Từ T-34 đặt nền móng cho lực lượng xe tăng Việt Nam đến T-54/T-55 trở thành dòng xe tăng chủ lực và T-90S đại diện cho thế hệ hiện đại, 3 dòng xe phản ánh những bước phát triển quan trọng của lực lượng Tăng thiết giáp qua hơn 6 thập niên.
Quân đoàn 3 của Lực lượng vũ trang Ukraine trong Chiến dịch Vivaldi đã sử dụng xe bọc thép BTR-60 trong một vai trò mới rất đặc biệt.
T-54/T-55 và T-90S đều là xe tăng chiến đấu chủ lực, nhưng khoảng cách giữa 2 thế hệ nằm ở cách chúng phát hiện mục tiêu, khai hỏa, bảo vệ kíp xe và cơ động trên chiến trường.
Giữa cái nắng gắt của thao trường, Trung úy QNCN Thân Văn Hải, 26 tuổi, Trưởng xe T-54, Đại đội 3, Tiểu đoàn 66, Lữ đoàn 202 (Binh chủng Tăng thiết giáp) chững chạc chỉ huy kíp xe thực hiện nhiệm vụ. Vóc dáng rắn rỏi, ánh mắt tinh anh cùng tác phong quyết đoán cho thấy hình ảnh một đảng viên trẻ năng nổ, bản lĩnh, tiên phong và đầy nhiệt huyết.
Từ những chiếc xe tăng T-34 đầu tiên đặt bánh xích xuống Việt Nam năm 1960 đến T-90S/SK hiện đại, lực lượng Tăng thiết giáp đã trải qua hơn 6 thập niên xây dựng, chiến đấu, làm chủ kỹ thuật và từng bước hiện đại hóa.
Từ những trận đánh đầu tiên đến các cuộc diễn tập hiện nay, lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam đã tích lũy nhiều bài học về hiệp đồng, địa hình, cơ động, bảo đảm kỹ thuật và khả năng thích nghi - những yếu tố tiếp tục định hình lực lượng sau hơn 65 năm xây dựng và trưởng thành.
Xe tăng T-90S/SK ngày càng xuất hiện rõ nét trong những hoạt động công khai của Quân đội nhân dân Việt Nam, từ triển lãm quốc phòng đến các sự kiện lớn, trở thành hình ảnh tiêu biểu cho lớp xe tăng hiện đại trong lực lượng Tăng thiết giáp.
Tác chiến ban đêm luôn là thử thách lớn đối với xe tăng. Dòng T-90S được thiết kế để vượt qua phép thử này với hệ thống cảm biến, điều khiển hỏa lực và ổn định pháo giúp kíp xe duy trì khả năng quan sát và tác xạ trong điều kiện tầm nhìn hạn chế.
Hai bên tháp pháo của xe đắp nổi số 980. Phía sau ba chữ số này là có một câu chuyện mà không phải ai cũng biết, nhất là đối với những du khách phương xa.
T-54M3 là một trong những phương án đáng chú ý trong quá trình tìm hướng hiện đại hóa xe tăng T-54 của Việt Nam, với nhiều thay đổi về hỏa lực, giáp bảo vệ và khí tài quan sát. Tuy nhiên, đây cần được nhìn nhận là mẫu nâng cấp thử nghiệm, không phải cấu hình được trang bị rộng rãi.
Xe tăng T-55 giữ lại phần lớn thiết kế của T-54 nhưng được cải tiến về động cơ, bảo vệ và thiết bị, giúp dòng xe này tiếp tục phục vụ rộng rãi trong nhiều lực lượng tăng thiết giáp.
Xe tăng T-62 có hỏa lực mạnh hơn T-54/T-55, nhưng không vì thế mà có thể trở thành dòng xe tăng chủ lực trong lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam.
Với trọng lượng khoảng 36 tấn, pháo chính 100 mm và động cơ diesel 12 xi-lanh, xe tăng T-54/T-55 từng giữ vai trò quan trọng trong lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam.
Việc đưa T-90S vào lực lượng Tăng thiết giáp không chỉ nhằm bổ sung một mẫu xe tăng mới, mà còn đáp ứng yêu cầu nâng cao hỏa lực, khả năng bảo vệ và mức độ tự động hóa trong quá trình hiện đại hóa quân đội.
Những khối giáp phản ứng nổ làm thay đổi rõ rệt diện mạo T-54B cải tiến, đồng thời bổ sung một lớp bảo vệ mới cho chiếc xe tăng vốn được thiết kế từ nhiều thập niên trước.
Xe tăng T-54B đưa khả năng tác chiến của dòng T-54 tiến thêm một bước với pháo 100 mm D-10T2S và hệ thống ổn định 2 mặt phẳng, cho phép nâng cao hiệu quả tác xạ khi xe cơ động.
Trong chiến đấu, xe tăng T-54/T-55 không hoạt động đơn độc mà phát huy sức mạnh khi phối hợp chặt chẽ với bộ binh, pháo binh, công binh, trinh sát và lực lượng thông tin liên lạc.
Pháo 100 mm là vũ khí chính giúp xe tăng T-54/T-55 duy trì giá trị chiến đấu, đồng thời vẫn có thể được kết hợp với các hệ thống hiện đại hóa trên nền tảng cũ.
Pháo nòng trơn 115 mm đưa xe tăng T-62 sang một bước phát triển mới về hỏa lực chống tăng, đặc biệt khi kết hợp với đạn xuyên động năng.
Sự xuất hiện của chiến xa T-54 với pháo 100 mm đưa lực lượng tăng thiết giáp Việt Nam sang một cấp độ mới về hỏa lực, bảo vệ và khả năng tác chiến.
M60 đánh dấu bước thay đổi quan trọng về hỏa lực của dòng Patton. Từ pháo 90 mm trên M48, Mỹ chuyển sang pháo 105 mm để tăng khả năng chống thiết giáp và đưa xe tăng vào một chuẩn hỏa lực mới của thời kỳ Chiến tranh Lạnh.
T-90S xuất hiện trong lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam từ cuối thập niên 2010, đánh dấu bước chuyển từ việc chủ yếu duy trì, cải tiến xe tăng thế hệ cũ sang tiếp nhận một dòng xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại.
Chiến xa T-62 vẫn xuất hiện trong đội hình xe tăng được Việt Nam công khai giới thiệu, dù lực lượng Tăng thiết giáp đang từng bước tiếp nhận và làm chủ những nền tảng hiện đại hơn.
Xe tăng T-54 và T-55 có ngoại hình rất giống nhau, nhưng một số chi tiết trên tháp pháo, nóc xe và hệ thống phòng vệ có thể giúp phân biệt 2 dòng xe tăng này.
T-62 kế thừa nhiều nét thiết kế của T-54/T-55 nhưng được thay đổi đáng kể về pháo chính, thân xe và cách bố trí kíp lái, tạo nên một thế hệ xe tăng mới.
Ngày 9/9, một chiếc xe tăng đã bất ngờ phát nổ trong buổi diễn tập bắn đạn thật, tại trường bắn Hathazari thuộc khu vực Chattogram, Bangladesh.
Sau thời kỳ xe tăng T-54/T-55 giữ vai trò chủ lực, sự xuất hiện của dòng chiến xa T-62 đưa vào lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam một nền tảng có hỏa lực mạnh hơn với pháo nòng trơn 115 mm.
Với nền tảng đã được khai thác trong thời gian dài, xe tăng T-54/T-55 vẫn còn những giá trị có thể tận dụng. Việt Nam vì vậy lựa chọn kết hợp giữa nâng cấp xe cũ và tiếp nhận xe tăng hiện đại, thay vì loại biên toàn bộ chiến xa T-54/T-55.
Từ chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, Quảng Trị, Tây Nguyên đến Chiến dịch Hồ Chí Minh, xe tăng T-54/T-55 ngày càng thể hiện rõ vai trò trong đội hình tác chiến hiệp đồng của QĐND Việt Nam.
T-54 kết hợp hỏa lực mạnh, giáp bảo vệ tốt và thiết kế phù hợp với yêu cầu tác chiến, trở thành nền tảng quan trọng của lực lượng Tăng thiết giáp Việt Nam.
M60 của Mỹ và T-54/T-55 của Liên Xô đều trở thành những dòng xe tăng tiêu biểu của Chiến tranh Lạnh. Nhưng phía sau chúng là 2 cách tiếp cận khác nhau về hỏa lực, bảo vệ, cơ động và khả năng sản xuất.
M48 vẫn là xe tăng chủ lực của Mỹ khi Chiến tranh Lạnh bước vào giai đoạn căng thẳng. Nhưng sự xuất hiện của những xe tăng Liên Xô thế hệ mới buộc Washington phải tìm cách tăng hỏa lực, tầm hoạt động và khả năng bảo vệ.
T-34-85 từng được trang bị cho lực lượng thiết giáp Việt Nam trong giai đoạn đầu xây dựng lực lượng, nhưng vai trò của dòng xe tăng này dần nhường chỗ cho những mẫu hiện đại hơn khi chiến tranh bước vào giai đoạn quyết liệt.
Pháo 125 mm trở thành dấu ấn của xe tăng Liên Xô - Nga, phản ánh tư duy ưu tiên hỏa lực mạnh trong một nền tảng xe tăng có kích thước tương đối gọn.
T-34 không phải mẫu xe tăng hoàn hảo, nhưng sự cân bằng giữa hỏa lực, giáp, cơ động và khả năng sản xuất hàng loạt đã giúp mẫu xe tăng này trở thành một trong những biểu tượng nổi bật của chiến tranh thế giới thứ hai.
Hành trình từ T-34 đến T-90M cho thấy xe tăng Liên Xô - Nga liên tục thay đổi về công nghệ, nhưng nhiều nguyên tắc về số lượng, khả năng sản xuất và thích nghi vẫn được duy trì.
Hơn 70 năm sau khi xuất hiện, xe tăng chủ lực T-54/55 vẫn chưa biến mất khỏi chiến trường, nhờ thiết kế đơn giản, số lượng sản xuất khổng lồ và khả năng tiếp tục được nâng cấp.
T-62 ra đời để giải quyết một khoảng trống về hỏa lực giữa T-54/55 và thế hệ xe tăng chủ lực mới, nhưng hơn 60 năm sau, dòng xe tăng này lại xuất hiện trên chiến trường Ukraine.
T-44 là bước chuyển quan trọng từ T-34 sang T-54, nhưng những yêu cầu của chiến tranh và ưu thế sản xuất khiến Liên Xô không thể lập tức thay thế dòng xe tăng huyền thoại.
Giữa trưa, trời rất oi, nhưng từ trong nhà xe của Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 203, Quân đoàn 12, tiếng động cơ gầm vang. Khói xám phụt ra, trùm lên lớp sơn xanh của chiếc xe đứng cạnh. Từ tháp xe vọng xuống tiếng người chỉ huy: 'Đạp ga thêm! Tí nữa… tí nữa… thôi!'.
Hình ảnh vệ tinh mới cho thấy kho xe tăng dự bị của Nga đã giảm xuống chỉ còn khoảng 2.000 chiếc sau hơn 4 năm chiến sự Ukraine. Các chuyên gia cảnh báo Moskva có thể đối mặt nguy cơ thiếu hụt thiết giáp nghiêm trọng.
Theo nhà phân tích nguồn mở Jompy, lượng xe tăng còn lại trong các kho dự trữ của Nga có thể thấp hơn nhiều so với những gì thường được công bố.
Với hơn 100.000 chiếc được sản xuất, xe tăng T-54/55 của Liên Xô được mệnh danh là 'khẩu AK-47' trong thế giới xe bọc thép nhờ độ tin cậy và khả năng tác chiến bền bỉ.
Dù sở hữu hỏa lực mạnh và độ bền nổi tiếng, xe tăng chủ lực M60 Patton của Mỹ lại mang thiết kế cao lớn khác thường so với nhiều đối thủ Liên Xô cùng thời. Sự khác biệt này phản ánh rõ triết lý quân sự và chiến thuật chiến tranh của Washington trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.
Xe tăng T-95 từng được thiết kế để thay thế dòng T-72 và đủ sức đối đầu trực tiếp với các xe tăng mạnh nhất của NATO như M1A2 Abrams.
Dòng xe tăng T-54/55 của Liên Xô từ lâu đã được ví như 'AK-47 của thế giới xe tăng' nhờ số lượng khổng lồ, độ phổ biến rộng khắp và khả năng phục vụ bền bỉ qua nhiều thập kỷ.
Armscor của Nam Phi hiện đại hóa xe tăng T-54/55 với pháo L7 105mm và hộp số M60 Patton, tạo tiền đề quan trọng cho sự phát triển của dòng xe tăng chủ lực Olifant.
Xe tăng T54B hiện đại hóa, xe thang đột kích cùng hàng nghìn chiến sĩ đặc công sẽ xuất hiện tại Sao Nhập Ngũ Concert 2026 ở Hà Nội.
Được phát triển dựa trên nền tảng xe tăng T-54 của Liên Xô, Type 59 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Trung Quốc trong việc tự chủ sản xuất xe tăng chiến đấu chủ lực.
Khi thông tin về xe tăng hạng nhẹ T-1 của Việt Nam xuất hiện, báo chí quốc tế đã bày tỏ sự quan tâm đặc biệt, trong đó có trang Bình luận quân sự của Nga.
Sau khi hình ảnh xe tăng hạng nhẹ T-1 của Việt Nam - được xem như bản nâng cấp từ chiếc PT-76 xuất hiện, trang Defense Express đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc.
Dù đã bị loại biên từ lâu, dòng xe tăng T-55 đang chứng minh hiệu quả bất ngờ trong vai trò hỏa lực gián tiếp và khung gầm đa năng tại chiến dịch quân sự đặc biệt.