Ở tuổi 99, Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Năm (Nghệ An) không còn mong điều gì cho riêng mình, ngoài một ngày được đón hai người con liệt sĩ trở về quê hương. Sau 51 năm mòn mỏi tìm kiếm, gia đình đã xác định được nơi an nghỉ của liệt sĩ Giản Viết Mão. Nhưng niềm vui của người mẹ gần trăm tuổi vẫn chưa trọn vẹn, bởi người con còn lại - liệt sĩ Nguyễn Văn Minh - vẫn chưa biết nằm lại nơi đâu.
Sáng 13-7, những tia nắng dịu đầu ngày len qua những tán cây cổ thụ trong Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), hòa cùng làn gió nhẹ mang theo hương trầm bảng lảng, khiến không gian nơi đây càng thêm trang nghiêm, tĩnh lặng. Giữa dòng người lặng lẽ đến dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, có một gia đình từ xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh, lặng lẽ rải những bước đi trào dâng xúc động, thắp nén nhang, vỡ òa niềm nhớ mong, chờ đợi đằng đẵng, mỏi mòn suốt 58 năm qua.
Hai người em lần lượt hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Hơn nửa thế kỷ sau, bà Trương Thị Tứ đến điểm thu nhận mẫu ADN ở Hà Tĩnh với hy vọng tìm được danh tính hai em, mong trước khi nhắm mắt có thể đón các liệt sĩ trở về.
Vừa qua, trong dịp gặp mặt và trò chuyện với cán bộ, chiến sĩ lực lượng An ninh Quảng Đà thời chống Mỹ, tôi được Đại tá Ngô Thanh Hải - nguyên cán bộ Công an thành phố Đà Nẵng - xúc động kể về người mẹ Trà Kiệu (xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, nay là xã Duy Xuyên, thành phố Đà Nẵng) đã đùm bọc, cứu sống ông trong thời khắc ngặt nghèo của chiến tranh.
Tựa một phép màu hiếm hoi giữa đời thực, người đàn ông mang tên Vũ Văn Sự, từng tham gia chiến trường xa nhà và được gia đình nhận giấy báo tử từ năm 1985, bất ngờ trở về quê Phú Thọ sau gần nửa thế kỷ biệt tin. Cuộc trở về khiến người thân, làng xóm không khỏi bàng hoàng, ngỡ như đang sống lại một câu chuyện cổ tích giữa đời thường.
Những câu chuyện không chỉ khắc họa ký ức chiến tranh mà còn tôn vinh nghị lực phi thường của những người lính năm xưa. Tất cả cùng hòa thành bản giao hưởng của lòng biết ơn, của khát vọng sống và cống hiến.
Một số bộ phận cơ thể người được phát hiện trong tủ đông tại một ngôi nhà ở Colorado (Mỹ) được xác định là của cô gái đã mất tích gần 20 năm.
Sáu mong gặp tôi để biết đôi điều về anh trai là Huỳnh Quang Mãi ở nhà tù Phú Quốc. Tôi về Việt An biết Sáu là phó bí thư chi bộ, trưởng thôn Việt An. Thời đánh giặc Pháp, xã Thăng Phước thuộc huyện Thăng Bình, thời đánh giặc Mỹ, Thăng Phước thuộc huyện Quế Tiên. Ngày hòa bình, Thăng Phước thuộc huyện Hiệp Đức. Lúc ở trong tù, Huỳnh Quang Mãi từng nói với bạn tù anh có người em tên là Huỳnh Quang Chung. Sau ngày hòa bình thống nhất đất nước, một số anh em ở nhà tù Phú Quốc hẹn gặp nhau và cùng về Thăng Phước, huyện Quế Tiên tìm thăm người em của Huỳnh Quang Mãi. Hỏi huyện, hỏi xã không ai biết Huỳnh Quang Chung. Từ đó biệt tin về Chung và Mãi cho đến khi Sáu tìm về quê nội - nơi chôn nhau cắt rốn...
Mấy hôm sau cô ra lấy ảnh, Ông chủ tiệm ảnh đưa mấy tấm ảnh bằng cuốn sổ nhỏ bảo cô: Bác tặng cháu tấm ảnh này! Cả tấm này nữa, tấm này nữa! Cả thảy 3 tấm ảnh. Cháu đẹp lắm, ảnh đẹp lắm! Bác chụp nhiều cô gái nhưng chưa có ảnh nào bác ưng bằng ảnh này!
Người tù thế kỷ - Huỳnh Văn Nén đột ngột qua đời, khép lại cuộc đời đầy oan trái, xưa nay hiếm trong lịch sử tố tụng nước nhà.
Giờ hòa bình trở lại, hận thù đã cởi bỏ, người dân Cao Bằng chỉ mong một cuộc sống yên ổn, không bao giờ tái diễn một sự việc đau buồn như thảm sát Tổng Chúp.