Ngày mình quay lại với nhịp sống quen thuộc nơi thành phố, cũng là lúc Tết thật sự khép lại. Không phải khi tờ lịch lật sang những ngày đầu năm mới, cũng không phải lúc những cánh mai trước hiên bắt đầu rơi lả tả, mà là khoảnh khắc kéo va-ly ra khỏi góc phòng, nghe tiếng xe nổ máy ngoài ngõ và chợt hiểu rằng những ngày bình yên vừa rồi ở quê nhà đã ở lại phía sau. Tết khép lại rất khẽ như một cánh cửa được đóng nhẹ, không gây tiếng động, nhưng đủ để lại trong lòng người một khoảng trống dịu dàng.
Sáng nay, ngày 5/9, trên đường đến cơ quan, tôi đi ngang qua một ngôi trường tiểu học. Tiếng trống lễ khai giảng vang lên xen lẫn tiếng nói cười rộn ràng của các em học sinh, âm thanh ấy không chỉ làm bừng lên nhịp sống khu phố, mà còn khẽ gõ nhịp vào trái tim tôi, khiến ký ức tuổi học trò bỗng ùa về như một dòng chảy bất tận.
Làng tôi nằm bên bờ thượng nguồn sông Gianh thuộc tỉnh Quảng Bình trước đây, nay là tỉnh Quảng Trị. Sông Gianh lở bồi quanh năm vì lũ lụt triền miên… Nắng hạn, mưa bão, đói rét trộn lẫn vào nhau, như nồi cơm dân làng quê tôi ngày hai bữa độn sắn, độn khoai một thời cơ cực…
Tháng Mười Một về, gió chớm lạnh, những ngày đông lại đến. Đâu đó trong không gian, mùi hương đặc trưng của mùa đông thoảng qua, mang theo những ký ức cũ kỹ và dịu dàng. Như thể mùa đông chẳng hề vội vã, chỉ khe khẽ gõ cửa, nhắc nhở chúng ta về những ngày đã qua, về những tháng năm đã cũ.
Đêm, hương hoa ngào ngạt cả không gian nhỏ bé khu vườn nhà tỏa ra từ cây lộc mưng (lộc vừng) trước cổng. Sáng ra một lớp hoa đỏ rải thảm trên nền gạch thẫm. Mấy chú ong mật còn mê đắm mùi hương hay tìm kiếm chút mật nào sót lại nơi cuống hoa vừa rụng mà lưu luyến không rời. Nhìn cảnh ấy, mẹ già bất giác lại đọc câu ca dao quen thuộc 'Cá lẹp mà kẹp lộc mưng/ Chồng ăn một miếng vợ trừng mắt lên'. Hiểu được ẩn ý từ câu nói buột miệng của mẹ, vợ tôi lẳng lặng xách làn đi chợ. Trưa nay kiểu gì cũng có món ăn cả nhà yêu thích - món cá lẹp kẹp lộc mưng.
Quan Vũ là một vị tướng nổi tiếng thời kỳ cuối nhà Đông Hán và thời Tam quốc trong lịch sử Trung Quốc. Hình tượng của ông đã được nhà văn La Quán Trung đưa vào tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa.