Với chiều dài khoảng 6,5 km, sông Vàm Nao ở huyện Phú Tân, tỉnh An Giang không chỉ được xem là dòng sông ngắn nhất Việt Nam mà còn gắn với nhiều cái nhất khác. Đó là dòng sông xảy ra nhiều vụ đắm ghe thuyền nhất, nơi có những loài cá nước ngọt to lớn nhất và có nhiều truyền thuyết nhất.
Rất khó kỳ vọng lũ lớn, khi mà đỉnh lũ vùng đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu chỉ cao hơn đôi chút so mức báo động 1. Tuy nhiên, cần đề phòng nguy cơ ngập úng khi xuất hiện các đợt triều cường kết hợp lũ thượng nguồn và mưa lớn nội vùng.
Những khúc sông hiền. Ngoằn ngoèo doi rồi vịnh nhưng phải hiền. Đừng chảy xiết như những chi, nhánh của sông Tiền, ở đó có Vàm Nao với thứ cá bông lau cũng mặc kệ. Nói cách khác, vì chúng hiền nên mới cho con người công việc này. Phải, chúng hiền như cái tên của sông mẹ: sông Hậu.
Việc nhà nuôi chim yến xuất hiện trong khu vực cảnh báo sạt lở Vàm Nao từng gây xôn xao dư luận làm nhiều người dân qua lại khu vực cảnh báo nguy hiểm này ngạc nhiên. Dân địa phương cho biết, nhà yến xây thiết kế công phu nhưng không thấy cán bộ địa phương đến xử lý, ngăn chặn.
Sáng 31-10, tại khu vực bến phà Thuận Giang (bờ xã Tân Trung, Phú Tân), Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) An Giang phối hợp Tổng cục Thủy sản (Bộ NN&PTNT), UBND huyện Phú Tân và Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hảo (PGHH) tỉnh An Giang tổ chức lễ thả cá bản địa về thiên nhiên khu vực Vàm Nao.
Ngày 29-10, Đài Khí tượng thủy văn tỉnh An Giang cho biết, những ngày tới, mực nước vùng hạ lưu sông tại Long Xuyên gần mức báo động (BĐ) 3, tại Chợ Mới gần BĐ2, tại trạm Vọng Thê, Núi Sập khả năng trên mức BĐ1, cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ, ngập lụt đạt cấp 1.
Đó là cảnh báo của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh. Dự báo ngày 17-10 (thứ bảy), mực nước trên sông Hậu tại Long Xuyên khả năng đạt 2,22m, vượt 0,02m so mức báo động 2 (BĐ2).
Đài Khí tượng thủy văn tỉnh An Giang cho biết, xu thế đến cuối tuần, mực nước tại các trạm vùng đầu nguồn sông Cửu Long, vùng hạ lưu sông và nội đồng Tứ giác Long Xuyên (TGLX) tiếp tục lên nhưng vẫn ở mức thấp.
Đài Khí tượng thủy văn An Giang cho biết, ngày 28-9, mực nước cao nhất vùng đầu nguồn trên sông Tiền tại Tân Châu đạt 2,06m, cách 1,44m so báo động 1 (BĐ1); trên sông Hậu tại Châu Đốc 2,03m (BĐ1 là 3m), tại Khánh An 2,45m (BĐ1 là 4,2m).
Đoàn xe chúng tôi đi dọc sông Hậu theo con đường nhấp nhô tiến về dãy núi Thất Sơn trong cuộc hành hương đến với đền Bà Chúa Xứ ở Châu Đốc. Từ TP HCM tới miền biên viễn này phải vượt qua chặng đường gần 300 cây số. Đây là miền cực Tây giáp biên giới Campuchia luôn luôn được nhắc tới con sông dữ dội Vàm Nao với câu ca dao: 'Ngó lên Châu Đốc, Vàm Nao/ Thấy buồm em chạy như dao cắt lòng'.
Đài Khí tượng thủy văn An Giang cho biết, mực nước đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu và vùng hạ lưu sông hiện đang mức thấp nhưng sẽ lên nhanh theo triều trong những ngày tới; riêng khu vực nội đồng Tứ giác Long Xuyên (TGLX), mực nước tại các trạm tiếp tục lên.
Nói đến Vàm Nao tưởng cần mở rộng tầm nhìn để khảo về một địa danh có liên quan: Năng Gù.
Là một trong những dòng sông đặc biệt nhất vùng châu thổ Cửu Long Giang, Vàm Nao tuy chỉ dài hơn sáu cây số nhưng lại khá đặc biệt, bởi nó nối liền sông Tiền và sông Hậu. Từ xa xưa nơi đây đã nổi tiếng là dòng sông dữ, nước chảy xiết rất mạnh, ghe thuyền khó qua lại. Cùng với đó là những trận chiến ác liệt gắn với vua Gia Long khiến dòng sông này luôn nhuốm màu kỳ bí, lạ thường.
Bên cạnh ý nghĩa về bảo vệ bờ, hạn chế tình trạng sạt lở tiếp diễn, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý sạt lở cấp bách bờ sông còn nhằm đảm bảo tốt việc giải ngân, tránh công trình bị rút vốn do chậm tiến độ.
Đến với Đồng bằng sông Cửu Long là đến với những dòng sông. Tự ngàn xưa, những dòng sông bao giờ cũng hiền dịu, êm ái, cần mẫn và chở che. Mỗi con kinh con rạch, mỗi ngọn xẻo dòng sông đều có sự quyến rũ diệu kỳ, nhất là đối với những người đi xa, dòng sông luôn là nơi để nhớ, để thương và để hoài niệm.
Ba năm nay, hàng chục hộ dân sống trong vùng sạt lở Vàm Nao thuộc huyện Chợ Mới, An Giang vẫn chưa có nhà ở ổn định, phải ở nhờ nhà người quen, số khác thì quay về sống tạm trong căn nhà cũ nằm trong khu vực cảnh báo sạt lở.
Tuy không gây thiệt hại nghiêm trọng như năm 2016 nhưng hiện tượng cá chết trên sông Cái Vừng (Phú Tân) dịp Tết vừa qua thêm lần nữa cảnh báo về nguy cơ ở khu vực này. Bên cạnh theo dõi chặt chẽ chất lượng nguồn nước, cần quy hoạch những khu vực có môi trường nước thuận lợi hơn để phát triển nghề nuôi cá.
Chỉ cần đánh một tour quanh 'tứ giác du lịch An Giang' (Long Xuyên -Châu Đốc - Tri Tôn - Thoại Sơn), du khách sẽ có những trải nghiệm thú vị, với những nét đặc trưng của ĐBSCL thu nhỏ: có sông, có núi, có rừng, có chợ nổi, làng bè, cù lao, có văn hóa Kinh, Chăm, Hoa, Khmer …
Đó là kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Thư tại cuộc họp phân bổ nguồn vốn Trung ương hỗ trợ khẩn cấp nhà ở cho các hộ dân bị ảnh hưởng do thiên tai giai đoạn 2016-2018.
Một chiếc ghe chở 6 - 7 ông lão tuổi thất thập cổ lai hi rong ruổi trên sông giữa trưa nắng chói chang không còn xa lạ với người dân xứ Vàm Nao (xã Tân Trung, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang) suốt gần nửa thế kỷ qua. Đó là những thành viên đội cứu hộ trên khúc sông 'tử thần' này.
Hơn 30 năm qua, các thành viên của Đội cứu hộ đường sông Vàm Nao trực thuộc Hội Chữ thập đỏ huyện Phú Tân, tỉnh An Giang đã cứu được nhiều trẻ em và người dân cùng tài sản ngay trước lưỡi hái thủy thần trong gang tấc...
Để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho người dân vùng sạt lở, các tỉnh, thành Đồng bằng sông Cửu Long đã xây dựng các cụm, tuyến dân cư (CTDC).
Ngay sau khi tổ chức thành công lễ thả cá về sông Vàm Nao, Chi cục Thủy sản An Giang đã tích cực phối hợp các lực lượng chức năng và các địa phương ở khu vực thả cá tăng cường tuần tra, bảo vệ số cá giống vừa thả. Qua đó, ý thức người dân được nâng lên, giúp tái tạo nguồn lợi thủy sản tự nhiên vùng đầu nguồn ĐBSCL.
Những ngày qua, biến đổi khí hậu, mưa lớn, kèm theo gió mạnh, giông lốc khiến cho các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) liên tiếp xuất hiện nhiều vụ sạt lở bờ sông, bờ biển, ngập lụt gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, đe dọa đời sống người dân trong vùng.
Sáng ngày 10/8, Tổng cục Thủy sản (Bộ NN&PTNT) phối hợp cùng với Sở NN&PTNT An Giang và Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hảo tỉnh An Giang tổ chức lễ phát động và thả hơn 15 tấn cá bản địa về môi trường thiên nhiên tại khu vực sông Vàm Nao thuộc xã Bình Thủy, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.
Sáng 10-8, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh phối hợp Tổng Cục Thủy Sản, Ban Đại diện Phật giáo Hòa Hảo tỉnh và UBND huyện Châu Phú tổ chức Lễ thả cá bản địa về thiên nhiên tại lưu vực sông Hậu (đoạn giáp sông Vàm Nao) thuộc địa bàn xã Bình Thủy (Châu Phú).
Thông qua hoạt động thả cá, ý thức của cộng đồng về phục hồi, tái tạo nguồn lợi thủy sản được nâng lên. Việc đưa những giống cá quý về sông còn giúp tăng giá trị nguồn lợi thủy sản tự nhiên.
Thả cá giống phóng sinh, tái tạo nguồn lợi thủy sản là nghĩa vụ và quyền lợi của toàn dân với tinh thần ích nước lợi nhà. Buổi lễ thả cá vào ngày 10-8 sắp tới (nhằm 10-7 âm lịch) sẽ là dịp để cộng đồng cùng chung tay phục hồi, tái tạo những loài cá có giá trị trên dòng Cửu Long.
Trước kỳ họp lần thứ 11, HĐND tỉnh khóa IX (nhiệm kỳ 2016-2021), nhiều cử tri kiến nghị: cần có giải pháp mở thêm cụm, tuyến dân cư. Đồng thời, sớm rà soát và cấp giấy phép quyền sử dụng đất cho các hộ trên tuyến dân cư đã thực hiện xong nhiệm vụ trả tiền nền nhà.
Chưa vào mùa mưa bão nhưng tình trạng sạt lở diễn biến rất phức tạp. Mặc dù không gây thiệt hại nghiêm trọng so các năm trước nhưng sạt lở ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân.