Tổ hợp tên lửa S-75 Dvina hay theo tên định danh NATO là SAM-2 là vũ khí chủ lực của Bộ đội Tên lửa Việt Nam sử dụng để hạ đo ván các 'pháo đài bay' B-52.
Qua lời gợi mở của một tùy viên quốc phòng, tôi tìm đến Bảo tàng bộ đội phòng không Nga. Trong không gian sắp xếp khoa học, góc Việt Nam hiện lên với những hiện vật giá trị, gợi nhớ trận đánh lịch sử của 'Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không' cách đây 50 năm cùng nhiều sự kiện trong dòng chảy hợp tác Việt Nam-LB Nga.
Cách đây nửa thế kỷ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân ta đã chiến đấu anh dũng đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược bằng máy bay B-52 của đế quốc Mỹ trên bầu trời miền Bắc, trực tiếp buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris. Chiến tranh đã lùi xa nhưng tinh thần của chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không' cần được phát huy mạnh mẽ trên các lĩnh vực trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay.
Dù tên lửa SAM-2 đã bị Mỹ bắt bài từ trước khi trận Điện Biên Phủ trên không diễn ra nhiều năm, bộ đội Việt Nam vẫn biết cách làm cho những phi công Mỹ phải hoảng sợ tột độ trên bầu trời miền Bắc.
Trong những tài liệu được Mỹ giải mật sau này, tiếng kêu 'SAM, SAM' thất thanh của phi công Mỹ, đủ cho người nghe cảm nhận thấy mức độ kinh hãi của họ khi phải đối mặt với thứ vũ khí này.
Chính sách phát triển công nghiệp cùng với sự xây dựng các liên kết vùng công nghiệp và công nghiệp quốc phòng sẽ hình thành những pháo đài công nghiệp.
Nhà xuất bản Trẻ vừa giới thiệu bộ sách về chiến thắng trên bầu trời Hà Nội vào tháng 12/1972, được mệnh danh là trận 'Điện Biên Phủ trên không' bởi quy mô và mức độ khốc liệt.
Dù được bảo vệ bởi phi đội tiêm kích hùng hậu, hệ thống chế áp điện tử tối tân, nhưng 'pháo đài bay' B-52 của Mỹ vẫn không thoát khỏi thảm cảnh bị hủy diệt bởi 'Rồng lửa' SAM-2 trong tay các chiến sĩ bộ đội tên lửa Việt Nam.
Những lý giải này giúp chúng ta thêm hiểu vì sao quân dân ta lại đánh thắng cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 của Mỹ trên bầu trời Hà Nội (tháng 12/1972).
Với bản chất hiếu chiến và ngoan cố, đế quốc Mỹ đã phá vỡ đàm phán tại Hội nghị Paris và bí mật lập kế hoạch chuẩn bị tập kích mang mật danh Linebacker II đánh phá Hà Nội, Hải Phòng cuối tháng 12-1972. Nhưng với tầm nhìn chiến lược, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dự đoán trước được âm mưu và thủ đoạn của địch, nên đã lãnh đạo, chỉ đạo quân và dân ta chủ động chuẩn bị, xây dựng lực lượng, đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược bằng B-52 của địch, làm nên Chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không'.
Với lối đánh sáng tạo đầy linh hoạt, bộ đội tên lửa Việt Nam đã khiến các chuyên gia Liên Xô phải ngả mũ thán phục, khi sử dụng tên lửa SAM-2 cực kỳ hiệu quả với cách thức phóng nằm ngoài sách vở.
Đó là tên cuốn sách của Đại tá - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quang Hùng do Nhà Xuất bản Quân đội nhân dân vừa ấn hành nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không' (12/1972 - 12/2022). Mặc dù chỉ 160 trang in, tác giả lại là cây bút không chuyên nhưng cuốn sách vẫn hấp dẫn bạn đọc bởi ông chính là 'người trong cuộc'.
Sau gần 50 năm, các học giả trên thế giới vẫn đang đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: Vì sao Việt Nam có thể hạ gục B-52?
Tên lửa phòng không MIM-23 Hawk do Mỹ sản xuất, được đưa vào biên chế năm 1959; hơn 60 năm sau, MIM-23 vẫn còn trong quân đội của nhiều quốc gia.
Đã có rất nhiều phi công phải bỏ mạng vì chiếc máy bay này và chính điều này đã biến F-100 trở thành máy bay đáng sợ nhất của không quân Mỹ.
Với việc xích lại như một đồng minh tự nhiên giữa Nga và Trung Quốc, khiến Mỹ và đồng minh phải giành và giữ ưu thế trên không, làm công cụ răn đe.