Mỗi độ tháng Hai âm lịch, dọc đôi bờ Thu Bồn lại rộn ràng bước vào mùa lễ hội, nơi những nghi lễ dân gian, huyền tích về Bà Thu Bồn và đời sống văn hóa cộng đồng hòa quyện trong không gian sông nước đặc trưng.
Bà Thu Bồn được người xưa lưu truyền là nữ tướng người Chăm xinh đẹp, có tài điều binh khiển tướng, từng chinh chiến nhiều trận mạc. Trong một lần giao chiến, đến lúc thế cùng lực kiệt, bà gieo mình xuống dòng sông để tuẫn tiết, xác bà trôi theo dòng nước về dưới miền xuôi.
Lễ hội Bà Thu Bồn mang đậm dấu ấn đời sống tín ngưỡng dân gian thể hiện khát vọng phồn thực, cầu mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an cho cộng đồng làng xã.
Sáng 14/3, tại xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, UBND huyện Duy Xuyên tổ chức lễ đón Bằng chứng nhận Di sản văn hóa Phi vật thể (DSVHPVT) Quốc gia lễ hội Bà Thu Bồn.
Nằm trong chuỗi các sự kiện chào đón Năm Du lịch Quốc gia 2022, sáng 14/3, tỉnh Quảng Nam tổ chức Lễ đón nhận Bằng chứng nhận Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn.
Cụ Thái Văn Lịch được chọn làm chánh bái trong lễ hội bà Thu Bồn từ năm 1975-2014. Năm nay, dù ở tuổi 92 nhưng cụ vẫn là cố vấn cho Ban tế lễ của làng Thu Bồn (xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam).Có nhiều truyền thuyết về bà Thu Bồn. Trong đó, một câu chuyện được dân gian kể rằng, bà Thu Bồn là công chúa vua Mây. Khi bị giặc ngoại xâm bao vây kinh thành, nhà vua và công chúa chạy lánh nạn, bà bị ngã ngựa chết, xác trôi trên sông, dân trong làng thương xót đưa bà lên bờ chôn cất. Khi dân làng Thu Bồn bị dịch đậu mùa, bà Thu Bồn đã linh ứng cứu giúp dân lành thoát khỏi dịch.
Tối 23/3, tại Dinh Bà Thu Bồn, xã Quế Trung, huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam đã diễn ra Lễ công bố quyết định và đón nhận Bằng công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia Lễ hội Bà Thu Bồn.