Là món ăn dân dã nức tiếng từ lâu, với vị ngọt thanh dìu dịu và giòn tan, chè lam Phủ Quảng (Thanh Hóa) một thời là sản vật tiến vua, nay được nhiều người ưa chuộng khi xuân về.
Xứ Thanh từng được học giả người Pháp H. Le Breton ngợi ca là 'nơi có thiên nhiên đẹp nhất, cũng như giàu kỷ niệm hay truyền thuyết nhất Đông Dương'. Đây không phải là sự ưu ái mà học giả phương Tây này dành cho xứ Thanh, mà trước đó không ít học giả đã dành nhiều ca từ đẹp khi nói về vùng đất quý hương. Trong bộ sách 'Đại Nam nhất thống chí' nhận định Thanh Hóa 'là nơi nhà khảo cổ đã phát kiến những cổ vật thuộc văn hóa Đông Sơn; thắng cảnh danh lam đã làm nguồn thi cảm cho biết bao tao nhân mặc khách;... đã từng chứng kiến những chiến công hiển hách của biết bao minh quân danh tướng'.
Việc xây dựng và được các cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể đã khó, song duy trì, phát triển sau bảo hộ còn khó khăn hơn. Bởi, nhãn hiệu tập thể mang tính cộng đồng, nếu không có sự kết nối, duy trì thì khó có thể phát huy sức mạnh của tập thể. Do đó, làm thế nào để phát huy, phát triển nhãn hiệu tập thể đang làm bài toán khó đối với nhiều tổ chức hội và chính quyền địa phương.
Chè lam Phủ Quảng độc đáo vì gọi là chè nhưng lại như một loại bánh, cứng mà lại giòn và rất dễ tan khi đưa vào miệng.
Văn hóa ẩm thực xứ Thanh uống chung mạch nguồn văn hóa ẩm thực của dân tộc, được duy trì, tiếp biến và phát triển mạnh mẽ bởi hai yếu tố: Yếu tố truyền thống và yếu tố địa tự nhiên lịch sử, chính trị, văn hóa'. Ẩm thực xứ Thanh vừa có nét chung với ẩm thực dân tộc, vừa có những khác biệt phản ánh những nét đặc trưng về điều kiện tự nhiên, văn hóa bản địa, tài năng, sự khéo léo, sáng tạo của các thế hệ người dân nơi đây. Đó là nội dung, thông điệp mà tác giả Nguyễn Hữu Ngôn muốn truyền tải, lan tỏa tới độc giả qua cuốn sách 'Văn hóa ẩm thực Thanh Hóa' (NXB Thanh Hóa năm 2021).
Tỉnh ta có nhiều sản phẩm đặc trưng địa phương, nhất là các sản phẩm thế mạnh từ các ngành công nghiệp, nông nghiệp. Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, ngoài các thương hiệu lớn đã được khẳng định trên thị trường nhiều năm, như xi măng, mía đường, vật liệu xây dựng... trên địa bàn tỉnh còn có hơn 50.000 cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp.
Tết Nguyên Đán Nhâm Dần 2022 đang đến gần, nhiều hộ dân sống tại huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa đang gia tăng sản xuất chè lam Phủ Quảng để kịp có nguồn hàng bán ra thị trường.
Không chỉ là thứ quà quê dân dã, chè lam Phủ Quảng xuất hiện và tồn tại trên vùng đất Vĩnh Lộc hàng trăm năm, gắn với người dân làng Cao Mật, xã Vĩnh Thành cũ (nay là khu phố Cao Mật, thị trấn Vĩnh Lộc). Với những bí quyết sản xuất riêng và chiến lược quảng bá, tiêu thụ phù hợp, chè lam Phủ Quảng đã trở thành thương hiệu nổi tiếng.
Nhắc đến vùng đất cố đô xưa, người ta thường nhắc đến: chè lam, kẹo lạc Phủ Quảng hay sâm Báo – Đại Việt đệ nhất danh sâm... Nhưng ít ai biết được rằng, tự bao đời nay, bằng bàn tay lao động hăng say, với đức tính cần cù, chịu thương chịu khó, người dân xã Vĩnh Thịnh vẫn kiên trì, bền bỉ gieo trồng, sản xuất giống lúa nếp hạt cau Lộc Thịnh dẻo thơm, thấm đượm hồn cốt quê hương.
Thực hiện thành công Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (XDNTM), không chỉ góp phần tạo dựng diện mạo mới về kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; mà quan trọng hơn, nó đã góp phần làm chuyển biến cả nhận thức, trách nhiệm và hành động của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân huyện Vĩnh Lộc đối với sự phát triển quê hương. NTM mang đến sự thay đổi cả về lượng và chất cho các làng quê. Bên trong nhiều cổng làng là nhịp sống bình yên, là chất lượng cuộc sống – cả vật chất lẫn tinh thần – được nâng lên rõ rệt. Những con đường dọc ngang nối tỉnh đến huyện, từ huyện về xã, từ xã xuống thôn được bê tông, cứng hóa phong quang, sạch sẽ; những công trình dân sinh, điện lưới, trạm y tế, trường học, rồi sân chơi, bãi tập, nhà văn hóa... được cải tạo, xây mới rộng rãi, khang trang.
Chè lam Phủ Quảng là món ăn dân dã, nức tiếng từ lâu. Ngày nay nghề làm chè lam truyền thống ở đây vẫn luôn được người dân lưu giữ và phát triển, trở thành sản phẩm tiêu biểu của huyện Vĩnh Lộc.
Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị; là giải pháp, nhiệm vụ trong triển khai thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM). Để khơi dậy và phát huy tiềm năng, thế mạnh, các sản phẩm đặc trưng của tỉnh, thời gian qua, nhất là năm 2020, tỉnh Thanh Hóa đã quan tâm, quyết liệt chỉ đạo thực hiện Chương trình OCOP. Sản phẩm OCOP đã mở ra hướng phát triển mới hiện đại, bền vững và từng bước hình thành nhóm sản phẩm đặc sản của các vùng quê gắn với bảo tồn văn hóa, đặc trưng của mỗi vùng miền.
Đi du lịch, hiểu một cách đơn giản là cách thức con người chi tiêu để 'mua về' sức khỏe thể chất, tinh thần, hay thỏa mãn nhu cầu khám phá thế giới. Trong quá trình ấy, người đi du lịch cũng sẵn sàng mở hầu bao cho các sản phẩm lưu niệm có ý nghĩa, giàu giá trị (sức khỏe, tinh thần...). Bởi sản phẩm lưu niệm cũng là một cách thức để du khách lưu giữ ấn tượng và kỷ niệm về nơi họ từng đặt chân đến.
Làng nghề truyền thống có thể ví như một 'bảo tàng' lưu giữ các giá trị văn hóa vật thể - sản phẩm thủ công và phi vật thể - tri thức, kinh nghiệm, phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội...
Chè lam Phủ Quảng; Măng đắng; Phi Cầu Sài... là những món đặc sản nhất định phải thưởng thức khi du lịch Thanh Hóa.
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế tri thức, phát triển tài sản trí tuệ (TSTT) đang ngày càng đóng vai trò quan trọng và là yếu tố cốt lõi để thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo. Qua đó, góp phần tạo hướng đi mới trong việc triển khai các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, doanh nghiệp tạo lập, quản lý, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh một cách bền vững.
Theo số liệu thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ, tỉnh ta có 209 nhãn hiệu hàng hóa được cấp văn bằng bảo hộ, 4 sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, 23 sản phẩm được công nhận bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Những sản phẩm này khi được 'định danh' đã tìm được chỗ đứng trên thị trường, nhiều sản phẩm được người tiêu dùng đón nhận, mức tiêu thụ tăng cao.
Các điểm bán Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và điểm bán hàng Việt Nam trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã giúp quảng bá, tiêu thụ sản phẩm Việt Nam bền vững.
Xứ Thanh không chỉ là miền đất 'địa linh nhân kiệt' mà còn nổi tiếng là một vùng văn hóa ẩm thực phong phú, đặc sắc. Từ vùng núi, đồng bằng đến miền biển của xứ Thanh đều có những món ăn truyền thống, chỉ góp mặt trong đời sống thường ngày nhưng qua bàn tay, sự sáng tạo, chế biến tinh tế của người dân đã trở thành những món ăn 'trứ danh'. Trong đó, nhiều món ăn đã trở thành sản vật tiến Vua một thời, như: Mắm tép Hà Yên (Hà Trung); phi cầu Sài (Hoằng Hóa); bánh gai Tứ Trụ, bánh lá răng bừa, bưởi Luận Văn (Thọ Xuân); mía tím Kim Tân (Thạch Thành)...
Chương trình 'Mỗi xã một sản phẩm' (OCOP) với mục tiêu góp phần phát triển kinh tế nông thôn; nâng cao thu nhập, đời sống Nhân dân; bảo vệ môi trường và bảo tồn những giá trị truyền thống tốt đẹp của nông thôn... Đây cũng là những điều kiện cần thiết để khai thác và phát triển du lịch.
Sau 1 năm triển khai chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), Thanh Hóa có 30 sản phẩm được chứng nhận sản phẩm OCOP cấp tỉnh. Việc gia tăng số lượng, chất lượng các sản phẩm OCOP là tín hiệu vui, song đa phần chưa xây dựng được lộ trình phát triển nhãn hiệu, bảo đảm cho các sản phẩm 'vươn xa' trên thị trường.
Sau 1 năm triển khai chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), tỉnh ta có 30 sản phẩm được chứng nhận sản phẩm OCOP cấp tỉnh. Trong đó, có 6 sản phẩm xếp hạng 4 sao và 24 sản phẩm xếp hạng 3 sao. Việc gia tăng số lượng, chất lượng các sản phẩm OCOP là tín hiệu vui, song đa phần chưa xây dựng được lộ trình phát triển nhãn hiệu, bảo đảm cho các sản phẩm 'vươn xa' trên thị trường.
Nghề làm chè lam Phủ Quảng đã có tự lâu đời. Thuở xưa, chè lam thường được nấu để tiến vua, về sau dân gian thường nấu vào mỗi dịp lễ, tết để cúng tổ tiên và mừng gặp mặt những ngày đầu xuân năm mới.
Không khí xuân đã tràn ngập khắp nơi, không chỉ những làng hoa trái, cây kiểng mà những làng nghề cũng đang trong không khí tấp nập chuẩn bị hàng bán tết. Đặc sản vùng miền sẽ xuất hiện trong từng gia đình người Việt, từ nén hương thơm trên bàn thờ tổ tiên đến chiếc bánh chưng, bánh gai, bánh phồng... trên mâm cỗ, trên bàn tiếp khách.
Theo số liệu thống kê của Sở Khoa học và Công nghệ, tính đến hết năm 2019, tỉnh ta có 356 văn bằng bảo hộ được cấp cho các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp, HTX, cơ sở kinh doanh dù đã đăng ký được nhãn hiệu sản phẩm hàng hóa song vẫn loay hoay để phát triển thị trường.
Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là chương trình phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các doanh nghiệp, HTX và các thành phần kinh tế thực hiện. Đây chính là cơ hội để các địa phương phát triển các sản phẩm truyền thống, có thế mạnh thành hàng hóa nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Với sự quan tâm của các cấp ủy đảng, chính quyền và sự tham gia hưởng ứng tích cực của các doanh nghiệp, nhất là khi 'Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ (TSTT) tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2012-2015 và giai đoạn 2016-2020' được Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt, các hoạt động sở hữu trí tuệ (SHTT) trên địa bàn tỉnh ngày càng phát triển mạnh mẽ. Nhiều dự án về SHTT được triển khai thực hiện và đạt kết quả khả quan.
Tối 21-11, Ngày hội Di sản văn hóa, du lịch Việt Nam 2019 với chủ đề 'Di sản văn hóa trong quá trình phát triển văn hóa du lịch' do Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam phối hợp với Sở VH-TT các tỉnh, thành phố: Hà Giang, Cao Bằng, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Gia Lai, TPHCM tổ chức đã chính thức khai mạc tại Hà Nội.