Trong lịch sử Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại của Liên Xô, có những trang đặc biệt kể về những chiến công độc đáo của phụ nữ. Nữ điệp viên Elizaveta Vologodskaya với mật danh 'Komar' là một trường hợp như vậy. Chiến công của bà độc đáo ở chỗ: sau khi bị bắt, bà không chỉ thoát khỏi nanh vuốt của Gestapo, mà còn cảm hóa và lôi kéo được một viên hạ sĩ quan phản gián phát xít về phía mình.
Trong lịch sử các cơ quan an ninh Liên Xô, có nhiều cá nhân đã để lại dấu ấn sâu đậm. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc câu chuyện về một con người đã trung thành phục vụ tổ quốc - Đại tá Vitaly Chernyavsky, cựu chiến binh của Cục Tình báo Đối ngoại Liên Xô.
SMERSH là một đơn vị phản gián huyền thoại của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết (Liên Xô cũ) hoạt động trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Được thành lập vào năm 1943 theo lệnh của lãnh tụ J.Stalin, SMERSH nhanh chóng nổi tiếng là một trong những cơ quan tình báo khắc nghiệt và hiệu quả nhất thời bấy giờ.
Tháng 3/1942, khi hy vọng về một cuộc chiến tranh chớp nhoáng của Hitler đã hoàn toàn tan vỡ, Đức Quốc xã quyết định thành lập tổ chức 'Zeppelin' nằm trong thành phần của Cục 6 Tổng cục An ninh quốc gia. Nhiệm vụ của tổ chức này là tình báo chính trị, phá hoại, đồng thời ủng hộ việc thành lập các tổ chức dân tộc ly khai ở hậu phương Liên Xô.
Sau thất bại trong trận Kursk, phát xít Đức đã thực hiện một chiến dịch phá hoại tại vùng hậu phương của Liên Xô vào mùa Hè năm 1943. Tuy nhiên, chiến dịch phá hoại này thất bại hoàn toàn do sai lầm của phía Đức.
Là chiến dịch ném bom trong Thế chiến 2 với mục đích cải thiện mối quan hệ giữa Mỹ và Liên Xô, tuy nhiên kết quả của kế hoạch này đi ngược lại mong đợi hai bên.
Trại tử thần Sobibor của Đức Quốc xã được thành lập ở phía đông nam Ba Lan vào mùa xuân năm 1942 như một phần của chương trình tiêu diệt người Do Thái ở châu Âu. Trại tồn tại chỉ chưa đầy một năm rưỡi, nhưng trong thời gian này có khoảng 250.000 người Do Thái từ Ba Lan và các nước châu Âu khác đã bị sát hại tại nơi này.
Theo tài liệu của Tổ chức phản gián quân sự (SMERSH) của Liên Xô, Hitler và chính quyền Đức quốc xã từng cố gắng ám sát một 'nhân vật lớn' vào năm 1944. Khi ấy, nhà lãnh đạo Joseph Stalin trở thành mục tiêu ám sát của Đức.
80 năm trước, Tổng cục Phản gián quân đội Liên Xô SMERSH được Stalin thành lập và trở thành tổ chức phản gián quân sự xuất sắc nhất thế giới. Trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, các đặc vụ của SMERSH đã phá vỡ chiến dịch 'Thành cổ' của Đức, bắt giữ các quan chức cấp cao của Đức Quốc xã, và ngăn chặn một vụ ám sát lãnh tụ Liên Xô. Bài viết sau đây kể lại hoàn cảnh ra đời, quá trình hoạt động, những chiến công và hạn chế của tổ chức tình báo huyền thoại này.
Dù nổi tiếng với các hoạt động phá hoại bằng lực lượng lính dù và biệt kích, năm 1943, quân đội Đức vẫn phạm phải sai lầm là tạo ra một trong những chiến dịch phá hoại ngớ ngẩn.
Ngay cả sau khi trở thành người lãnh đạo Liên Xô, ông Joseph Stalin vẫn yêu thích đi bộ giữa đám đông người dân trên đường phố Moskva. Tuy nhiên, ông đã từ bỏ thói quen này sau một lần bị ám sát hụt.
Giai đoạn đầu của cuộc chiến tranh chống Liên Xô, để tổ chức hoạt động phản gián, phát xít Đức đã thành lập Ban chỉ huy đặc biệt có tên Bộ Tham mưu Valley.
Tình báo phát xít Đức từng rất nổi tiếng với đội ngũ điệp viên tinh nhuệ và áp đảo phe đồng minh trong suốt thời gian đầu của Thế chiến 2. Tuy nhiên, lực lượng này đã gặp đối thủ xứng tầm ở mặt trận phía Đông, khi đối đầu với tình báo và phản gián Liên Xô.
Khi bị dồn vào chân tường, Đức quốc xã đã quyết định tiến hành âm mưu động trời, đó là ám sát 3 nhà lãnh đạo Stalin (Liên Xô), Roosevelt (Mỹ) và Churchill (Anh) cùng một lúc. Tuy nhiên kế hoạch này đã bị tình báo Liên Xô ngăn chặn.