527 năm Cao Bằng - Khơi thông mạch nguồn lịch sử, kiến tạo tương lai

Năm 1499, dưới triều vua Lê Hiến Tông, nhà Lê tách Cao Bằng khỏi Thừa tuyên Thái Nguyên, lập thành trấn riêng trực thuộc Trung ương. Từ dấu mốc ấy, tên gọi Cao Bằng gắn với một đơn vị hành chính độc lập trong tiến trình lịch sử dân tộc. Hơn nửa thiên niên kỷ đi qua, địa giới, tổ chức hành chính nhiều lần thay đổi, nhưng vị trí đặc biệt của Cao Bằng nơi biên cương phía Bắc, truyền thống đoàn kết của cộng đồng các dân tộc và những giá trị lịch sử, văn hóa được bồi đắp qua các thế hệ vẫn là những mạch nguồn xuyên suốt. Nhìn lại chặng đường ấy để hiểu hơn giá trị của vùng đất, nhưng quan trọng hơn là để nhận diện trách nhiệm của thế hệ hôm nay trước một giai đoạn phát triển mới.

Nguyễn Trãi – nhà địa lý học ẩn sau hình tượng anh hùng dân tộc

Người đời thường nhớ Nguyễn Trãi qua Bình Ngô đại cáo và khởi nghĩa Lam Sơn, nhưng sau hình tượng anh hùng ấy còn là một học giả say mê khảo cứu non sông Việt.

Những hiện vật kể chuyện mùa Thu cách mạng

Những hiện vật kể chuyện mùa Thu cách mạng tháng Tám năm 1945, mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Trong những ngày Tổng khởi nghĩa, cùng với khí thế sục sôi của quần chúng, nhiều vật dụng vốn gắn bó với cuộc sống thường ngày của đồng bào các dân tộc Thái Nguyên đã trở thành một phần của cuộc đấu tranh giành chính quyền.

'Hoành Sơn Quan' hướng tới cơ chế phối hợp bảo tồn và phát huy di sản

Nhiều ý kiến tại hội thảo khoa học về Hoành Sơn Quan đề xuất tăng cường phối hợp quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa vùng Đèo Ngang.

Nhớ chợ Quăng xưa

Chợ Quăng (xã Hoằng Lộc) chữ Hán là Thiên Quan thị (天 關 市), tương truyền có từ thời nhà Lý. Vì kiêng tên đức Thánh Đệ Tứ (hiệu Thiên Quan) nên gọi chệch thành Quăng. Sử sách đời Nguyễn gọi là chợ Hoằng Nghĩa và xếp vào danh sách những chợ lớn ở Xứ Thanh và cả Việt Nam. Thời trung đại, chợ Quăng còn có tên khác là chợ Bướu.

Sông Lô - Nối những bến bờ

'Sông Lô một dải trong ngần,Thảnh thơi ta rũ bụi trần cũng nên'

(Emagazine) Mường Xia rực lửa đêm hội

Từ tiếng chiêng vang vọng giữa đại ngàn đến vòng xòe đoàn kết bên lửa trại, Lễ hội Mường Xia 2026 ở xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) không chỉ là một đêm hội văn hóa - tâm linh giàu bản sắc, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của một di sản vùng biên đang từng ngày trở thành điểm tựa cho phát triển du lịch cộng đồng.

Truông Vực Rắn ở vùng đất Quảng Nam xưa

Xuân Bính Ngọ - Hiện nay trong dân gian xứ Quảng vẫn nhắc tới khá nhiều truông như truông Phường Rạnh, truông Nông Sơn (Nông Sơn), truông Dài (Tam Kỳ), truông Sứ, truông Nước (Duy Xuyên, Quế Sơn), truông Tranh (Hòa Vang)... mà ít người biết đến truông Vực Rắn - một cánh truông lớn của vùng đất Quảng Nam xưa.

Đường thiên lý Quảng Nam có từ bao giờ?

VHXQ - Sự hình thành và phát triển của con đường thiên lý xưa (quốc lộ 1A ngày nay) đã bắt đầu từ 2.000 năm trước và liên tục, đồng thời gắn liền với hành trình Nam tiến của dân tộc.

Những cuốn sách đạt Giải A Giải thưởng Sách Quốc gia qua các năm

Các cuốn sách đạt Giải A Giải thưởng Sách Quốc gia các năm đều là các công trình có nội dung chất lượng, mang tính giáo dục, tính tư tưởng, có ý nghĩa lớn với cộng đồng.

Hải ngoại kỷ sự và dấu ấn Phan Đăng

Gần một năm sau ngày nhà nghiên cứu Phan Đăng từ giã cõi đời, bản dịch mới và chú giải Hải ngoại kỷ sự - cuốn bút ký trứ danh của Hòa thượng Thạch Liêm Đại Sán, do ông thực hiện lúc sinh thời đã được giới thiệu đến công chúng.

Học Bác trong từng tiết dạy

Học Bác ở đức tính kiên trì, giản dị, cô Nguyễn Thị Yến Nhi - Nhà giáo Ưu tú, Tổ trưởng Tổ Vật lí Trường Trung học phổ thông Giồng Riềng không chỉ gieo chữ mà còn gieo lòng tin, nhân cách và khát vọng vươn lên cho học trò.

Tên nước Việt Nam có từ khi nào?

Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thường gọi là Việt Nam chính thức ra đời ngày 2/9/1945 khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình. Tuy nhiên, tên nước Việt Nam đã có từ trước đó rất lâu.

Nhà thơ Ngô Hoài Chung: 'Tôi chỉ là hạt thóc'

Trước khi nghỉ hưu năm 2021, Ngô Hoài Chung thường được truyền thông biết đến với tư cách Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, hơn là một nhà thơ. Thế nhưng, ông vẫn lặng lẽ làm thơ và đã có 3 bài thơ được in trong sách giáo khoa: Hạt thóc (Tiếng Việt 2, tập 2) Tiếng nước mình (Tiếng Việt 3, tập 2), Về thăm Đất Mũi (Tiếng Việt 5, tập 2), đều thuộc bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.

Hàng Đào xích nhiễm

Những cái tên có màu sắc trong tên phố phường hay địa danh ở Hà Nội đủ vẽ ra một bức tranh đô thị cổ xưa, trộn lẫn giữa nhu cầu thực tế đời sống với những biểu tượng lễ nghi.

Khám phá 7 thư viện cổ nhất thế giới

Không chỉ lưu giữ kho tàng trí thức nhân loại, 7 thư viện lâu đời nhất thế giới dưới đây còn là những kiệt tác kiến trúc, nghệ thuật độc đáo, tráng lệ cho các tín đồ sách khám phá.

Từ xứ Sài Gòn xưa đến TPHCM ngày nay

Đất Sài Gòn, từ khi nào lưu dân người Việt đặt chân đến thì chưa thể xác định, nhưng viết cái tên 'xứ Sài Gòn' bằng chữ Nôm '處柴棍' vào sách vở thì có thể lấy mốc niên điểm năm Giáp Dần (1674).

Làng Xa Lý thẳng cánh cò bay

Lịch sử truyền thống làng Xa Lý chép rất rõ về bề dày lịch sử kiến tạo địa chất lẫn văn hóa đã khẳng định đây là làng cổ nhất của xã Thăng Bình (Nông Cống).

Hợp tác quốc tế mở rộng mạng lưới sưu tầm tư liệu Hán Nôm

Nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thành lập, ngày 7/5 tại Hà Nội, Viện Thông tin Khoa học xã hội phối hợp với Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) và Viện Nghiên cứu Văn Triết Trung Quốc (Viện Nghiên cứu Trung ương Đài Loan - Trung Quốc) tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề 'Tư liệu Hán Nôm: sưu tầm, bảo quản, nghiên cứu và khai thác'.

Đặc sắc Lễ hội Mường Xia

Khi núi rừng Mường Xia thức giấc trong sắc xuân chan hòa, đồng bào Thái xã Sơn Thủy (Quan Sơn) lại nô nức bước vào ngày hội lớn diễn ra vào ngày 12 tháng Giêng hằng năm, đó là Lễ hội Mường Xia. Đây được xem là dịp để tri ân Tư Mã Hai Đào, người khai phá và gìn giữ vùng đất biên cương.

Tinh hoa nghề gốm Bát Tràng

Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Dư địa chí của Nguyễn Trãi, làng gốm Bát Tràng được hình thành từ thời nhà Lý, vào khoảng thời gian vua Lý Thái Tổ dời đô từ Thăng Long ra Hoa Lư. Các sản phẩm gốm Bát Tràng đã phát triển, lưu thông rộng rãi trong nước từ thế kỷ XV, đến thế kỉ XVI, XVII phát triển mạnh mẽ và xuất khẩu ra nước ngoài. Trải qua thăng trầm của lịch sử, làng gốm Bát Tràng vẫn luôn giữ được nét đẹp truyền thống, tự hào là làng nghề gốm sứ lâu đời và nổi tiếng nhất của cả nước.

Những lần thay đổi đơn vị hành chính trong lịch sử Việt Nam

Quá trình sắp xếp các đơn vị hành chính của nước ta diễn ra liên tục từ thời xa xưa cho đến nay. Tìm hiểu những thay đổi trong quá khứ có thể là một trong những căn cứ cho quyết định của hiện tại.

Thăm ngôi đền cổ ở Hà Tĩnh từng nổi danh nước Nam

Sách 'An Tĩnh cổ lục' của học giả người Pháp thuật lại, đền Chiêu Trưng tại xã Quang Vĩnh (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là một trong những ngôi đền đẹp nhất nước An Nam xưa.

Việt Thường - Tờ báo viết tay bí mật của Đảng bộ tỉnh

Gần đây, sau nhiều năm sưu tầm tư liệu báo chí từng xuất bản ở Huế, nhờ người bạn giữ chân quản lý thư mục báo chí Việt Nam ở Thư viện Quốc gia, chúng tôi nắm được một vài thông tin sơ lược từ bộ sưu tập hiện vật của Bảo tàng Báo chí Việt Nam: 'Việt Thường - tờ báo viết tay của Đảng bộ Thừa Thiên'.

Di tích Quốc gia Hải Vân Quan hồi sinh từ sự đồng lòng của hai thành phố trực thuộc Trung ương

Sau nhiều năm xuống cấp, Di tích Quốc gia Hải Vân Quan đã được khôi phục thành công nhờ sự phối hợp giữa TP Huế và TP Đà Nẵng. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo tồn di sản mà còn góp phần phát triển du lịch, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội hai địa phương.

Huế hoài cổ trong sắc màu hoa giấy Thanh Tiên

Cố đô Huế có làng Thanh Tiên nổi tiếng với nghề làm hoa giấy truyền thống đã hơn 300 năm. Hằng năm, cứ mỗi dịp Tết đến xuân về, làng Thanh Tiên lại nhộn nhịp làm hoa giấy để rồi những cây hoa giấy rực rỡ sắc màu tỏa đi khắp nơi báo hiệu một cái Tết nữa lại về.

Xác định mốc ra đời danh xưng Tương Dương

Tên gọi 'Tương Dương' có từ tháng 3 năm Kỷ Sửu, niên hiệu Quang Thuận thứ 10 (1469). Ngoài việc lần đầu tiên xuất hiện tên gọi, thì Tương Dương cũng xuất hiện lần đầu tiên như là một đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc phủ, mang ý nghĩa đơn vị tương đương với huyện Tương Dương ở thời hiện đại.

Những người thầy không đi qua đời chúng tôi

Vậy là, đã hơn 2 tuần thầy Phan Đăng, chủ nhiệm lớp Văn K10, Trưởng Khoa Văn trường Đại học Tổng hợp Huế (nay là trường Đại học Khoa học, Đại học Huế) của chúng tôi ngày ấy đã về với các bậc tiền nhân. Đồng liêu của chúng tôi, đã viếng thầy bằng những lời tim gan, với những giá trị cả về nhân văn lẫn thành tựu khoa học. Riêng tôi, nhớ nhất một kỷ niệm nhỏ.

Vì sao Đỉnh Mẫu Sơn lại là nơi có tuyết và lạnh nhất Việt Nam?

Đỉnh Mẫu Sơn là vùng núi cao nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Lạng SƠn, trải dài từ Đông sang Tây theo 3 xã là Mẫu Sơn, Công Sơn thuộc huyện Cao Lộc và một phần xã Mẫu Sơn huyên Lộc Bình, nằm cách thành phố Lạng Sơn khoảng 30 km.

Nhà nghiên cứu Phan Đăng qua đời

Nhà nghiên cứu Phan Đăng, dịch giả cuốn 'Hoàng Việt nhất thống dư địa chí' (tác phẩm đoạt giải A Giải thưởng Sách Quốc gia 2022) đã qua đời tại Huế vào ngày 31/10.

Nhà nghiên cứu Phan Đăng - dịch giả cuốn Hoàng Việt nhất thống dư địa chí - qua đời

Nhà nghiên cứu Phan Đăng - dịch giả và chú giải cuốn Hoàng Việt nhất thống dư địa chí (cuốn địa chí đầu tiên của triều Nguyễn) - qua đời khuya 31-10 tại Huế.

Nhà giáo, nhà nghiên cứu - Phật tử Phan Đăng từ trần

Nhà giáo, nhà nghiên cứu - Phật tử Phan Đăng, pháp danh Tâm Quyền, nguyên quán Quảng Trị, đã từ trần tại tư gia ở cố đô Huế, hưởng thọ 76 tuổi.

Ứng dụng nghiên cứu khoa học và công nghệ số trong phát triển du lịch

Tài nguyên du lịch tự nhiên của Lâm Đồng đa dạng và phong phú, tạo ra những cảnh quan đặc sắc của hồ, thác, suối, rừng... trập trùng, ngoạn mục; là nơi sinh sống của 47 dân tộc anh em, là nguồn tài nguyên nhân văn vô cùng quý giá với nhiều phong tục, tập quán, trang phục, kiến trúc, lễ hội, văn hóa... truyền thống, có sức hút cao không chỉ đối với du khách trong nước và quốc tế; mà còn là cảm hứng cho nhiều đề tài nghiên cứu khoa học được Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) thực hiện trong 10 năm qua (từ 2004-2024).

Ứng dụng công nghệ 4.0 xây dựng Bộ dư địa chí các dân tộc thiểu số Lâm Đồng

Toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 1,3 triệu người với 47 dân tộc anh em, gồm dân tộc Kinh và 46 dân tộc thiểu số (DTTS) đã làm nên sự đa dạng, phong phú về văn hóa. Để có thể quản lý, khai thác tốt hơn nguồn nội lực của các DTTS của Lâm Đồng, rất cần những tài liệu ghi chép, biên soạn đầy đủ, đồng bộ, khoa học và khách quan về các vấn đề liên quan đến cộng đồng các DTTS của tỉnh. Từ đó làm cơ sở để bảo tồn, khai thác, phát huy tốt, sẽ là những nội lực quan trọng cho quảng bá du lịch, phát triển kinh tế - xã hội, hoạch định chính sách phù hợp, hiệu quả hơn ở vùng DTTS của địa phương.

Thương nhớ cửa ô xưa của kinh thành Thăng Long

Cửa ô - một kiến trúc rất nhỏ bé trong tổng thể các công trình kiến trúc nổi tiếng của Hà Nội qua nhiều thời kỳ lịch sử, nhưng lại lưu giữ trong mình một câu chuyện thật dài của Hà Nội. Đó là lịch sử, là chính trị, là văn hóa, là đời sống xã hội. Cửa ô gần gũi, thân thương trong kí ức bao người, nhắc ta về quá khứ vàng son của cha ông, để ta thêm trân trọng hiện tại và dựng xây tương lai.

Ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa

Lâm Đồng là nơi sinh sống lâu đời của 4 dân tộc bản địa K'Ho, Mạ, Churu, M'Nông và 47 dân tộc anh em từ mọi miền đất nước về đây lập nghiệp. Sự phong phú, độc đáo trong phong tục tập quán, nghề thủ công truyền thống, kỹ thuật canh tác, văn hóa nghệ thuật dân gian, văn hóa ẩm thực, trang phục truyền thống của các dân tộc anh em hội tụ làm cho Lâm Đồng là vùng đất giàu bản sắc.