Thu sang. Từng cơn gió heo may đầu mùa se se lạnh bắt đầu mơn man thổi trên những tán rừng. Lá xào xạc rơi, phủ kín mặt đất. Đó chính là thời gian rừng hồi quê tôi vào vụ.
Tuy đã được nghỉ theo chế độ, nhưng cứ mỗi dịp chuẩn bị vào mùa làm số báo Xuân, hay có sự kiện trọng đại nào đó, các đồng nghiệp lại nhớ tới tôi 'a-lô' gọi viết bài. Được tin cậy, gửi gắm, lửa nghề trong tôi như được hâm nóng. Háo hức hành trang lên đường mà cứ ngỡ như đang là phóng viên thường trú ngày nào...
Đã nhiều lần đến với xã đảo Nhơn Châu, nhưng lần nào hòn đảo nhỏ lọt thỏm giữa trùng khơi này cũng khiến tôi nôn nao khám phá cứ như thể lần đầu. Và trong thẳm sâu lòng mình, tôi luôn khe khẽ gọi nơi này bằng cái tên mộc mạc - Cù Lao Xanh.
Tôi vốn là người thích lãng du, tìm đến những vùng đất mới lạ. Thế nhưng, dù đã có nhiều trải nghiệm ở vùng danh thắng Chư Đang Ya, với tôi, miền đất xinh đẹp này chưa bao giờ cũ.
Xe ô tô đoàn chúng tôi chầm chậm bò lên dốc Cổng trời xã Quản Bạ. Từ trên đỉnh chon von khung cảnh hiện ra những thung lũng, đan xen các ngọn núi nhấp nhô phía xa. Nhìn ngôi nhà quây quần thành từng bản trông giống những bao diêm khiến ai thấy mình cũng nhỏ bé. Bác tài đánh xe vào mép đường cho khách xuống ngắm nghía chụp ảnh. Cứ một lúc, các đoàn khách phượt lại đến, dừng chân, chụp ảnh, rồi lên xe đi tiếp. Ở một khúc cua con đèo mà đông vui tấp nập lạ thường. Chẳng đoàn nào quen đoàn nào, nhưng họ đều có một một đam mê phượt, chụp ảnh, quay video.
Giữa những triền núi mờ sương của xã Thanh Kỳ, có những lớp học nhỏ bé nhưng rộn rã tiếng ê a, nơi những thầy cô giáo vẫn ngày ngày vượt dốc, băng rừng để 'gieo' con chữ. Dẫu đường đến trường còn lắm gian nan, nhưng tương lai tươi sáng sẽ chờ các em phía trước.
Cuối tháng 7, ruộng bậc thang ở Ngọc Linh khoác áo vàng rực rỡ giữa núi rừng hùng vĩ, tạo nên bức tranh mùa vàng hiếm thấy giữa vùng sâm quý Kon Tum.
Điểm trường Vạn Mai đặt trên quả đồi chon von bên mép hồ thủy điện.
Mới đây, nhà báo Ngọc Tấn ra mắt tập bút ký thứ 2 'Thăm thẳm xứ sâm' (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2025) tuyển chọn những tác phẩm hay nhất viết về vùng đất Gia Lai và Kon Tum.
Theo các chuyên gia, những đường đứt gãy của vỏ Trái Đất cung cấp nguồn đá granite hình thù phù hợp để người Inca xây thành phố cổ Machu Picchu.
Tối 20/1/2025, hệ thống điện mặt trời chính thức hoàn thành đã thay thế những đám sáng leo lét từ đèn dầu và bình ắc quy, làm bừng sáng làng O2 (xã Vĩnh Kim, huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định). Từ khi có điện, tối đến người lớn và trẻ em quây quần bên nhau, nhà nhà tiếng cười nói không ngớt, những chiếc tivi, quạt, nồi cơm điện… xuất hiện nhiều hơn, trong làng.
Bài 2: Hành trình 'Khám phá tam giang'
Làng Pờ Yầu (xã Lơ Pang) và làng Đê Kjiêng (xã Ayun) được UBND huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai lựa chọn xây dựng mô hình du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2023-2025.
Tôi không sinh ra, lớn lên ở Hà Nội. Với tôi, cho dù có sống toàn bộ phần còn lại cuộc đời ở đây thì vẫn chỉ là một người ở trọ. Cái tâm thế 'ở trọ' ấy nó khiến tôi yêu Hà Nội một cách thận trọng và rụt rè. Cũng cái tâm thế ấy khiến tôi nhìn Hà Nội một cách điềm tĩnh.
Thẳm sâu trong ánh mắt của những người Mông tôi gặp năm cũ là khoảng trời lang bạt, bìu díu nhau lên phía trời cao chon von để đắp đổi mưu sinh. Từng cánh rừng đầu nguồn bị hạ xuống, nhưng cuộc sống thiếu thốn vẫn tuần tự trôi đi như một điệp khúc buồn nương theo bao hủ tục rườm rà, nghiệt ngã. Giờ khác lắm, trên miền đất biên cương xanh thẳm này, đã có những đảng viên bộc trực, gan dạ, dám hứng chịu 'búa rìu' dư luận, quyết nghĩ khác, làm khác, những mong bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm, xây dựng bản làng mỗi ngày thêm ấm no. Tôi gọi họ là những người Mông 'đi ngược' tìm ấm no nơi biên viễn.
Tôi sinh ra ở một làng quê ven biển, nhưng lại lớn lên ở miền cao nguyên với đồi núi trập trùng. Không biết có phải do cái gốc gác hình thành con người mình hay không, mà khi chon von trên lưng chừng trời mây, tôi vẫn mường tượng về những chân trời ăm ắp sóng.
Trên đèo Pha Đin mây trắng, những cung đường cua gấp khúc bên núi cao chon von, bên vực sâu thăm thẳm, 70 năm trước từng hừng hực khí thế cả nước ra trận, quyết đập tan Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đứng trên đỉnh đèo, bên tai bỗng như văng vẳng câu thơ của một thời hoa lửa: 'Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ/ Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát/ Dù bom đạn xương tan, thịt nát/ Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh'...
Trong chuyến ngược ngàn Tây Bắc, trên những cung đường trập trùng cao chon von, tôi may mắn được gặp thầy giáo quê Thanh gieo chữ trên đầu nguồn con sông Mã hùng vĩ, ở xã Mường Luân, huyện Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên). Anh là Hồ Công Nam, người huyện Quảng Xương.
Thấy cô bạn chia sẻ hình ảnh những quả trâm chín đựng trong chiếc nón lá với dòng status 'Tuổi thơ dữ dội', lòng tôi trào dâng bao hoài niệm. Những quả trâm chín tím mọng kia chính là một phần của tuổi thơ tôi.
Ngọn núi chon von như 'nóc nhà' của xứ Nẫu thấp thoáng trước khung cửa sổ càng nhắc tôi lời nhắn nhủ của một người đất Quảng. Rằng, không đến đó thật có lỗi với đất và người nơi ấy. Ngọn núi giống một hải đăng soi chiếu không gian địa lý và một thuở mang gươm mở cõi. Tương truyền là nơi Vua Lê Thánh Tông cho mài vách núi tạc chữ lập bia minh định cương thổ.
Giữa cái nắng oi ả của những ngày tháng 3 lịch sử, tôi về thăm quê mẹ. Nằm chon von ở khúc ruột miền Trung gánh hai đầu đất nước, Quảng Trị vẫn còn nghèo lắm. Nhưng nơi đây lại ngập tràn nhuệ khí đấu tranh và đặc biệt là giàu tinh thần yêu nước.
Tôi không nhớ hết những miền đất mình đã từng đặt chân. Cảm xúc với mỗi chuyến đi là thứ đôi khi ngẫu hứng như một cơn mưa bất chợt, vô nguyên cớ ào đến, rồi vụt tắt. Nhưng cũng có khi neo lại như một khoảng bền lâu, bất biến.
Khi những tia nắng yếu ớt cố gắng trút hết hơi tàn hắt lên những chùm hoa sim tím lung linh trong buổi chiều tà, tôi lại cố gắng men theo triền núi cheo leo để trở về trường sau buổi đi vận động học sinh đi học.
Khuổi Bốc, xã Trung Minh là thôn duy nhất còn giữ được rừng nghiến hàng trăm năm tuổi của huyện Yên Sơn. Khu rừng này vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm của mỗi người dân Khuổi Bốc - khi mỗi ngày, đều có biết bao đôi mắt nhòm ngó, chực chờ cưa đổ rừng thiêng.
Nằm trong thôn Bản Ba 1, xã Trung Hà (Chiêm Hóa), nhưng Nà Tang biệt lập hẳn, khi nằm chon von trên đỉnh núi cao, giáp với xã Đức Xuân, huyện Bắc Quang của tỉnh Hà Giang. Địa thế khó, lại là khu vực 100% đồng bào Dao, chuyện đi lại, mở đường của người dân Nà Tang vẫn được người trong thôn kể cho nhau nghe, như một minh chứng cho nỗ lực vượt khó.
Từng được Bộ Công An xếp vào danh sách những địa bàn dân cư phức tạp về an ninh trật tự, đến nay, sau 4 năm lực lượng công an chính quy được đưa về xã, Mù Cả (Mường Tè - Lai Châu) đã trở thành điểm sáng về an ninh trật tự.
Những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, Pờ Yầu đã 'thay da đổi thịt' - từng bước xóa sổ 'danh hiệu' làng nghèo nhất tỉnh.
Sau 20 mươi năm dịch chuyển từ nơi biên viễn Hà Giang về với chốn thị thành Hà Nội, Đỗ Bích Thúy cũng đã có một khối lượng tác phẩm khá đồ sộ, với 24 đầu sách, đủ các thể loại (truyện ngắn, tiểu thuyết, tản văn) và sáng tác trên nhiều đề tài khác nhau. Nhưng có lẽ các tác phẩm gắn với mảnh đất Hà Giang - nơi Đỗ Bích Thúy sinh ra và lớn lên lại chiếm số lượng nhiều nhất, gặt hái được nhiều thành công hơn cả.
Thấp thoáng một bóng người lao vụt qua cửa, rồi mất dạng phía rừng xa, chỉ còn lại âm thanh của bìa rừng... Nếu không được tận mắt chứng kiến, có lẽ chúng tôi không thể tưởng tượng được những gian nan trên hành trình thu nhận hồ sơ làm căn cước công dân (CCCD) cho những người yếu thế, người bị ảnh hưởng về thần kinh, có bệnh tâm thần... của lực lượng Công an ở nơi vùng cao huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình.
Cách Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ (huyện Phong Thổ) không xa là bản người Mông đặc sắc lắm 'không', nơi có một bảo tàng ngoài trời và những đá hòn đá tảng được dùng để chia ruộng đất.
Nhà sàn là hình ảnh đặc thù và là nét đẹp truyền thống ở những vùng cao nước ta. Đặc biệt tại miền núi biên cương phía Bắc, những ngôi nhà sàn của các dân tộc thiểu số Tày, Mông, Thái, Dao… còn mang sắc thái riêng gắn liền với môi trường sống. Là người sinh trưởng ở đất này, họa sĩ Hoàng A Sáng đã thể hiện, lưu giữ thật sinh động hình ảnh những ngôi nhà sàn lẫn thiên nhiên Đông Bắc.
Báo GD&TĐ trân trọng giới thiệu bài thơ 'Ngược dòng' của tác giả Hoàng Ngọc Phương nhân dịp khai hội Lim tại huyện Tiên Du (Bắc Ninh).
Cao Bằng mùa xuân đẹp lắm! Bao nhiêu vẻ đẹp, sự trù phú của Cao Bằng được thể hiện hết trong phiên chợ mùa xuân.
Cây trà hoa vàng mọc trong những cánh rừng già trên đỉnh Nà Mổ từ bao giờ không ai hay, chỉ biết rằng trong tỉnh, trong huyện mỗi nơi đây có, bởi vậy chúng tôi gìn giữ giống trà này như báu vật', anh Cư Seo Quáng, Trưởng thôn Nà Chí Phàng, xã Lùng Thẩn (huyện Si Ma Cai) bắt đầu kể cho chúng tôi câu chuyện về 'báu vật' của thôn mình như vậy.
Tối 1-10, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và nhân dân các dân tộc thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng tổ chức Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập (25-9-2012 / 25-9-2022) và đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Giữa tháng 8, ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới khiến Lào Cai có mưa lớn. Mưa nhen lên những nỗi lo trong căn nhà chon von bên sườn dốc hoặc nằm dưới những khối đất, đá lửng lơ như chờ ngày đổ ập xuống sau gió bão…