Trong lúc cả Trung Đông sục sôi vì căng thẳng giữa Iran và Israel, Qatar - quốc gia nhỏ bé nhưng giàu có lại một lần nữa xuất hiện ở vị trí quen thuộc: người dàn xếp hòa bình.
Tối 21/6, Mỹ huy động 125 máy bay trong chiến dịch mang tên 'Búa đêm' (Midnight Hammer) để ném bom 3 cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran gồm Fordow, Natanz và Isfahan, trong đó các máy bay B-2 đã ném 14 'siêu bom' GBU-57 MOP xuống cơ sở hạt nhân kiên cố Fordow.
Việc Mỹ xác nhận hành động quân sự nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran đã làm thay đổi tương quan lực lượng ở Trung Đông. Hiện cộng đồng quốc tế đang đổ dồn quan tâm vào câu hỏi liệu điều gì sẽ xảy ra tiếp theo sau đợt leo thang mới nhất vào rạng sáng 22/6.
Syria từng là một trong những đồng minh thân cận nhất của Iran, nhưng giờ đây chính phủ mới tại Damascus đã cam kết không cho phép bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Israel từ lãnh thổ Syria.
Hai nguồn thạo tin ngày 12/6 cho biết Israel đã tiến hành cuộc không kích nhằm vào Iran. Nhiều tiếng nổ được ghi nhận tại thủ đô Tehran, trong khi hệ thống còi báo động vang lên trên khắp Israel.
Mỹ và Iran đã quay trở lại với những gì mà giới quan chức Iran khẳng định là các cuộc đàm phán gián tiếp về chương trình hạt nhân của Tehran. Trong khi Mỹ tiếp tục chiến lược gây sức ép tối đa, Iran vẫn khăng khăng với các 'lằn ranh đỏ' khó vượt qua liên quan đến chương trình hạt nhân.
Vòng đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran tại Rome (Italy) cuối tuần trước đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, nhưng các bên đều đồng ý sẽ tiếp tục đối thoại.
Chuyến công du của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới ba quốc gia vùng Vịnh đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ kinh tế, an ninh và công nghệ giữa các bên.
Với Oman đóng vai trò trung gian, Mỹ và lực lượng Houthi ở Yemen vừa bất ngờ thông báo đạt được thỏa thuận ngừng bắn nhằm đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đỏ. Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi cho biết đây là kết quả của các cuộc thảo luận và tiếp xúc gần đây với mục đích giảm leo thang xung đột.
Hai vòng đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran, vòng đầu ở Muscat (Oman) và vòng thứ hai tại Rome (Italy) diễn ra trong vòng 1 tuần, tuy chưa đủ tạo bước ngoặt cho mối quan hệ song phương, song rõ ràng mang tính chất 'phá băng', đưa hai bên đến gần hơn với việc thiết lập 'nền tảng thương lượng' cho các cuộc thảo luận trong tương lai.
Mỹ và Iran đang thể hiện thiện chí đàm phán giảm leo thang căng thẳng. Với thực tế diễn ra trong 6 năm qua, cánh cửa đàm phán này không dễ dàng và là một 'cánh cửa hẹp'. Tuy nhiên, nếu cùng nhượng bộ và bước qua, tương lai cho quan hệ Mỹ-Iran và môi trường địa chính trị của Trung Đông sẽ tươi sáng hơn.
Iran và Mỹ vừa mở các cuộc đàm phán mới về chương trình hạt nhân của Iran tại Muscat, thủ đô của Vương quốc Hồi giáo Oman, theo một hình thức chưa từng có kể từ các cuộc thảo luận giữa Tehran và chính phủ của Tổng thống Obama năm 2011.
Ngày 3/4, lực lượng bộ binh thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cam kết bảo đảm sự ổn định của biên giới đất nước.
Tuần qua, nhiều hoạt động ngoại giao diễn ra liên quan tới Syria. Tại thủ đô Damascus, sinh hoạt dần được khôi phục tuy rằng tình hình vẫn bất ổn.
Từ NATO, Ukraine, Trung Đông đến các vấn đề thương mại toàn cầu, những tuyên bố và động thái của ông Trump đều đang tái định hình bức tranh địa chính trị, buộc các quốc gia phải thích nghi để chuẩn bị cho một tương lai khó đoán định.
Lực lượng phiến quân Hồi giáo do nhóm Hayat Tahrir al-Sham (HTS) dẫn đầu đã tuyên bố lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad sau khi giành quyền kiểm soát thủ đô vào hôm 8/12, chấm dứt 13 năm nội chiến giữa chính phủ Syria với các nhóm phiến quân nổi dậy, đồng thời chấm dứt luôn hàng thập kỷ lãnh đạo của gia đình ông Assad.
Sự sụp đổ bất ngờ của chính quyền Assad tạo ra khoảng trống quyền lực ở một quốc gia mà các nhóm vũ trang, những kẻ cực đoan Hồi giáo và các thế lực nước ngoài đã tranh giành ảnh hưởng từ lâu.
Cách Iran lựa chọn để đáp trả đợt không kích của Israel vừa qua sẽ quyết định việc toàn bộ khu vực có tiến đến chiến tranh toàn diện hay vẫn duy trì ở mức độ như hiện nay.
Nếu Iran không kích đáp trả Israel, xung đột tại Trung Đông có thể leo thang giữa lúc nền kinh tế Iran gặp khó khăn. Nếu không đáp trả, Tehran có thể bị xem là yếu đuối.
Cuộc tấn công của Israel vào Iran ngày 26/10 đã đẩy cuộc chiến giữa hai nước thành đối đầu trực tiếp, thậm chí có thể khơi mào một cuộc xung đột toàn diện ở Trung Đông.
Israel đã tấn công các mục tiêu quân sự tại Iran bằng các cuộc không kích sáng sớm 26/10 để trả đũa cho loạt tên lửa đạn đạo mà Tehran bắn vào Israel hồi đầu tháng 10, đây là lần đầu tiên quân đội Israel công khai tấn công Iran.
Thay vì áp dụng lệnh cấm, chính phủ Anh đang xem xét các biện pháp trừng phạt khác để duy trì mối quan hệ ngoại giao và tìm kiếm giải pháp hòa bình với Iran.
Sự tổn thất về mặt lãnh đạo của Hezbollah khiến cuộc xung đột giữa lực lượng này và Israel trở nên khó lường, tạo ra bước ngoặt tàn khốc ở Trung Đông.
Trong khi Israel cho biết các cuộc tấn công vào lực lượng Hezbollah ở Lebanon là nhằm bảo vệ khu vực biên giới, các nhà phân tích chỉ ra ba mục đích khác của Isreal khi tấn công nhóm vũ trang này.
Iran chịu áp lực đáp trả vụ ám sát thủ lĩnh Hamas Haniyeh tại Iran, song chưa có phản ứng nào trong 2 tuần qua. Giới phân tích cho rằng quốc gia này vẫn đang cân nhắc nhiều yếu tố.
Ứng cử viên theo đường lối cải cách - Masoud Pezeshkian đã vượt đối thủ theo đường lối cứng rắn - Saeed Jalili, giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống vòng hai tại Iran.
Từng được coi là người có khả năng kế nhiệm lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, Tổng thống Iran - Ebrahim Raisi bất ngờ qua đời trong vụ tai nạn máy bay trực thăng tại khu vực biên giới với Azerbaijan hôm 19-5.
Mặc dù lý do trực tiếp dẫn đến vụ tai nạn máy bay chở Tổng thống mà Iran đưa ra là 'trục trặc kỹ thuật' nhưng Tehran cho rằng lệnh trừng phạt hàng không kéo dài của Mỹ là cốt lõi của vấn đề.
Từng được coi là người có khả năng kế nhiệm Lãnh đạo tối cao của Iran, Tổng thống Ebrahim Raisi đã qua đời khi đương chức, khiến thể chế theo đường lối cứng rắn của nước Cộng hòa Hồi giáo phải đối mặt với một tương lai nhiều biến động.
Ngay sau khi đắc cử vào tháng 6/2021, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi được đánh giá sẽ trở thành người kế nhiệm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Một số chuyên gia nhận định những động thái leo thang gần đây giữa Iran và Israel là dò đường và rất có tính toán.
Chiều 19-4 (giờ Việt Nam), The Guardian dẫn lời một quan chức Iran cho biết, Tehran chưa có kế hoạch đáp trả ngay lập tức đối với Israel sau vụ tấn công gần nhất nhằm vào Isfahan.