VHXQ - 'Gọi Dinh trấn Quảng Nam hay Dinh trấn Thanh Chiêm đều đúng. Nhưng cụm từ Dinh trấn Thanh Chiêm đã được giới sử học và nghiên cứu sử dụng lâu nay vì nó gắn liền với một vùng đất, cụ thể là làng Thanh Chiêm trong lịch sử'.
Làm thế nào để giữ được tên làng xã xưa khi đặt tên cho thôn, tổ dân phố mới theo chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố hiện nay được đặt ra. Bởi, tên làng không đơn thuần chỉ để phân biệt giữa làng này với làng khác mà là một địa chỉ văn hóa, lịch sử, nguồn cội, ký ức, niềm tự hào của các thành viên sinh ra từ cộng đồng làng, là gạch nối giữa quá khứ với hiện tại và cả tương lai.
Tên làng (thôn, xã, phường, châu) là một thành tố quan trọng của bản sắc văn hóa. Không đơn thuần là tên đơn vị hành chính, tên làng là ký ức, sợi dây kết nối, nguồn lực tinh thần vô giá của cộng đồng dân cư trong làng.
Nhà khoa bảng Trần Quý Cáp bước vào quan trường không vì danh lợi, mà vì hiếu nghĩa với mẹ. Con đường làm quan tuy ngắn ngủi, nhưng tư tưởng khai dân trí mà ông theo đuổi đã để lại dấu ấn sâu sắc đối với lịch sử dân tộc.
Thanh Chiêm là di tích quốc gia đa giá trị, cần được quản lý chuyên nghiệp, không phục dựng cảm tính mà hướng tới xây dựng một công viên lịch sử, văn hóa, nơi tôn vinh chữ Quốc ngữ và kết nối với hệ thống các làng nghề truyền thống, gắn kết di sản Hội An để phát huy giá trị du lịch và giáo dục cộng đồng.
Dinh trấn Thanh Chiêm (phường Điện Bàn) từng một thời là trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa quan trọng của xứ Đàng Trong, cũng là chiếc nôi của chữ Quốc ngữ.
Các bên liên quan đều chung quan điểm việc phục dựng nguyên trạng di tích Dinh trấn Thanh Chiêm là bất khả thi. Theo đó, việc phục hồi di tích này được chú trọng theo hướng kể lại thuyết phục câu chuyện quá khứ đồng thời tồn tại được lâu dài cùng cộng đồng.
Sáng 30/1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng phối hợp UBND phường Điện Bàn tổ chức Hội thảo khoa học 'Tham vấn giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di tích Dinh trấn Thanh Chiêm'.
Ngày 30.1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Đà Nẵng phối hợp với UBND phường Điện Bàn tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề 'Tham vấn giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị Di tích Dinh trấn Thanh Chiêm, phường Điện Bàn, TP. Đà Nẵng'.
Nếu mở cuốn Từ điển Việt - Bồ - La xuất bản tại Roma năm 1651, dòng đầu tiên bạn đọc được sẽ là tiếng Việt - nhưng không phải thứ tiếng Việt đã qua chuẩn hóa theo giọng Hà Nội, cũng không phải giọng Huế hay Sài Gòn. Đó là tiếng Việt mang đậm âm sắc Quảng Nam, một vùng đất nơi con chữ lần đầu được dùng để phiên âm lời ăn tiếng nói của người Việt.
Chiều 25-9, Chi hội Nhà Văn Việt Nam tại Đà Nẵng tổ chức giới thiệu tập sách 'Lê Anh Dũng 11 trường ca' do NXB Hội Nhà Văn ấn hành năm 2025. Đây là tuyển tập gồm 11 trường ca tiêu biểu của Đại tá, nhà thơ, nhà báo, nhà nghiên cứu lịch sử Lê Anh Dũng - nguyên Phó Chi hội trưởng Chi hội Nhà Văn Việt Nam tại Đà Nẵng, Phó Chủ tịch Hội Nhà Văn TP Đà Nẵng, được ông sáng tác trong hơn 30 năm qua.
Tối 21-4, nằm trong chuỗi sự kiện Ngày hội văn hóa đọc Đà Nẵng 2025, Thư viện khoa học tổng hợp Đà Nẵng phối hợp Chi hội Kiều học Việt Nam thành phố Đà Nẵng và Trung tâm nghiên cứu và phát triển văn hóa Hùng Vương Quảng Nam Đà Nẵng tổ chức ra mắt sách trường ca 'Thanh Chiêm - Dinh trấn ta về' (NXB Hội Nhà văn, 2024) của tác giả Lê Anh Dũng và tập thơ 'Cảm tác từ những câu Kiều' (NXB Hội Nhà văn, 2025) của tác giả Trần Thị Lợi tại Công viên APEC.
Ngày 7.4, Chi hội Nhà văn Việt Nam ở Đà Nẵng đã tổ chức lễ ra mắt sách trường ca 'Thanh Chiêm – Dinh trấn ta về' của Đại tá, nhà báo, nhà thơ Lê Anh Dũng. Đông đảo văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và bạn đọc yêu thơ đã có mặt tham dự buổi lễ.
Chung quanh việc sáng tạo, hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ vẫn còn những ý kiến khác nhau, cần tiếp tục bàn luận, trao đổi, thậm chí tranh luận để làm sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan, tuy nhiên, nói gì thì nói, nhân dân ta có được chữ Quốc ngữ ngày nay để sử dụng là một sự may mắn. Vậy thì hà cớ gì chúng ta không vui mừng, tự hào về chữ Quốc ngữ và biết ơn tất cả những người đã góp phần sáng tạo ra nó!Tự hào là chiếc nôi quan trọng nhất cho sự ra đời của chữ Quốc ngữ, là nơi có trường dạy chữ Quốc ngữ đầu tiên trong cả nước, chính quyền thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đã lên kế hoạch xây một Công viên Quốc ngữ tại 'cựu đô' Thanh Chiêm với quy hoạch 12.000m2, sẽ tái hiện không gian khu vực hành cung dinh trấn xưa, đồng thời sẽ trưng bày các hiện vật, tư liệu về quá trình hình thành và tôn vinh chữ Quốc ngữ.
'Trên cơ sở những chứng cứ hiện nay, có thể kết luận, chữ Quốc ngữ trong trạng thái phôi thai đã ra đời sớm nhất ở ba trung tâm: Nước Mặn (Bình Định), Hội An và Thanh Chiêm (Quảng Nam), trong đó, Nước Mặn có phần sớm hơn. Đó là ba dòng suối sớm nhất hình thành nên dòng sông chữ Quốc ngữ'. Đó là khẳng định của Giáo sư Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, tại Hội thảo khoa học Bình Định với chữ Quốc ngữ năm 2016.
ĐNO - Ngày 30-7, Ban tổ chức Ngày hội mỳ Quảng với chủ đề 'Tinh hoa mỳ Quảng - Phú Chiêm' công bố sự kiện sẽ diễn ra từ ngày 5 đến 7-8-2022 tại làng Thanh Chiêm, thôn Thanh Chiêm 2, xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Trên vùng đất Amarāvatī (Quảng Nam, Đà Nẵng ngày nay) có các 'pura' (thành phố) của người Chăm-pa xưa: Indrapura - kinh thành Thần Sấm sét (Đồng Dương, Thăng Bình); Simhapura - thành phố Sư tử (Trà Kiệu, Duy Xuyên); Čampāpura - thành phố Chiêm Bà (Thanh Chiêm, Điện Bàn). Ở vùng đất Cẩm Lệ xưa cũng có 'thành phố Thần Bão tố' mà có lẽ ít người biết đến.
Ngày 26/5, Cơ quan CSĐT Công an thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam cho hay, đơn vị đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối tượng Nguyễn Viết Ch. về hành vi 'Giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi'.
'Cựu đô' Thanh Chiêm, một trong những chiếc nôi khai sinh 'tiếng nước tôi', khởi nguồn cho khát vọng tự do, canh tân trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, mấy ai còn nhớ?
Sự thu hút của Miền tháp cổ (NXB Đà Nẵng, Tao Đàn Thư Quán, 2021) không phải vì đó là một nghiên cứu chuyên sâu về kết cấu đền tháp, nghệ thuật điêu khắc Champa, những hiện vật khảo cổ, tín ngưỡng tôn giáo xưa hay lịch sử Champa, mà vì những dấu tích thân quen hiện hữu trong cuộc sống đương đại được kể dung dị nhưng gợi những cảm xúc bất ngờ.
Nghệ nhân làng gốm Thanh Hà Nguyễn Lành (89 tuổi) dẫn tôi tới vị trí tấm bia đá hình trụ nằm sát bên đường Phạm Phán, tổ 22 khối Nam Diêu, P. Thanh Hà (TP Hội An, tỉnh Quảng Nam). Ông cho biết đây là tấm bia đã trở thành di tích văn hóa, ghi lại sự kiện mở con đường từ Thanh Chiêm (Cái Quan- QL1A) đến Cửa Đại vào thời vua Minh Mạng thứ 5.