Họa sĩ Nguyễn Bỉnh Sơn (SN 1983, tại Nghệ An) là một trong 5 họa sĩ có mặt trong triển lãm mỹ thuật Việt Nam - Hàn Quốc tháng 11 vừa qua. Con đường anh đến với hội họa không bằng phẳng, thậm chí thử thách qua nhiều năm tháng nhưng Nguyễn Bỉnh Sơn vẫn kiên định với niềm đam mê vẽ của mình. Nhiều tác phẩm của Nguyễn Bỉnh Sơn thường sử dụng gam màu nồng ấm, miêu tả sinh động cuộc sống đời thường, giản dị nhưng không kém phần sang trọng, tinh tế.
Có những tiếng hát như chất chứa cả tình quê. Ở Nghệ nhân dân gian Trần Văn Sang, điều ấy hiện lên qua dáng dấp một cánh cò: lặng lẽ, bền bỉ và đầy khát vọng. Anh không chỉ hát, anh còn chở câu ví, giặm quê nhà đi qua nhiều hành trình mà ở mỗi chặng đường đều được đánh dấu bằng tình yêu, niềm đam mê và cả những nỗ lực, sáng tạo không ngừng. Có lẽ, chỉ những ai thực sự thuộc về dân ca mới có thể khiến nó bay xa một cách tự nhiên và bền bỉ như anh.
Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đang đứng trước thách thức lớn từ sự hội nhập và thay đổi nhanh chóng của thị hiếu âm nhạc hiện đại.
Mới gặp Trần Viết Học, ít ai nghĩ anh vừa tròn tuổi 20. Tuy tầm vóc thấp nhỏ như cậu học trò vừa chớm tuổi mới lớn nhưng ý chí, nghị lực, khát vọng học tập và kết quả phấn đấu của chàng sinh viên năm thứ ba chuyên ngành Văn hóa phát triển (Khoa Tuyên truyền, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) rất đáng khích lệ.
Câu chuyện của Nghệ nhân Ưu tú Phạm Thế Nhuần và Nghệ nhân Nhân dân Vũ Thị Thanh Minh (Hà Tĩnh) là một hành trình vừa đẹp đẽ vừa lặng thầm như chính mạch nguồn của điệu hò, câu ví.
Ngày 25.11, tại Trung tâm Nghệ thuật Truyền thống Nghệ An, Lễ tổng kết lớp tập huấn chuyển thể, soạn lời dân ca Ví, giặm Nghệ Tĩnh năm 2025 diễn ra trong không khí ấm áp, giàu cảm hứng. Sự kiện khép lại gần hai tuần học tập nghiêm túc và ghi nhận nỗ lực bồi dưỡng đội ngũ sáng tác mới cho di sản Ví, giặm.
Không còn là những bài học khô khan trong sách vở, di sản hôm nay đầy sống động trong từng giờ học ngoại khóa, nơi thầy cô, phụ huynh và học sinh Hà Tĩnh cùng hòa mạch nguồn văn hóa quê hương.
Trong bối cảnh thị trường âm nhạc ngày càng đa dạng, với sự bùng nổ của pop, rap/hip-hop, EDM…, nhiều người từng lo rằng, âm nhạc truyền thống - đặc biệt là dân ca ví, giặm sẽ dần bị lấn át và lãng quên. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây nhiều nghệ sĩ trẻ đã mạnh dạn tiếp cận âm nhạc truyền thống bằng cách hòa trộn truyền thống với hiện đại một cách nhuần nhuyễn, hấp dẫn người nghe.
Giữa dải đất miền Trung khắc nghiệt, Hà Tĩnh hiện lên như một vùng 'địa linh nhân kiệt' – nơi sông Lam uốn lượn ôm chân núi Hồng, nơi con người và văn hóa hòa quyện tạo nên một mạch nguồn bền bỉ hun đúc nên bản sắc riêng biệt. Đó không chỉ là vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ mà còn là 'linh khí Hồng Lam', thứ tài sản vô hình nhưng vô giá, góp phần tạo nên sức mạnh nội sinh cho sự phát triển hôm nay.
Từ chủ trương 'đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển', Hà Tĩnh đang khơi dậy nguồn lực nội sinh, lan tỏa giá trị nhân văn và bản sắc quê hương, hướng đến xây dựng con người Hà Tĩnh toàn diện trong kỷ nguyên hội nhập.
Trên những sàn diễn rực sáng ánh đèn, Dân ca Nghệ Tĩnh vẫn vang lên, khi thì lắng sâu trữ tình, lúc lại rộn ràng, dí dỏm. Nhưng ẩn sau mỗi câu ví, câu giặm là một cuộc đấu tranh âm thầm: Nên giữ nguyên tiếng Nghệ - thứ ngôn ngữ đã nuôi dưỡng những làn điệu ấy, hay nên 'phổ thông hóa' để phù hợp với khán giả cả nước?
Trong câu hát 'trên cánh đồng tôm cá còn thương nhau' của bài hát Tìm em câu ví Sông Lam, hiện lên một miền quê hiền hòa, nơi thiên nhiên và muôn loài sống trong sự nương tựa, chan chứa nghĩa tình. Ấy vậy mà, giữa xã hội hiện đại đầy đủ tiện nghi, không ít người lại hành xử ngược lại: thờ ơ, vô cảm, bạo lực, thậm chí tàn nhẫn với chính đồng loại của mình.
Nghiệp không phải điều gì huyền bí, đơn giản là nhân và quả. Hiểu được nhân quả, ta sẽ bắt đầu suy nghĩ kỹ hơn về hệ quả hành động của mình, kể cả những hệ quả bất ngờ, ngoài dự tính.
Khánh An, á quân Solo cùng Bolero 2024 chính thức giới thiệu MV Tìm Mẹ trong mơ, một sản phẩm âm nhạc được viết từ câu chuyện thật và những ký ức không thể nào quên về người bà thân yêu, trên nền tảng YouTube Khánh An Official và các kênh nhạc số.
Buổi ra mắt MV 'Tìm mẹ trong mơ', ca sĩ Khánh An rơi nước mắt vì nhớ bà quá cố.
Sau nhiều năm bước ra từ các sân chơi âm nhạc, Á quân Giọng hát Việt nhí 2019 Khánh An nay đã trở thành thiếu nữ 19 tuổi với những bước đi mới trong nghệ thuật. MV 'Tìm mẹ trong mơ' là sáng tác đầu tay được cô dành tặng người bà quá cố.
Sở hữu giọng hát mượt mà với những ca khúc bolero ngay từ nhỏ, nữ ca sĩ trẻ này đến nay vẫn nhận được nhiều chú ý của khán giả.
Giữa không khí sôi động chuẩn bị cho sự kiện kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2.9, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tiến Khởi đang miệt mài viết từng câu, từng chữ bài ví, giặm, hòa quyện giữa nghệ thuật dân gian và lòng yêu nước. Là người giáo dân duy nhất của Hà Tĩnh được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu này, ông coi đó là mạch nguồn nuôi dưỡng cả lối sống lẫn tâm hồn...
Nghệ An - mảnh đất địa linh nhân kiệt, có bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử và cách mạng.
Từ âm vang hào sảng của sông Mã đến nét man mác trong dân ca Huế, từ câu hò xứ Nghệ đằm thắm đến khúc tâm tình bên dòng Lam thơ mộng - tất cả đã hòa quyện thành bản giao hưởng dân tộc tại Hội diễn nghệ thuật quần chúng 'Câu hò nối những dòng sông' khu vực Bắc Trung Bộ năm 2025.
Tối 9/7, Tại Nhà hát Lam Sơn (Thanh Hóa), lễ bế mạc Hội diễn Nghệ thuật quần chúng 'Câu hò nối những dòng sông' khu vực Bắc Trung Bộ năm 2025 đã diễn ra trang trọng, ấm áp.
Phát huy vai trò là những hạt nhân trong bảo tồn, gìn giữ di sản, nhiều nghệ nhân trên địa bàn Hà Tĩnh đã tình nguyện tham gia, mở các lớp học miễn phí để truyền dạy dân ca cho các em học sinh.
Trong không gian trang trọng và lắng đọng của Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật 'Lời ví, giặm theo bước chân Người' đã diễn ra như một bản giao hưởng của cảm xúc, hoài niệm và lòng biết ơn của những người con đất Việt dâng lên Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 135 năm ngày sinh của Người (19/5/1890-19/5/2025).
Chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Lời ví giặm theo bước chân Người' đã diễn ra vào tối 19/5, tại Nhà hát Lớn, Hà Nội, nhân kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2025).
Tối 19.5. trong không gian trang trọng và lắng đọng của Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật 'Lời Ví, Giặm theo bước chân Người' đã diễn ra như một bản giao hưởng của cảm xúc, hoài niệm và lòng biết ơn của những người con đất Việt dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh của Người.
Trong hàng trăm tác phẩm âm nhạc ngợi ca Bác Hồ, bài hát 'Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác' của nhạc sĩ An Thuyên được đánh giá là ca khúc mang đậm âm hưởng dân gian Nghệ Tĩnh, làm rung động hàng triệu trái tim người yêu nhạc:
Suốt những năm tháng thời đi học và cho đến bây giờ, có những cuốn sách đã đi vào tâm trí của tôi mãi không bao giờ quên được. Trong đó có tác phẩm 'Búp sen xanh' của nhà văn Sơn Tùng.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Thuận kể rằng, bà đã từng hát Dân ca ví, giặm từ thuở lên 5. Câu đầu tiên mà bà hát là 'Phụ tử tình thâm công thầy ngại (nghĩa) mẹ', cũng từ đó dân ca đối với bà là máu thịt, là hơi thở cuộc sống. Nghệ nhân Thuận cho rằng, chỉ cần được sống trong bầu không khí dân ca là được thấy mình trẻ mãi, được thấy hạnh phúc không gì sánh bằng.
Làng Phan (xã Thông Tân, huyện Hưng Nguyên) từ bao đời vẫn giữ nguyên mạch nguồn văn hóa dân gian qua từng câu ví, giặm mượt mà, sâu lắng. Ở mảnh đất này, dân ca là dòng chảy tâm hồn nuôi lớn bao thế hệ. Đến Làng Phan nghe vẳng vẳng câu ví, rằng: 'Thương thì thương cho chắc, mà trục trặc thì trục trặc cho luôn'. Câu ví níu chân người đi, kẻ ở, khiến ai cũng luyến lưu, thương nhớ…
Ca sĩ trẻ Thanh Tài được đông đảo khán giả biết đến khi tham gia cuộc thi Sao Mai 2015 và qua những ca khúc 'hit' như 'Hẹn về xứ Thanh', 'Lời hẹn tình quê', 'Nhớ mẹ', 'Về miền quê anh'.
Dạ hội văn nghệ với chủ đề 'Hồng Lĩnh tự hào địa linh' để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người dân và du khách về tham dự Đại lễ Giỗ Quốc Tổ Hùng Vương tại TX Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh).
NSND Phạm Tiến Dũng là người con xứ Nghệ, ông nổi tiếng với khán giả qua giọng hát hay trong dòng nhạc dân gian Ví dặm. Đời thực của nam nghệ sĩ gạo cội có cuộc sống bình yên bên gia đình với vợ con cùng theo đuổi nghệ thuật.
Sau thời gian dài ấp ủ, MV 'Tương tư nàng ví giặm' ra đời. Ca khúc được Lô Thế Anh - Ca sĩ thuộc Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An sáng tác và trình diễn dựa trên cung điệu ví giận thương, hứa hẹn sẽ có một đời sống riêng biệt, phong phú trong lòng công chúng yêu nhạc trẻ và dân ca xứ Nghệ.
Nhiều ca sĩ, nghệ sĩ trẻ thời gian qua đã chọn hướng song hành với nghệ thuật, âm nhạc truyền thống. Điều đáng nói, có những người đã tìm cách làm mới, góp phần lan tỏa, giúp nghệ thuật, âm nhạc truyền thống thấm sâu vào đời sống.
Mỗi lần hát 'Thuyền và biển', NSND Thái Bảo lại nhớ đến lần gặp gỡ với nữ sĩ Xuân Quỳnh giữa rừng núi cheo leo vào năm 1984.
Trên sân khấu chương trình 'Màu thời gian' với chủ đề 'Gửi người tôi yêu' do Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam thực hiện nhân dịp Quốc tế Phụ nữ 8/3, NSND Thái Bảo đã tiết lộ kỷ niệm thú vị về chuyến lưu diễn cách đây hơn 40 năm và ấn tượng đầu tiên về nữ thi sĩ Xuân Quỳnh.
Con trai NSND Thái Bảo - nghệ sĩ Bảo Anh Taruki - chơi saxophone cùng mẹ biểu diễn trên sân khấu.
Vợ chồng cụ Quế và cụ Hường ở Hà Tĩnh dù đã ở tuổi 100 nhưng vẫn minh mẫn, các cụ thoải mái chia sẻ về bí quyết sống vui khỏe của mình.
Mỗi làn điệu ví, giặm cất lên thể hiện trí tuệ, cảm xúc, kết tinh tinh túy của người dân đất Việt. Giá trị đặc sắc của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh đã được UNESCO vinh danh, 10 năm qua những giá trị ấy được cộng đồng lưu truyền, gìn giữ, bảo tồn, phát triển mạnh mẽ, bền bỉ.
Festival 'Về miền ví, giặm - Kết nối tinh hoa di sản' được Hà Tĩnh phối hợp tổ chức cuối năm 2024 đã để lại trong lòng các nghệ nhân mọi miền những ấn tượng mạnh mẽ về 'bản hòa tấu' di sản văn hóa dân tộc.
Tản văn 'Người xa quê nhớ câu ví, giặm' là lời tri ân đối với dân ca ví, giặm, đối với văn hóa quê hương xứ Nghệ. Qua những câu chuyện giản dị nhưng giàu cảm xúc, tác phẩm đã nói lên được giá trị tinh thần của ví, giặm, đồng thời khơi dậy niềm tự hào, tình yêu quê hương trong mỗi người đọc.
Em đến chơi nhà, mắt như hoa / Mang theo câu ví gửi làm quà / Miệng cười chúm chím, duyên duyên lạ / Em dán mùa Xuân thắm cả nhà!
Từ cảng Ghềnh Võ, huyện Hải Hà (Quảng Ninh) chúng tôi phóng cano cưỡi sóng gần 1 tiếng đồng hồ để ra đảo Trần – hòn đảo nằm phía Đông Bắc của quần đảo Cô Tô, nơi được ví như Trường Sa của vùng biển Đông Bắc. 6 năm mới quay trở lại, hòn đảo tiền tiêu vẫn hiên ngang giữa muôn trùng sóng gió.
Nhiều du khách từng nghỉ chân trên đỉnh núi Mã Pí Lèng hùng vĩ đều rất ấn tượng với một chàng trai trong trang phục đồng bào Mông bản địa vừa hát vừa thổi sáo, chủ quán cà phê tên A Páo. Không nhiều người biết rằng, A Páo là nghệ danh của nhạc sĩ Ngô Sỹ Ngọc (SN 1988), tác giả các ca khúc đạt hàng trăm triệu lượt nghe trên các nền tảng mạng xã hội đồng thời là Youtuber được xem là 'đại sứ du lịch' của miền cao nguyên đá Hà Giang.
Trong quá trình hình thành phát triển của lịch sử văn hóa dân tộc, câu ví, giặm luôn nằm trong tâm thức của mỗi người con xứ Nghệ. Để ví, giặm được bảo tồn và phát huy, nhiều nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nghệ nhân đã dày công sưu tầm để có được bộ hồ sơ dày dặn phục vụ cho quá trình xét duyệt của tổ chức UNESCO để trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Từng là hiện tượng 'dân ca nhí' nổi tiếng cả nước và cộng đồng mạng với những thành tựu từ những cuộc thi danh giá, Hà Quỳnh Như (quê Yên Thành) được ví von bằng những mỹ từ 'cô bé dân ca triệu view', 'hát dân ca hay như nuốt đĩa'. Con đường ca hát của cô bé dân ca trước kia, nay đang ngày càng tỏa rạng với sự đầu tư nghiêm túc, chuẩn chỉnh.
Cuối năm âm lịch, khi đào, mai bắt đầu bung nụ cũng là lúc các địa phương Hà Tĩnh dành nhiều tâm sức thực hiện các chương trình văn nghệ để biểu diễn phục vụ Nhân dân trong dịp Tết cổ truyền.