Ngày 5/9, cùng với học sinh cả nước, hơn 900.000 học sinh ở Thanh Hóa bước vào năm học mới 2026 - 2027. Với hàng nghìn học sinh ở các xã biên giới, ngày khai giảng năm nay mang niềm vui đặc biệt khi các em lần đầu tiên được học tập, ăn ở và sinh hoạt trong những ngôi trường nội trú, bán trú liên cấp được đầu tư đồng bộ, khang trang.
Sáng 5/9, hàng nghìn học sinh vùng biên Thanh Hóa lần đầu đón năm học mới trong những ngôi trường nội trú khang trang, từ nay các em không còn cảnh vượt núi, lội suối đến trường.
Trên sân trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Thủy, các em nhanh chóng chỉnh trang trang phục, trò chuyện với bạn bè trong tâm thế háo hức chờ đợi thời khắc bắt đầu năm học mới.
Trước ngày khai giảng, những đứa trẻ vùng biên mang theo hành trang và ước mơ đến ngôi trường nội trú mới.
Từ những chủ trương, chính sách thiết thực của Đảng và Nhà nước, bức tranh sinh kế của đồng bào Mông tại các bản làng vùng cao xứ Thanh đang có những chuyển biến rõ nét. Những con đường mới mở, các mô hình sản xuất hiệu quả cùng nguồn vốn hỗ trợ kịp thời đã trở thành 'bệ phóng' vững chắc, giúp bà con từng bước tự lực vươn lên, đẩy lùi cái nghèo.
Từ đồi cao nhìn xuống thung lũng, những mái nhà người Mông ở Xía Nọi thấp thoáng giữa màu xanh của núi rừng. Tiếng xe máy chở hàng vọng lại từ con đường mới mở, hòa cùng tiếng trẻ con ríu rít gọi nhau đến lớp. Ít ai nghĩ rằng, nơi bình yên ấy từng là một trong những bản xa xôi và cách trở nhất của xã Sơn Thủy.
Tháng ba, đi trên những cung đèo uốn lượn của Quốc lộ 217 hướng về biên giới Na Mèo, lòng tôi phơi phới khi được ngắm phong cảnh núi rừng bừng lên dưới nắng xuân. Miền biên ải đã khoác lên mình một màu áo mới tươi tắn, rạng ngời. Dọc quốc lộ và những con đường đến thôn bản chói ngời sắc cờ đỏ, nụ cười của người dân dành cho khách phương xa luôn cởi mở, nhiệt thành...
Tại các xã biên giới của tỉnh Thanh Hóa, trường nội trú liên cấp là giải pháp khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, là bước tái cấu trúc không gian giáo dục theo hướng tập trung, hiệu quả.
Nhiều cá nhân, đơn vị tại Thanh Hóa đang tích cực kêu gọi, trao tặng những món quà tuy nhỏ nhưng đong đầy hơi ấm, góp phần thắp lên hy vọng cho bà con vùng cao về một cái Tết đủ đầy.
Cùng với các chương trình, chính sách hỗ trợ của Đảng, Nhà nước với người nghèo, người yếu thế, nhiều cơ quan, đơn vị và cá nhân tại Thanh Hóa đang có nhiều cách làm hay chung tay để mọi người dân có cái Tết đủ đầy.
Vốn là những cá nhân tiêu biểu, có nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống, có uy tín trong cộng đồng các dân tộc thiểu số (DTTS), đội ngũ người có uy tín (NCUT) đã khẳng định được vai trò, vị trí của mình trong quá trình tham gia cùng chính quyền các cấp làm công tác dân vận với nhiều cách làm riêng, sáng tạo và mang lại hiệu quả thiết thực.
Tối 1/10, ông Mạc Văn Tới, Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa cho biết, do ảnh hưởng bão số 10, nước sông Luồng dâng cao làm hư hại, sập chân và mố cầu Sơn Thủy, xã Sơn Thủy, Thanh Hóa trên Quốc lộ 16 tại bản Chung Sơn, gây chia cắt hàng nghìn hộ dân, còn học sinh không thể tới trường.
Bão số 10 đã làm hư hại nghiêm trọng cầu Sơn Thủy (xã Sơn Thủy, Thanh Hóa) gây chia cắt hàng nghìn hộ dân và học sinh không thể tới trường. Cơ quan chức năng phải tiến hành làm cầu tạm bằng tre, cánh cửa.
Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) Mạc Văn Tới cho biết, do ảnh hưởng của bão số 10, nước sông Luồng dâng cao chảy siết làm sập chân, mố cầu Sơn Thủy trên quốc lộ 16, lý trình Km89+580 tại bản Chung Sơn.
Do ảnh hưởng của bão số 10, nước sông Luồng dâng cao chảy xiết làm sập chân, mố cầu Sơn Thủy trên Quốc lộ 16, lý trình km 89+580 tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy, tỉnh Thanh Hóa.
Tháng 8/2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với Công an tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, xã Sơn Thủy tổ chức hội nghị tuyên truyền thực hiện nếp sống văn hóa trong tang lễ vùng đồng bào Mông. Những người dự hội nghị là đội ngũ lãnh đạo, công chức, các tổ chức đoàn thể cấp xã; cán bộ thôn, bản, người có uy tín và đại diện hộ gia đình người Mông trên địa bàn bản Mùa Xuân và bản Xía Nọi (xã Sơn Thủy).
Đây là chia sẻ của Trung tá Mai Chí Thức, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Thanh Hóa, về kinh nghiệm phối hợp với chính quyền địa phương vận động người dân chung tay xây dựng phong trào Nông thôn mới, ở địa bàn biên giới.
Có điện, đường, trường và giáo viên việc học của những đứa trẻ người Mông trên đỉnh Pù Mằn thuộc 2 xã Sơn Thủy và Na Mèo đã được nâng lên rõ rệt. Đặc biệt, nơi đây đã và đang có nhiều người đi tìm con chữ, sau đó trở về quê hương cống hiến, mở ra hy vọng về một tương lai tươi sáng.
Cô đỡ thôn bản không chỉ là người đỡ đẻ, chăm sóc thai kỳ mà còn là cầu nối về tri thức, thay đổi nhận thức chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em tại những nơi còn nhiều rào cản về giao thông, ngôn ngữ và phong tục tập quán.
Ít ai biết rằng, đằng sau những thước phim lưu động được trình chiếu để phục vụ khán giả, nhất là bà con ở vùng sâu, vùng xa là cả sự hy sinh thầm lặng của các 'chiến sĩ' đội chiếu phim thuộc Trung tâm Xúc tiến Du lịch và Văn hóa, Điện ảnh Thanh Hóa. Bất chấp trời nắng hay mưa, không quản khó khăn, vất vả, hàng ngày họ vẫn đang nỗ lực, miệt mài để đưa những 'thước phim' về với bản, làng.
Từng có thời gian bản Xía Nọi, xã Sơn Thủy được ví như 'rốn' nghèo của huyện vùng biên Quan Sơn. Thế nhưng, nhờ sự quan tâm hỗ trợ đầu tư của Trung ương, của tỉnh và huyện, cuộc sống của đồng bào dân tộc Mông nơi đây đang dần cải thiện.
Mùa Xuân, xã Sơn Thủy là một trong những bản xa xôi của huyện biên giới Quan Sơn (Thanh Hóa).
Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025 đang cận kề. Mùa xuân mới thật ấm áp, ý nghĩa đối với trẻ em vùng cao, trẻ em nghèo, có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa khi nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành, đơn vị, địa phương, nhà hảo tâm... thông qua các chương trình nhận đỡ đầu, tặng quà tết, trao nhà. Qua đó khích lệ, động viên các em tiếp tục nỗ lực vươn lên trong cuộc sống và học tập.
Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã chỉ rõ: 'Chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Công tác dân số phải chú trọng toàn diện các mặt quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các yếu tố kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững'. Trên cơ sở đó, tỉnh Thanh Hóa đã tập trung nguồn lực triển khai hiệu quả nhiệm vụ công tác dân số trong thời kỳ mới.
Với tinh thần tiên phong đi trước, nhiều cán bộ, đảng viên đã trồng thử nghiệm và chứng minh được hiệu quả kinh tế của cây khoai mán trên đồi đất của đồng bào Mông bản Ché Lầu, xã Na Mèo. Từ đó, huyện Quan Sơn xây dựng mô hình, tiến tới nhân rộng ra các bản vùng đồng bào Mông với nhiều kỳ vọng là cây thoát nghèo.
Trong sự phát triển của xã hội hiện đại, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) nói chung, phụ nữ DTTS nói riêng đã từng bước được nâng lên. Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn thì bên cạnh đó, vẫn còn không ít vấn đề tồn tại trong nhận thức, nếp nghĩ, cách làm... cần được thay đổi.
Sống ở khu vực vùng sâu, vùng xa, hoàn cảnh khó khăn, lại bị 'bó buộc' trong những định kiến cổ hủ... Vậy nhưng, những người phụ nữ nơi bản làng đã quyết tâm thay đổi, hiện thực hóa giấc mơ trở thành người gieo chữ trên đại ngàn quê hương.
Trong cuộc sống, ai cũng cần có một 'điểm tựa'. Đối với người dân vùng biên cương, 'điểm tựa' ấy không đơn thuần là vật chất mà còn là tình cảm thiêng liêng của tình quân - dân thắm thiết. Tựa vào nhau tạo nên thế trận lòng dân vững chãi, để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Cuối năm 2022, lưới điện quốc gia về bản, rồi đường giao thông được mở, những mô hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao được áp dụng, đời sống của 35 hộ với 187 nhân khẩu đồng bào Mông bản biên giới Xía Nọi, xã Sơn Thủy (Quan Sơn) đang dần khởi sắc.
Huyện Quan Sơn có 3 bản đồng bào Mông, sinh sống dọc 12km đường biên giới, ở 2 xã Na Mèo và Sơn Thủy với 217 hộ, 1.058 nhân khẩu. Nhằm từng bước cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của vùng đồng bào Mông, góp phần đảm bảo an ninh biên giới, các cấp ủy, chính quyền huyện Quan Sơn đã đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, vận động bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm, xóa bỏ hủ tục, nỗ lực vươn lên phát triển kinh tế.
Trưởng thành từ bí thư chi đoàn thanh niên rồi trưởng bản, bí thư bản và nay là Trưởng ban Công tác Mặt trận bản Xía Nọi, xã Sơn Thủy (Quan Sơn), anh Sung Văn Cấu đã góp phần rất lớn trong việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm cũng như xóa bỏ những hủ tục của đồng bào Mông đã tồn tại bao đời nơi rẻo cao này.
Huyện Quan Sơn có 3 bản đồng bào Mông, sinh sống dọc 12km đường biên giới, ở 2 xã Na Mèo và Sơn Thủy với 217 hộ, 1.058 nhân khẩu. Nhằm từng bước cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của vùng đồng bào Mông, góp phần đảm bảo an ninh biên giới, các cấp ủy, chính quyền huyện Quan Sơn đã đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, vận động bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm, xóa bỏ hủ tục, nỗ lực vươn lên phát triển kinh tế.
Khơi dậy và phát huy tinh thần đoàn kết, 'tương thân tương ái' trong toàn xã hội, cùng chung tay hỗ trợ các đối tượng yếu thế có nhà ở để 'an cư, lạc nghiệp', từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống, đó là tinh thần của Chỉ thị số 22-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về 'Cuộc vận động xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách, hộ khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh trong 2 năm 2024-2025' (Chỉ thị số 22-CT/TU).
Đồng bào dân tộc Mông huyện Quan Sơn sinh sống ở 3 bản: Ché Lầu (xã Na Mèo), Mùa Xuân, Xía Nọi (xã Sơn Thủy). Những năm trước đây, đường lên các bản Mông còn nhiều vất vả, khó khăn, thì nay nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, cơ sở hạ tầng giao thông được đầu tư, tạo thuận lợi cho Nhân dân đi lại, giao thương, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội (KT-XH) địa phương.
Xuân Giáp Thìn 2024 đang gõ cửa mọi miền, mọi nhà. Nhằm đảm bảo cho Nhân dân, nhất là hộ gia đình chính sách, người nghèo, có hoàn cảnh khó khăn đều có tết, Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các địa phương cũng như các đơn vị, doanh nghiệp, người hảo tâm đã và đang chung tay, góp sức để mỗi người dân ở các huyện miền núi cao, biên giới đón tết đầm ấm, ý nghĩa. Đồng thời triển khai các kế hoạch, nhiệm vụ góp phần đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội khu vực biên giới những ngày đầu xuân mới.
Dẫu thời tiết lạnh giá, đường đi còn nhiều khó khăn, vất vả, nhưng với tình cảm, trách nhiệm, chiều 23/1, đoàn công tác của huyện Quan Sơn và các đơn vị tài trợ đã đến với Nhân dân 3 bản Mông: Ché Lầu (xã Na Mèo), Xía Nọi, Mùa Xuân (xã Sơn Thủy) nhân dịp Xuân Giáp Thìn 2024.
Nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc Mông, huyện Quan Sơn đã huy động nhiều nguồn lực, gắn với triển khai hiệu quả các chương trình, dự án ở vùng đồng bào dân tộc Mông, nhờ đó đời sống đồng bào ngày càng được cải thiện.
Được xem là 'cánh tay nối dài' của ngành y tế, trong những năm qua, đội ngũ cô đỡ thôn, bản (CĐTB) đã và đang phát huy hết vai trò, năng lực trong chăm sóc sức khỏe sinh sản cho bà mẹ và trẻ em ở các thôn, bản vùng cao xa xôi, khu vực biên giới. Tuy nhiên, do chế độ trợ cấp ít ỏi, thậm chí không có, công việc lại vất vả, một số CĐTB đang tính bỏ nghề.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác quốc phòng - an ninh trật tự (ANTT) an toàn xã hội, các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và lực lượng vũ trang trên địa bàn các huyện có vùng đồng bào dân tộc Mông sinh sống đã tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân đoàn kết một lòng, kiên quyết đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, bảo vệ an ninh biên giới. Từ đó, góp phần ổn định tình hình chính trị, trật tự an toàn xã hội ở từng bản, khu dân cư vùng biên.
Vượt qua những khó khăn, thiếu thốn, các thầy cô giáo, nhất là giáo viên đang giảng dạy ở các điểm lẻ luôn bám lớp, bám bản, tất cả vì học sinh thân yêu.
Xác định công tác dân vận là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng Đảng; làm dân vận phải xuống tận thôn, bản trực tiếp gặp gỡ, hướng dẫn, hỗ trợ người dân thực hiện các công việc hiệu quả, từ đó công tác dân vận khéo, nhất là dân vận khéo chính quyền mới thực sự đi vào cuộc sống'. Đó là lời chia sẻ của đồng chí Lương Văn Khăm, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Trưởng khối dân vận xã Sơn Thủy (Quan Sơn) trong chuyến công tác với chúng tôi về các bản Mùa Xuân và Xía Nọi.
Với mong muốn, hướng dẫn và hỗ trợ vật liệu, dụng cụ cho đồng bào dân tộc Mông xây dựng mô hình đạt hiệu quả, vừa qua, lãnh đạo Hội LHPN tỉnh, Hội LHPN huyện Quan Sơn và Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo đã về 3 bản Ché Lầu (Na Mèo), Xía Nọi, Mùa Xuân (Sơn Thủy) của huyện Quan Sơn để tuyên truyền, vận động, hướng dẫn bà con làm mô hình 'Vườn rau xanh, nhà sạch đẹp, bếp ngăn nắp, chuồng xa nhà'. Những cán bộ luôn bám bản, hết lòng, hết sức góp phần từng bước thay đổi thói quen sinh hoạt, xây dựng đời sống văn hóa mới vùng đồng bào dân tộc Mông...
Hội LHPN tỉnh Thanh Hóa phối hợp ra mắt và tập huấn mô hình 'Vườn rau xanh, nhà sạch đẹp, bếp ngăn nắp, chuồng xa nhà' cho hội viên phụ nữ dân tộc Mông của 3 bản Xía Nọi, Mùa Xuân và Ché Lầu (Quan Sơn).
Huyện vùng cao biên giới Quan Sơn có bản Mùa Xuân, bản Xía Nọi (xã Sơn Thủy), bản Ché Lầu (xã Na Mèo) với 217 hộ/1.044 nhân khẩu, 100% số hộ là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Đây là những bản xa xôi, đời sống đồng bào khó khăn nhất huyện. Thời gian qua, thực hiện Đề án 'Ổn định sản xuất, đời sống và phát triển kinh tế - xã hội các bản dân tộc Mông, huyện Quan Sơn, giai đoạn 2016-2020'; hỗ trợ xóa nhà tranh tre, tạm bợ, dột nát theo Chương trình 167, 135... đã giúp đồng bào thay đổi mọi mặt đời sống.
Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, học sinh đồng bào Mông ở các huyện Quan Sơn, Mường Lát (Thanh Hóa) đã tập trung trở lại trường học đông đủ.
Ở đây cỏ tranh quanh năm xanh tốt, hoa trắng đồi, cong mềm triền dốc. Ven đường, ven nhà, ven đồi, ven suối hay trên những triền núi cao, vực sâu chỗ nào cũng có mặt của cỏ tranh. Người ta bảo nơi nào cỏ tranh mọc được, nơi đó có dấu chân người Mông; nơi nào người Mông đến được, nơi đó có dấu chân bộ đội biên phòng. Nghĩa là hai vai người lính mang quân hàm xanh không chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ cột mốc, biên cương Tổ quốc mà còn ba bám, bốn cùng với đồng bào Mông nơi lưng chừng trời, lưng chừng núi, các anh đến với bà con bằng cái tình quân dân, cái nghĩa đồng bào.
Giữa đại ngàn bao la hùng vĩ, tiếng khèn của Hơ Pó Dinh cất lên tha thiết, lúc trầm bổng, lúc rộn vang khiến người nghe cảm nhận mùa xuân đang chạm khẽ. Cùng với tiếng khèn là tiếng chày giã bánh dày rộn rã để rồi những ngày tết, bánh dày được con cháu dâng lên tổ tiên, cảm tạ trời đất cho lúa, ngô đầy nhà, gia đình khỏe mạnh.
'Bản làng em cao lưng chừng núi, leo lét đèn dầu; bản làng em cao lưng chừng núi, bốn mùa mây giăng sương, mắc núi' câu hát mang theo cảm xúc về những bản làng xa xôi. Nhưng cũng chính nơi ấy, biết bao người ngậm ngùi, chờ đợi mong điện về bản để 'Đất mở mùa tiếng máy reo vang/ Điện sáng lên quê mình đổi mới/ Người ơi! điện về bản em'.
Chiều 5/12, Sở Công Thương Thanh Hóa phối hợp Huyện ủy, UBND huyện Quan Sơn, Điện lực Thanh Hóa tổ chức đóng điện trạm biến áp cấp điện cho bản Xa Mang, xã Sơn Điện.