Lần đầu tiên, chương trình nghệ thuật sân khấu thực cảnh được tổ chức tại Lễ hội Lam Kinh năm 2023 với chủ đề 'Khởi nghĩa Lam Sơn - Dấu son rực rỡ' với chất liệu truyền thống, kết hợp với các hiệu ứng sân khấu hiện đại. Đây là dịp để người dân trên khắp mọi miền Tổ quốc tỏ lòng ngưỡng vọng với công lao to lớn của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và các tướng sĩ.
Lễ khai mạc Lễ hội Lam Kinh năm 2023, kỷ niệm 605 năm Khởi nghĩa Lam Sơn, 595 năm Vua Lê Thái tổ đăng quang, 590 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Lê Lợi sẽ được tổ chức vào sáng ngày 6-10 (tức 22 tháng 8 năm Quý Mão). Đến thời điểm hiện tại, các điều kiện tổ chức cơ bản đã được hoàn thiện, đảm bảo cho Lễ hội diễn ra an toàn, thành công.
Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh, tiến bộ, là nền tảng tinh thần của xã hội. Vì vậy, trong thời gian qua, các cấp, ngành, các địa phương trong tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp, cách làm sáng tạo, linh hoạt nhằm hướng đến việc tạo dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đậm đà bản sắc dân tộc.
Với sự quan tâm, đầu tư ngày càng thỏa đáng cho công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch đã và đang mở ra cho xứ Thanh những cơ hội mới, hướng phát triển thuận lợi đối với sản phẩm du lịch văn hóa. Song để du lịch văn hóa trở thành 'đặc sản' trong hệ thống sản phẩm du lịch xứ Thanh lại là 'bài toán' khó.
Qua các nền văn hóa - văn minh, xứ Thanh - 'một Việt Nam thu nhỏ', đã ghi dấu ấn sâu đậm về 'địa điểm nhiều kỷ niệm về quá khứ giàu truyền thống và vĩ đại', là 'nơi căn bản của nước Nam'... Những trầm tích lịch sử - văn hóa ấy đã kết tinh, lắng đọng, hòa quyện vào nhau dệt nên bức tranh di sản đa sắc, đa thanh, độc đáo, hấp dẫn. Nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế ấy, những năm qua, tỉnh Thanh Hóa luôn quan tâm khai thác, phát triển du lịch văn hóa trở thành sản phẩm thu hút đông đảo du khách, 'một nhánh phù sa' màu mỡ trong dòng chảy hiện đại.
Xứ Thanh với hàng trăm di sản văn hóa phi vật thể, từ lễ hội truyền thống, nghệ thuật trình diễn dân gian, nghề thủ công truyền thống đến phong tục, tập quán xã hội và tín ngưỡng, tri thức dân gian. Đây là tài nguyên du lịch có sức hấp dẫn mạnh mẽ, không chỉ góp phần làm đa dạng, phong phú bản sắc văn hóa mà còn định vị hình ảnh, thương hiệu du lịch của điểm đến.
Thanh Hóa được ví như một 'Việt Nam thu nhỏ', là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, cái 'nôi' sản sinh ra nhiều tác giả, tác phẩm, công trình nghệ thuật có tầm ảnh hưởng sâu rộng bởi những giá trị tư tưởng cao đẹp và giá trị văn học, nghệ thuật đặc sắc...
Chiều 25-8, tại TPHCM, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị liên kết, phát triển du lịch tỉnh Thanh Hóa với TPHCM và các tỉnh Đông Nam Bộ, đồng thời giới thiệu những thắng cảnh nổi tiếng của địa phương.
Vào khoảng thời gian tiết trời chuyển dần sang thu, 'Về miền di sản xứ Thanh' sẽ là hành trình thú vị mà du khách không nên bỏ lỡ. Đặc biệt, để tăng thêm sức hấp dẫn cho điểm đến, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch hấp dẫn sẽ được tổ chức vào khoảng thời gian này tại nhiều địa phương trong tỉnh.
Trong những năm gần đây, tỉnh Thanh Hóa chú trọng đẩy mạnh các hoạt động liên kết, quảng bá, xúc tiến tới các thị trường du lịch trọng điểm. Trong đó, liên kết với TP Hồ Chí Minh đã từng bước giúp Thanh Hóa mở rộng thêm thị trường khách đến từ các tỉnh, thành phố phía Nam và ngược lại.
Sau 13 năm nỗ lực thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (XDNTM), Thanh Hóa đã trở thành đơn vị nằm trong tốp đầu về XDNTM. Đặc biệt là việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Sáng 13-7, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức khai giảng lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức nhằm nâng cao năng lực quản lý di sản văn hóa phi vật thể, nghệ thuật dân ca, dân vũ của cộng đồng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa năm 2023.
Nhiều di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) trên địa bàn tỉnh có nguy cơ mai một, đã mai một trong cộng đồng. Vấn đề đặt ra là bảo tồn bằng cách nào, và công việc bảo tồn được bắt đầu từ đâu?
Thanh Hóa được nhiều nhà nghiên cứu văn hóa khẳng định là một trong những 'cái nôi di sản' của Việt Nam, có cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp hài hòa với sông - núi - ruộng đồng - xóm làng tựa hồ như bức tranh thủy mặc mà tạo hóa đã kỳ công sắp đặt. Hơn thế, mảnh đất này còn chứa đựng một kho tàng di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) quý báu, được ví như những viên ngọc tỏa sáng lấp lánh điểm tô thêm sự đa dạng cho mảnh đất này.
Đất Xuân Trường (Thọ Xuân) không chỉ nổi tiếng với trò Xuân Phả, mà còn bởi truyền thống hiếu học của nhiều dòng họ, tiêu biểu nhất đó là dòng họ Đỗ Văn. Ngay từ khi mới thành lập, con cháu trong dòng họ đã luôn nêu cao tinh thần đoàn kết xây dựng dòng họ học tập. Bởi vậy, dòng họ đã sớm xây dựng quỹ khuyến học với số tiền hiện nay là 60 triệu đồng để hỗ trợ, khuyến khích, khen thưởng các cháu đạt thành tích cao trong học tập và rèn luyện.
Bằng tình yêu với trò Xuân Phả, nhiều năm qua Nghệ nhân Ưu tú Bùi Văn Hùng (Thọ Xuân, Thanh Hóa) đã kỳ công mô tả lại các điệu múa bằng hiện vật.
Điều đặc sắc trong bộ 4 tác phẩm được trao Giải thưởng Nhà nước của ông, là cái tên nào cũng đậm chất Thanh Hóa, đó là 'Xuân Phả khúc khải hoàn,' 'Hò Sông Mã,' 'Hướng đăng' và 'Vĩnh biệt hoa Anh Túc.'
Xứ Thanh, mảnh đất chất chứa tài nguyên di sản văn hóa phong phú và độc đáo với nhiều phong tục, tập quán, sắc màu thổ cẩm, nghệ thuật kiến trúc, lễ hội văn hóa dân gian... của các dân tộc anh em cùng sinh sống. Những năm qua, các giá trị văn hóa ấy chính là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, nguồn lực quan trọng trong việc thúc đẩy du lịch phát triển bền vững.
Trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen năm 2023, tối 15/5, tại phố đi bộ Quảng trường Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An tổ chức khai mạc lễ hội đường phố với chủ đề 'Quê hương mùa sen nở'.
Những năm qua, nhiều địa phương trong tỉnh thường niên tổ chức tuần lễ văn hóa, thể thao và du lịch. Tuần lễ được tổ chức với mục đích nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc đang sinh sống trên địa bàn.
Hình ảnh chú mèo máy Doraemon, hoa anh đào hay bộ kimono đã trở nên quen thuộc tại Việt Nam khi nhắc về xứ sở hoa anh đào Nhật Bản. Ngược lại, những nét văn hóa Việt Nam qua những bộ áo dài, hình ảnh hoa sen, bức tranh Đông Hồ cũng dần trở nên quen thuộc ở đất nước 'mặt trời mọc' thông qua sự kiện giao lưu văn hóa, du lịch giữa hai nước.
Sáng 5/5, tại Khu dịch vụ thương mại tổng hợp Yên Trung, huyện Yên Định, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa công bố tuyến du lịch kết nối các huyện Yên Định, Cẩm Thủy, Vĩnh Lộc, Thọ Xuân.
Tuần Văn hóa TP Thanh Hóa - TP Hội An năm 2023 diễn ra từ ngày 26-4 đến ngày 2-5 với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi, trò diễn đặc sắc mang đậm nét văn hóa truyền thống của hai TP Thanh Hóa - Hội An đã kết thúc thành công tốt đẹp, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người dân Thanh Hóa và đông đảo du khách.
Nhân kỷ niệm 62 năm ngày kết nghĩa giữa TP Thanh Hóa và TP Hội An, tối 27-4, tại Công viên Hội An, Thành ủy, HĐND, UBND TP Thanh Hóa đã tổ chức lễ khai mạc 'Tuần văn hóa TP Thanh Hóa - TP Hội An' năm 2023.
Thọ Xuân - nơi sinh ra Anh hùng dân tộc Lê Hoàn, Lê Lợi, nơi phát tích của 2 triều đại Tiền Lê và Hậu Lê hiển hách trong lịch sử dân tộc. Với những giá trị lịch sử văn hóa to lớn và kho tàng di sản văn hóa vô cùng đặc biệt, những năm gần đây, Thọ Xuân đã trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong nước và quốc tế.
Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn năm 2023, kỷ niệm 1018 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Hoàng đế Lê Đại Hành (8-3 năm Ất Tỵ - 8-3 năm Quý Mão) và đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, sáng 24-4 huyện Thọ Xuân đã khai mạc trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu là trò diễn Pôồn Pông - cồng chiêng, nhảy sạp và trò diễn Xuân Phả.
Theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL), hiện Thanh Hóa có tổng số 285 lễ hội, trong đó có 282 lễ hội truyền thống (chiếm tỷ lệ 98,9%). Sau 3 năm thực hiện công tác phòng, chống dịch COVID-19, năm 2023, công tác tổ chức lễ hội được tỉnh Thanh Hóa kiểm soát, quản lý chặt chẽ, không còn tình trạng lộn xộn, chen lấn, bất cập...
Ngày 1-3 (tức mùng10 tháng 2 năm Quý Mão), xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân đã tổ chức lễ hội truyền thống Xuân Phả năm 2023.
Những ngày xuân ấm, như một dòng chảy ngược, lòng người lại xốn xang tìm về với những giá trị văn hóa truyền thống xứ Thanh. Trong đó, những câu chuyện về múa trò Xuân Phả vẫn luôn đủ sức hấp dẫn, say mê đối với cả người kể chuyện và người nghe. Qua biết bao thăng trầm, biến ảo, múa trò Xuân Phả vẫn bền bỉ sức sống, góp thêm vào bức tranh di sản sắc màu sinh động...
Nghề làm tương ở xã Xuân Trường (trước là làng Xuân Phả), huyện Thọ Xuân đã có từ lâu đời. Đến nay, hầu hết các hộ dân trong làng đều biết làm nghề, trong đó có khoảng 10 hộ gia đình đầu tư máy móc kỹ thuật, sản xuất quy mô lớn.
Nhắc đến văn hóa Mường, ta nhớ đến những giá trị văn hóa đặc sắc với sức sống lâu bền. Đáng nói, trong số 14 di sản văn hóa phi vật thể ở xứ Thanh được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia có 3 di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Mường.
65 năm gắn bó và cống hiến cho nghệ thuật múa và âm nhạc, ở tuổi ngoài 80, Nghệ sĩ nhân dân (NSND), biên đạo múa Hoàng Hải vẫn là 'cánh chim' không mỏi trên hành trình nghiên cứu, khai phá với khát khao sáng tạo nghệ thuật.
Vị trí chiến lược đặc biệt, là điểm cuối của Bắc bộ và đầu Trung bộ, là vùng Tây Bắc nối dài, cửa ngõ vào Nam ra Bắc và cũng là điểm dừng chân trên đường hàng hải quốc tế; có rừng vàng, biển bạc... đã mang cho mảnh đất Thanh Hóa những yếu tố bản địa khá đặc biệt, tạo nên nét đặc thù gọi là văn hóa xứ Thanh.
Sáng 25-1, UBND huyện Thọ Xuân và Ban Quản lý Khu Di tích lịch sử Lam Kinh đã tổ chức Lễ dâng hương khai hội Xuân Quý Mão tại Đền thờ Vua Lê Thái Tổ, thị trấn Lam Sơn (Thọ Xuân).
Là một trong hai nghệ nhân nữ được phong tặng Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) của làng nghệ nhân Xuân Phả, chị Phùng Thị Liên đã có những đóng góp không nhỏ cho việc phục dụng và phát triển trò diễn Xuân Phả như ngày nay.