Sáng 11/8, tại đền thờ và lăng mộ Kỳ vĩ Quận công Nguyễn Văn Tường ở làng An Cư, thôn Tây Phước, xã Nam Cửa Việt, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nam Cửa Việt, gia đình hậu duệ Kỳ vĩ Quận công Nguyễn Văn Tường, Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị phối hợp tổ chức lễ tưởng niệm 140 năm ngày mất Kỳ vĩ Quận công Nguyễn Văn Tường (1886-2026).
Năm 2025, tỉnh Quảng Trị cùng cả nước kỷ niệm 140 năm ngày vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương (1885-2025), mở đầu phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp. Nhắc đến phong trào Cần Vương, không thể không nói đến 2 vị Phụ chính đại thần giữ vai trò quan trọng trong phái chủ chiến phò vua Hàm Nghi, đó là Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết. Năm 2026 cũng tròn 140 năm ngày mất của Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (30/7/1886-30/7/2026).
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều tên thôn, tổ dân phố ở Quảng Trị đã thay đổi để phù hợp với không gian phát triển mới. Bản đồ hành chính thay đổi theo yêu cầu quản trị, nhưng bản đồ văn hóa chỉ thay đổi khi ký ức cộng đồng bị mất đi. Và, điều người dân trăn trở nhất không chỉ là mất đi một cái tên, mà làm sao để cội nguồn vẫn được kể lại cho mai sau ký ức về hành trình mở đất, về những thế hệ cư dân đã gây dựng quê hương.
Sau khi thất bại ở kinh thành Huế, các tướng sĩ cùng vua Hàm Nghi ra căn cứ Tân Sở ở xã Cam Lộ. Tại đây, vua đã ban Dụ Cần Vương, kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống giặc ngoại xâm. Khi giặc Pháp truy đuổi gắt gao, vua và các tướng sĩ lên thung lũng Ma Rai, Khe Ve (khu vực biên giới của huyện Minh Hóa cũ) để xây dựng 'kinh đô kháng chiến'. Năm 1888, vua Hàm Nghi bị giặc Pháp bắt nhưng câu chuyện về ông, kho báu và phong trào Cần Vương vẫn được người dân lưu truyền đến bây giờ…
Tấm bia đá lớn với khối lượng hàng chục tấn, được khắc Chiếu Cần Vương, dựng trong khuôn viên đền thờ để tưởng nhớ vua Hàm Nghi và các nhà yêu nước trong phong trào Cần Vương.
Nhân kỷ niệm 140 năm Hoàng đế Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương (1885-2025), ngày 7/12, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình 'Hào khí Cần Vương'.
Sáng nay, 4-11, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật (1825 - 2025) và Hội thảo khoa học 'Danh nhân Phạm Thận Duật giá trị di sản và giải pháp bảo tồn, phát huy'.
Sau khi vua Tự Đức băng hà, triều Nguyễn rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng về vấn đề kế vị, tạo nên tình trạng rối ren trong nội bộ triều chính. Nhận thấy thời cơ thuận lợi, thực dân Pháp lập tức phát động chiến dịch quân sự nhằm đánh chiếm kinh thành Huế.
Sáng 13/7, tại Đền thờ Vua Hàm Nghi thuộc Di tích lịch sử Quốc gia Thành Tân Sở (thôn Mai Đàn, xã Cam Lộ), Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Cam Lộ (tỉnh Quảng Trị) trang trọng tổ chức lễ kỷ niệm 140 năm ngày Vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương (13/7/1885 – 13/7/2025).
Một hôm rất lâu rồi, khoảng 12 năm trước, tôi lang thang qua quần đảo Thổ Chu (của xã đảo Thổ Châu thuộc huyện đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang) hòn đảo xa nhất của vùng biển Tây Nam nằm gần vùng biển giáp ranh giữa Việt Nam, Campuchia và Thái Lan. Chúng tôi đã bay từ TP Hồ Chí Minh ra Phú Quốc rồi từ đó đi tàu Hải quân xuyên đêm, băng qua gần 60 hải lý mới cập bến cảng xã đảo Thổ Chu. Buổi chiều đi qua vài nơi gặp nhiều địa danh liên quan đến nhà Nguyễn, anh Phạm Hoàng Quân, một nhà sử học đồng hành trong chuyến đi ấy nói với tôi: 'Quảng Trị quê ông là vùng đất nhỏ nhưng hiểu theo một nghĩa nào đó lại rất lớn! Nếu năm 1558 chúa Nguyễn Hoàng không vào Ái Tử để dựng nghiệp, chắc gì hôm nay đất nước mình dài rộng đến chốn này?
Trong sâu thẳm tâm linh, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Pa Kô ở xã Lìa, huyện Hướng Hóa, ngọn núi Ărchong được xem là linh thiêng, sừng sững trấn giữ miền biên viễn của Tổ quốc. Dưới chân núi Ărchong là nơi cư trú của dòng họ A Xợp - một dòng họ nổi tiếng với nhiều vị tù trưởng đã lập chiến công oanh liệt trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước. Những câu chuyện về các vị tù trưởng của dòng họ A Xợp đã trở thành pho 'sử thi' để các thế hệ tiếp nối tự hào thắp lên tinh thần yêu nước bất khuất.
Nhiều cổ vật được tìm thấy ở Huế được đưa đến TP. HCM và trưng bày triển lãm tại Bảo tàng thành phố.
Hơn 300 hình ảnh, tư liệu, hiện vật tiêu biểu được giới thiệu tại triển lãm chuyên đề 'Phú Xuân - Gia Định, những dấu ấn lịch sử' sẽ góp thêm góc nhìn mới về vua Hàm Nghi và biến cố thất thủ Kinh đô Huế (năm 1885).
Hơn 300 hình ảnh, tư liệu, hiện vật tiêu biểu đến từ Huế, TPHCM, Nam Bộ được giới thiệu tại triển lãm chuyên đề 'Phú Xuân - Gia Định, những dấu ấn lịch sử'.
Ngày 25/10, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và UBND huyện Cam Lộ đã tiếp nhận các hiện vật quý từ hậu duệ vua Hàm Nghi tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội.
Từ khi thành phố Đông Hà được thành lập vào tháng 8/2009 đến nay, đầu tư phát triển toàn xã hội nói chung, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nói riêng luôn được quan tâm thực hiện và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhờ vậy, diện mạo đô thị trung tâm tỉnh lỵ ngày càng khang trang, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH, đảm bảo QP-AN, tạo nền tảng cơ bản để Đông Hà trở thành đô thị loại II.
Dù không làm vua nhưng lần lượt 3 người con trai của ông đều được đưa lên làm vua với số phận khác nhau.
Mùa xuân 2024 này, chương trình du lịch 'Con đường di sản miền Trung' tròn 20 năm hình thành và phát triển.
Nhiều năm sau này, mảnh đất Cam Lộ vẫn không ngừng thôi thúc tôi, cứ có dịp là tôi trở về ngồi bên sông Hiếu để nghe dòng sông kể chuyện về vùng đất Cam Lộ đầy trầm tích của lịch sử trong tâm thức vọng tưởng của những người xa xứ...
Ngày 22/11, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức hội thảo khoa học về 'Hệ thống di tích Chúa Nguyễn tại huyện Triệu Phong - Những giá trị lịch sử, văn hóa và định hướng bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản'.
Di tích lịch sử là minh chứng sinh động và cụ thể nhất về hiện thực cuộc sống đã xảy ra. Đó chính là những dấu vết quá khứ rất cần được gìn giữ và trân trọng. Một dân tộc có nhân phẩm khi biết khép lại quá khứ nhưng không lãng quên lịch sử. Bởi lịch sử được viết nên bằng mồ hôi, nước mắt và máu của Nhân dân. Với dân tộc Việt Nam thì điều đó càng vô cùng thấm thía. 'Khi ta lớn lên đất nước đã có rồi/ Đất nước có trong những cái ngày xửa, ngày xưa mẹ thường hay kể/ Đất nước có trong miếng trầu bây giờ bà ăn/ Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc...' Những câu thơ như thế của Nguyễn Khoa Điềm tôi tin sẽ sống rất lâu trong tâm hồn người dân đất Việt. Vì đấy chính là văn hóa dựng nước, giữ nước của dân tộc ta. Nó được lưu trữ trong những gì bình dị và thân thuộc nhất thuộc về quê hương, xứ sở, con người Việt Nam.
Lên ngôi khi mới 13 tuổi nhưng Vua Hàm Nghi (1871 - 1943) đã sớm nhận ra bộ mặt thật xâm lược của thực dân Pháp. Một năm sau đó, ông đã soạn bản Chiếu Cần vương nổi tiếng, kêu gọi toàn dân đứng lên chống Pháp. Cuộc khởi nghĩa thất bại, Nhà vua bị lưu đày nhưng đến hơi thở cuối cùng, ông vẫn không khuất phục…
Tôi rất bất ngờ khi nhận được tấm hình hàng chục lưỡi gươm các loại gom được ở Muang Samoyay (tỉnh Savannakhet, Lào). Nhìn lướt qua, có thể nhận thấy đa số là gươm nhà Nguyễn, số còn lại là gươm của người địa phương phía Đông Trường Sơn đi theo Cần Vương.
Những ngày này, tại TP. Huế, Thừa Thiên Huế và vùng phụ cận, nhà nhà, người người đều tổ chức cúng tế sự kiện 'thất thủ kinh đô' năm 1885.
50 năm từ ngày Khu Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được chính thức thành lập tại huyện Cam Lộ, những người từng gắn bó với 'vết son' lịch sử này nay có dịp tìm lại những hồi ức. Đó là hồi ức của lòng tự hào và cũng là hồi ức của thời khắc hơi thở hòa bình.
Sự kiện vua Hàm Nghi và các đại thần Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Văn Tường chọn thành Tân Sở ở xã Cam Chính, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, làm 'kinh đô kháng chiến', ra Dụ Cần vương kêu gọi nhân dân đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược đã để lại bài học quý về lòng yêu nước cho hậu thế.
Sau cuộc tấn công của quân Pháp, ngày 5-7-1885 Kinh thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi rút lên Tân Sở. Ngày 22-5, vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương. Lời hịch Cần Vương lan ra khắp cả nước, dấy lên một cao trào chống Pháp mạnh mẽ.
TTH - Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế vừa khai mạc không gian trưng bày 'Vua Hàm Nghi, cuộc đời và nghệ thuật' tại nhà Tế Tửu – Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Đây là sự kiện ý nghĩa được nhiều người mong đợi để tìm hiểu cuộc đời và chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật của một vị vua yêu nước, một nghệ sĩ tài hoa.
Từ thị trấn Cam Lộ, huyện Cam Lộ, muốn vào Cùa phải di chuyển theo con đường độc đạo len lỏi giữa trùng điệp núi đồi, hai bên là rừng keo lai xanh rì. Vượt qua đoạn đường đèo, vùng Cùa hiện ra trước mắt là một thung lũng trù phú, với màu nâu sậm của đất đỏ ba dan, màu xanh tốt tươi của hoa lá… Có lẽ chính vì địa thế đặc biệt này nên nơi đây đã được vị vua yêu nước Hàm Nghi trong hành trình xuất bôn kháng Pháp vào năm 1885 đã chọn để dừng lại, dựng sơn phòng Tân Sở và ra chiếu Cần Vương. Qua tháng năm, dấu tích của thành quách cũ hầu như chẳng còn lại gì, nhưng vùng Cùa vẫn mang trong mình rất nhiều trầm tích. Nói đến vùng Cùa, người ta thường đúc kết trong 5 chữ G: giếng, gà, gạo, gia vị và…girl (con gái).
Dựa theo những tư liệu chính thức của Pháp, tác giả sách đã lần theo dấu vết những kho báu dưới triều Nguyễn (sau ngày kinh đô thất thủ 5/7/1885): Phần được lực lượng nổi dậy chuyển đi cất giấu, phần bị người Pháp chuyển về nước, phần do vua chúa tích lũy hay tiêu pha…Các con số về kho báu vẫn không ngừng mê hoặc làm quay cuồng một số người. Có thông tin, kho báu được ước tính lên tới hơn 378 triệu quan Pháp.
Trấn giữ vị trí trọng yếu của tuyến đường thủy từ cửa biển vào kinh thành, tòa thành này được xây theo kiểu Vauban, có chu vi 1.048 mét, tường thành cao 5,10 mét dày gần 15 mét...