Giữa màu xanh đại ngàn, tại Di tích khảo cổ quốc gia đặc biệt Mái đá làng Vành và Hang xóm Trại vẫn hiện hữu những dấu tích của con người từ hàng vạn năm trước như những “cuốn sách cổ” bằng đá, lưu giữ ký ức về đời sống, sinh hoạt và quá trình phát triển của cư dân thời tiền sử, góp phần làm nên giá trị đặc biệt của Văn hóa Hòa Bình.
Nằm nép mình dưới chân núi Khụ Vành thuộc xóm Vành, xã Yên Phú, Mái đá làng Vành từ lâu được xem là 'chứng nhân' của nền văn hóa Hòa Bình nổi tiếng. Trải qua hàng nghìn năm, di tích vẫn lặng lẽ tồn tại giữa núi rừng, trở thành niềm tự hào của người dân địa phương và là điểm nhấn đặc biệt trong hành trình gìn giữ di sản văn hóa dân tộc.
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, văn kiện có ý nghĩa định hướng lớn trong giai đoạn đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Trong bức tranh phát triển chung của địa phương, Đảng bộ xã Yên Phú ghi dấu ấn rõ nét trong hành trình đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống bằng những bước đi cụ thể, sát thực tiễn. Trong đó, huy động nguồn lực đầu tư xây dựng hạ tầng và khai thác hiệu quả giá trị di tích khảo cổ Mái đá Làng Vành gắn với phát triển du lịch sinh thái hồ chứa nước Cánh Tạng được xã xác định là khâu đột phá, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống người dân. Đây được xem là hướng đi chiến lược, mở ra hướng phát triển bền vững cho vùng đất giàu tiềm năng này.
Được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 694/QĐ-TTg, ngày 18/7/2024, cụm di tích khảo cổ Hang xóm Trại, xã Mường Vang và Mái đá làng Vành, xã Yên Phú đã khẳng định giá trị khoa học độc bản của nền 'Văn hóa Hòa Bình'. Với không gian phát triển mới sau sáp nhập đơn vị hành chính, việc Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi mở ra cơ hội lớn để địa phương nâng tầm giá trị di tích.
Tỉnh Phú Thọ sau hợp nhất đang phấn đấu trở thành trung tâm văn hóa, thể thao, du lịch hàng đầu miền Bắc, xứng đáng là vùng đất khởi nguồn của dân tộc Việt Nam.
Đất Tổ Phú Thọ - cội nguồn của dân tộc Việt Nam là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, với hệ thống di sản văn hóa phong phú, độc đáo, phản ánh sinh động quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng người Việt. Những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa luôn được tỉnh quan tâm thực hiện đồng bộ, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc, đáp ứng nhu cầu văn hóa, tín ngưỡng của Nhân dân, tạo sức hấp dẫn riêng cho du lịch Phú Thọ trong hành trình phát triển kinh tế - xã hội.
Ngày 19/11/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2531/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích khảo cổ quốc gia đặc biệt Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành, tỉnh Phú Thọ.
Ngày 19/11, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 2531/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích khảo cổ quốc gia đặc biệt hang xóm Trại và mái đá làng Vành, tỉnh Phú Thọ.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 2531/QĐ-TTg ngày 19/11/2025 phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích khảo cổ quốc gia đặc biệt Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành, tỉnh Phú Thọ.
Trong hành trình nghìn năm dựng nước và giữ nước, Phú Thọ – mảnh đất cội nguồn dân tộc – luôn là nơi sản sinh và lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc. Từ sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên, cộng đồng nơi đây đã kiến tạo nên kho tàng di sản quý báu, trường tồn qua thời gian. Sau khi hợp nhất các đơn vị hành chính, kho tàng ấy càng thêm phong phú, trở thành mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, hun đúc bản sắc con người Đất Tổ và tiếp sức mạnh cho phát triển bền vững.
Trong toàn bộ hình ảnh gần 300 chiến binh Đông Sơn mà tôi sưu tập được, có khoảng trên 20 hình ảnh rõ nét vai trò thủ lĩnh. Vậy, điều gì giúp phân biệt họ đứng trên so với các chiến binh khác?
Hang Xóm Trại và mái đá Làng Vành thể hiện rõ nét về đặc trưng của một di tích lớn mang tính chất trung tâm và ở trung tâm vùng lõi của Văn hóa Hòa Bình ở Việt Nam.
Tối 15/11, Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình tổ chức Lễ cầu ngư, thả hoa đăng trên sông Đà. Đây là một trong những hoạt động đầu tiên trong chuỗi sự kiện 'Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Hòa Bình năm 2024' diễn ra từ ngày 15 - 23/11/2024 tại thành phố Hòa Bình.
Tiếp sau 8 buổi 'rì rầm' về 'Tạo sáng Đông Sơn', tôi muốn cùng các độc giả báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) thưởng thức những hương vị Đông Sơn thông qua các dẫn liệu khảo cổ học, từ những hạt quả chứa hương thơm đến các đồ dùng để tạo hương.
Hai bài trước tôi đã đề cập đến ánh sáng ban ngày và ban đêm thời Đông Sơn do 'đèn Trời' mang lại. Từ bài này sẽ nói nhiều hơn đến 'đèn Người'.
Di tích Mái đá làng Vành ở xã Yên Phú, huyện Lạc Sơn, Hòa Bình, là di tích tiêu biểu thời kỳ đồ đá được phát hiện, khai quật từ năm 1929; xếp hạng di tích khảo cổ cấp Quốc gia Đặc biệt tháng 7/2004.
Ba di tích được xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt đợt 15 gồm Di tích khảo cổ Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành; Di tích khảo cổ Vĩnh Hưng; Di tích lịch sử Các địa điểm khởi nghĩa Trương Định.
Di tích lịch sử các địa điểm khởi nghĩa Trương Định (Tiền Giang) vừa được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.
Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành (huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) vừa được Phó Thủ tướng chính phủ ký quyết định xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt.
Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 694/QĐ-TTg ngày 18/7/2024 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 15) đối với 3 di tích, trong đó có 2 di tích thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Ngày 18/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long ký Quyết định số 694/QĐ-TT xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 15) đối với 3 di tích ở tỉnh Hòa Bình, Bạc Liêu và Tiền Giang.
Lễ hội Khai hạ của người Mường tỉnh Hòa Bình là Di sản thứ tư của tỉnh Hòa Bình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao bằng công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là niềm tự hào của nhân dân các dân tộc tỉnh Hòa Bình, của người dân 4 Mường: Bi, Vang, Thàng, Động; góp phần thiết thực vào việc giữ gìn sự phong phú, đa dạng của kho tàng di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Hòa Bình.
Lễ hội Khai hạ của người Mường (Hòa Bình) được Bộ VH-TT&DL công bố quyết định là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022.
Chơi nghịch là bản năng tự nhiên của trẻ nhỏ, bất kể người hay động vật, bất kể thời tiền sử hay hiện tại… Vì thế, quên tìm những 'đồ chơi' của trẻ nhỏ trong hàng vạn di vật người xưa để lại trong các tầng văn hóa khảo cổ là một lỗi ấu trĩ của nền khảo cổ học.