VHXQ - Hương ước không chỉ là những quy ước điều chỉnh đời sống làng xã mà còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, đạo đức và kinh nghiệm tổ chức cộng đồng của cha ông. Với xứ quảng, nơi hình thành từ quá trình khai phá, định cư và giao lưu văn hóa lâu dài, hương ước càng cho thấy rõ tinh thần tự quản, trọng nghĩa tình và trách nhiệm cộng đồng của cư dân trên vùng đất mới.
VHXQ - Làng biển hay làng chài, vạn chài là cộng đồng dân cư đặc thù, hình thành và phát triển dựa trên kinh tế biển. Cấu trúc xã hội và không gian của làng biển mang những nét độc đáo, vừa tương đồng với làng quê truyền thống, vừa khác biệt do ảnh hưởng sâu sắc của yếu tố văn hóa.
Theo giới nghiên cứu, truyền thống khoa bảng thường gắn với văn chỉ, còn tinh thần thượng võ gắn với võ chỉ.
Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà) vừa được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt. Như vậy, tính đến nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có tổng số 43 điểm thuộc 10 di tích, cụm di tích quốc gia đặc biệt.
Lễ công bố quyết định hội làng Văn Giang - Nam Dương vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia do UBND huyện ỨngHòa và UBND huyện Mỹ Đức đồng tổ chức.
Lễ hội làng Văn Giang - Nam Dương phát tích từ lời thề ước của cha ông từ ngàn xưa, chính hội thường diễn ra vào ngày 12 tháng Ba âm lịch.
Ngày 8-4, tại thị trấn Đại Nghĩa (huyện Mỹ Đức), huyện Ứng Hòa và huyện Mỹ Đức đã tổ chức Lễ công bố Quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh Lễ hội truyền thống Hội làng đôi dân Văn Giang - Nam Dương vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và khai mạc Lễ hội làng Văn Giang - Nam Dương năm 2025.
'Lễ hội chọi trâu bây giờ không còn bệ đỡ tinh thần, bị tách khỏi không gian tinh thần ở mức độ cao và bị dày vò bởi đồng tiền' - nhà nghiên cứu Trần Lâm Biền nói.
Lễ hội kết chạ giữa hai làng Phú Mỹ - Kiều Mai là nét đẹp văn hóa Thăng Long bên bờ sông Nhuệ đã có từ hàng trăm năm nay.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 phát triển mạnh mẽ tác động đến mọi mặt đời sống ở cả hai chiều, khi cuộc vận động 'Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư' có sức lan tỏa rộng khắp, việc phát huy vai trò của hương ước, quy ước càng phải được quan tâm, chú trọng.
Đến nay hầu hết người dân ở thôn Nhân Hòa, xã Hoằng Hợp (Hoằng Hóa) đều không hiểu tại sao tên làng lại thay đổi từ Nhân Cõi khu đến Kẻ Cuội rồi Nhân Vực. Đã thế sau này lại còn cụ thể hơn là Cuội trên. Chỉ biết đến ngày nay câu ca 'Khoai làng Vĩnh, lúa làng Cuội' được dân gian lưu truyền đã khẳng định đây là vùng đất trù phú phát triển nghề nông.
Đã có khá nhiều bàn luận, khảo cứu về hương ước nhưng có một điểm tương đối thống nhất rằng, đây là một bộ phận quan trọng của văn hóa làng.
Sau đây là tham luận Phát huy giá trị của hương ước trong xây dựng 'Làng văn hóa kiểu mẫu' ở Vĩnh Phúc hiện nay tại Hội thảo ''Xây dựng làng văn hóa kiểu mẫu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc – Lý luận và thực tiễn' tổ chức ngày 21/10/2023.
Lễ hội hai làng Văn Giang (thị trấn Đại Nghĩa, huyện Mỹ Đức) và Nam Dương (xã Hòa Nam, huyện Ứng Hòa) có rất nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học… cần thiết phải bảo vệ, phát huy, lập hồ sơ đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia…
Khi nghe xong câu chuyện và xem đơn của người phụ nữ, chúa Trịnh Căn lập tức sai Thạc quận công Lê Thì Hải đem 2.000 quân tiến thẳng về Gia Viễn, bí mật áp sát làng Đa Giá Thượng...
Cứ cách quãng 3 năm, lễ hội 'hẹn ước' giữa hai làng ven sông Đáy là Nam Dương thuộc xã Hòa Nam (huyện Ứng Hòa, Hà Nội) và Văn Giang thuộc thị trấn Đại Nghĩa (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) lại được tổ chức long trọng. Hội truyền thống hai làng còn là dịp để mỗi người dân tưởng nhớ ân tình, ân nghĩa của tổ tiên với tình cảm kết nghĩa anh em bền chặt. Trong các ngày 29, 30/4 và 1/5 (tức mùng 10 - 12 tháng Ba âm lịch) người dân Văn Giang và Nam Dương tổ chức hội truyền thống hai làng. Điểm nhấn của lễ hội, bên cạnh hoạt động rước kiệu với các đoàn rước có quy mô hàng trăm người thì nghi lễ tế Thủy thần và đọc Khoán ước trên sông là một trong những nét độc đáo nhất ở lễ hội này.
Cả nước đang bước vào mùa lễ hội xuân đầy náo nức sau hơn hai năm chịu gián đoạn vì dịch Covid-19. Rất nhiều phương án tổ chức và quản lý lễ hội, trong đó có nhiệm vụ quan trọng là bài trừ tệ nạn mê tín dị đoan đã và đang được triển khai thực hiện, nhằm bảo đảm lễ hội diễn ra trang trọng, văn minh, tiết kiệm.
Lễ hội đầu xuân 2023 nở rộ, thu hút hàng vạn người dân tới lễ bái và vãng cảnh. Các địa phương lường trước khách đông để có phương án, tuy nhiên nhiều nơi vẫn xảy ra tình trạng chen lấn, xô đẩy, vạ vật xếp hàng chờ đợi. Những năm gần đây, lễ hội tâm linh được chú ý đặc biệt, kéo theo nhiều biểu hiện biến tướng, thương mại hóa lễ hội.
Tối 11/10, quận Bắc Từ Liêm tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia Lễ hội truyền thống Lễ kết chạ Kiều Mai - Phú Mỹ. Tham dự có Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Hoàng Đạo Cương.
Nằm gối đầu bên dòng sông Ô Lâu, làng Phú Kinh, xã Hải Phong, huyện Hải Lăng có 360 hộ với hơn 1.800 nhân khẩu đang sinh sống trên diện tích đất tự nhiên 245 ha. Từ bao đời nay, người dân ở đây luôn đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau và cùng nhau chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Trước tình hình dịch bệnh thường xuyên xảy ra, dưới sự can thiệp của Pháp, quy tắc vệ sinh, phòng chống dịch bệnh được ấn định trong các bản hương ước cải lương ở lãng xã.
Truyền thống nước ta tự xa xưa tới nay luôn coi trọng vai trò của dòng họ. Đây được xem như 'cái nôi' sản sinh ra nhiều nhân tài, tuấn kiệt cho đất nước, là kho tàng văn hóa – lịch sử được tiếp nối, trao truyền qua nhiều thế hệ. Với những nét đặc trưng, độc đáo ấy, dòng họ đã trở thành hạt nhân hun đúc, đắp bồi, gìn giữ và phát huy nét đẹp của văn hóa làng nói riêng, văn hóa dân tộc nói chung.
Trước tình hình dịch bệnh thường xuyên xảy ra, dưới sự can thiệp của Pháp, quy tắc vệ sinh, phòng chống dịch bệnh được ấn định trong các bản hương ước cải lương ở lãng xã.
Dù làm ăn tận chân trời góc bể nào, hễ là dân Phú Đô (quận Nam Từ Liêm, Hà Nội) không ai quên hội làng - ngày 8 và 9 tháng Giêng hàng năm. Bạn tôi, anh Nghiêm Xuân Cách - một người sinh ra, lớn lên ở Phú Đô - quả quyết như vậy.
Trong lĩnh vực sinh hoạt tâm linh, có một câu hỏi lớn đặt ra, ít nhất, đối với những nhà nghiên cứu văn hóa, là: Tại sao có nhiều người đi lễ ở các đình, đền, chùa, phủ, đến thế? Mọi thành phần, tầng lớp xã hội, trẻ, già, gái, trai… đều kính cẩn trước các thế lực siêu hình, nhất là những nơi được đồn thổi là linh thiêng. Hiện nay, chưa mấy ai giải đáp thấu đáo vấn đề này.