉ đỏ kết nối quá khứ với hiện tại. Trong dòng chảy hối hả của thời đại, những giá trị truyền thống tưởng chừng bị quên lãng đang được đánh thức bằng chính khát vọng gìn giữ và lan tỏa của cộng đồng.
Các loại hình dân ca, dân vũ của đồng bào các dân tộc sinh sống trên mảnh đất xứ Thanh còn lưu giữ được đến nay khá đa dạng và phong phú. Đây không chỉ là niềm tự hào, mà còn là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân. Chính vì vậy, trong thời gian qua, các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh đã và đang tích cực bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị để dân ca, dân vũ ngày càng khẳng định được sức sống trong xã hội hiện đại.
Nhằm tôn vinh, đề cao công lao của những 'báu vật sống' trong gìn giữ và phát huy di sản văn hóa, việc phong tặng, truy tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú, nghệ nhân nhân dân là việc cần thiết và ý nghĩa. Tuy nhiên, phía sau danh hiệu cao quý ấy còn tồn tại không ít bất cập, khiến những người có tâm với di sản không khỏi băn khoăn.
Những nghệ nhân dân gian được xem như những 'báu vật sống', bởi những đóng góp rất quan trọng của họ đã và đang góp phần làm đa dạng và phong phú thêm kho tàng văn hóa dân tộc. Nói cách khác, những 'báu vật sống' ấy đã và đang 'giữ hồn' di sản và 'tiếp lửa' tình yêu di sản cho thế hệ sau.
Nằm ở miền Bắc Trung Bộ, Thanh Hóa không chỉ nổi tiếng với thiên nhiên hùng vĩ và các di tích lịch sử mà còn là mảnh đất đậm đà bản sắc văn hóa. Trên hành trình phát triển hiện đại, Thanh Hóa đã và đang nỗ lực giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa quý báu ấy góp phần tạo nên sự phong phú và đặc sắc trong bức tranh văn hóa dân tộc.
Thanh Hóa là địa phương có nhiều di tích, danh thắng và lễ hội truyền thống. Trong quá trình thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia XDNTM, các đơn vị đã biết phát huy giá trị văn hóa truyền thống phục vụ Nhân dân.
Thanh Hóa sở hữu một hệ thống di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) phong phú và đa dạng với nhiều di sản đã vượt ra ngoài giới hạn địa lý và không gian sinh hoạt của một cộng đồng, trở thành DSVHPVT quốc gia. Đây chính là niềm tự hào và cũng đặt ra trách nhiệm cho các địa phương, người dân trong việc chung tay gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị để di sản ngày càng khẳng định được sức sống trong cộng đồng.
Trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, hành trình 'hồi sinh' và tỏa sáng của Ngũ trò Viên Khê (xã Đông Khê, Đông Sơn) là hành trình đầy khó khăn và thử thách. Trên hành trình ấy không thể không kể đến sự đóng góp của 'con trò' Lê Thị Cảnh (thôn Viên Khê 1) - người đã có 35 năm gắn bó với Ngũ trò Viên Khê.
Sở hữu kho tàng văn hóa đa dạng, phong phú, xứ Thanh được mệnh danh là 'miền di sản' độc đáo kết tinh từ tinh hoa văn hóa của 7 dân tộc anh em. Những giá trị văn hóa ấy ngày càng vươn xa, khẳng định giá trị tự thân, trở thành động lực phát triển toàn diện của địa phương. Bởi vậy, việc gìn giữ, phát huy và tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống là một tất yếu, được triển khai thường xuyên, lâu dài và bền bỉ.
Liên hoan Văn hóa dân tộc lần thứ XX và trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc tỉnh Thanh Hóa năm 2024 đã chính thức khép lại. Với chủ đề 'Xuân về trên quê Thanh', các đơn vị tham gia liên hoan đã mang đến nhiều tiết mục đặc sắc, ấn tượng, có chiều sâu về nội dung, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc ở từng địa phương và có tính nghệ thuật cao.
Dân ca dân vũ Đông Anh là di sản văn hóa quý báu của xứ Thanh. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, những lời ca câu hát của bộ môn nghệ thuật độc đáo này vẫn còn vang vọng theo năm tháng, trở thành một phần đời sống tinh thần của người dân trên mảnh đất này và sẽ còn được cất lên, vượt ra khỏi lãnh thổ địa phương bởi những thế hệ trẻ nối tiếp.
Được biết đến là một 'miền di sản', là 'cái nôi' di sản văn hóa dân tộc, văn hóa xứ Thanh nổi bật với nhiều di sản văn hóa độc đáo, giá trị. Những di sản văn hóa ấy chính là món quà vô giá của các thế hệ cha ông gửi đến cho con cháu cùng niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm vun đắp, trao truyền.