Minh Hóa (Quảng Trị) là vùng đất giàu bản sắc, nơi nhiều giá trị văn hóa của các cộng đồng dân tộc vẫn được gìn giữ qua dân ca, lễ hội, phong tục, nhạc cụ và ký ức làng bản. Nhưng cùng với những đổi thay của đời sống, không ít di sản đang dần thưa vắng khi nghệ nhân cao tuổi ngày một ít, lớp trẻ chưa thực sự gắn bó với việc tiếp nối. Giữ văn hóa bản địa vì thế cũng là giữ căn cước cộng đồng, giữ sợi dây nối con người với quê hương và trao cho di sản một đời sống mới.
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, nhiều giá trị văn hóa truyền thống vẫn có cách riêng để ở lại với cộng đồng. Phía sau sự tiếp nối ấy là những con người lặng lẽ giữ lửa, dành thời gian và tâm huyết truyền lại những giá trị đã được bồi đắp cho hậu thế. Nhờ đó, văn hóa truyền thống không trở thành ký ức xa xôi mà tiếp tục hiện diện trong cuộc sống hôm nay.
Lễ cúng Tổ tiên không chỉ nhắc nhớ cội nguồn, mà còn giúp người Lô Lô Đen giữ gìn bản sắc giữa dòng chảy hiện đại.
Dưới những mái đình, miếu lâu đời, người xa quê tìm về, lớp trẻ học chuyện làng, cư dân mới cùng hòa vào đời sống chung. Sự gắn bó ấy là sợi dây để không gian tín ngưỡng trở thành điểm tựa tinh thần của cộng đồng...
Giữa guồng quay công nghiệp 4.0, khi lớp trẻ ở nhiều làng nghề dần quay lưng với nghề cha ông để lại, tại xã Thư Lâm (Hà Nội), 35 lao động trẻ vừa bước vào một khóa học đặc biệt nhằm học đục, học chạm, học "thổi hồn" vào từng khối gỗ vô tri để trở thành người thợ, người nghệ nhân mộc mỹ nghệ tương lai.
Giữa đại ngàn Trường Sơn, mỗi mùa rẫy mới, đồng bào Bru - Vân Kiều lại làm lễ Trỉa lúa, gửi vào hạt giống mong ước mưa thuận gió hòa, mùa màng no đủ. Hơn 5 năm được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, lễ hội vẫn hiện diện trong đời sống bản làng, được người già gìn giữ và trao lại cho lớp trẻ.
Ở tuổi ngoài 70, già làng Bríu Pố, xã Tây Giang, TP Đà Nẵng vẫn miệt mài làm kinh tế, truyền dạy văn hóa, vận động con cháu học hành, giữ rừng, giữ bản. Với ông, sự no ấm của mỗi gia đình bắt đầu từ cái chữ, từ lao động và ý thức gìn giữ cội nguồn.
Với những người lớn tuổi ở Ba Lòng (Quảng Trị) còn thuộc câu hát, điệu chiêng của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô, nỗi lo lớn nhất là mai này không còn người kế tục. Khi lớp trẻ bắt đầu tìm hiểu những gì cha ông để lại, mạch nguồn ấy có thêm cơ hội được nối dài.
Cách trung tâm xã hơn chục cây số, nằm lọt giữa những dãy núi sừng sững che khuất tầm mắt, thôn Phú Lương có 162 nóc nhà của đồng bào dân tộc Mường hạ sơn. Từng có thời, bản Mường gần như biệt lập với thế giới bên ngoài do giao thông cách trở. Thế rồi đường bê tông được đầu tư, điện lưới quốc gia vượt núi vào bản, internet cũng phủ sóng tới mọi nếp nhà. Bản làng dần khởi sắc, đời sống người dân ngày càng được nâng lên. Đặc biệt, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai với nhiều giải pháp phù hợp điều kiện thực tế, từng bước đưa đồng bào Mường nơi thung lũng Phú Lương trở thành những “công dân số”, chủ động thích ứng, hòa nhập với thời đại công nghệ.
Trải qua sự biến thiên của thời gian, sự phát triển của đời sống xã hội, người Churu vẫn lưu giữ những nét văn hóa riêng thông qua phong tục, tập quán, nghệ thuật cồng chiêng, tri thức dân gian, dân ca, dân vũ và các nghi lễ mang đậm yếu tố tâm linh. Những giá trị này không chỉ thể hiện bản sắc dân tộc, mà còn phản ánh tinh thần cố kết cộng đồng. Trong hành trình bảo tồn và phát triển văn hóa Churu, những nghệ nhân, già làng chính là những người giữ lửa. Họ đang nỗ lực truyền lại những giá trị ấy cho lớp trẻ, để văn hóa Churu tiếp tục hiện diện, phát triển.
Trong đời sống hiện đại, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số đứng trước nguy cơ mai một khi lớp trẻ có nhiều lựa chọn giải trí mới. Việc thành lập các câu lạc bộ hát Then, đàn tính, dân ca, dân vũ ở cơ sở cùng sự tham gia của nghệ nhân, người dân đang tạo thêm không gian để di sản hiện diện trong đời sống, từ những buổi sinh hoạt cộng đồng đến các hoạt động phát triển du lịch.
Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng cồng chiêng của người M'nông ở bon Đắk N'Drung, xã Đức An vẫn ngày ngày ngân vang, từng bước trở thành nguồn lực thúc đẩy văn hóa, du lịch của địa phương thêm phát triển.
Câu lạc bộ đàn và hát dân ca, bài chòi xã Vạn Tường (Quảng Ngãi) góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, đồng thời mở hướng gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị bài chòi trong cộng đồng.
HNN - Chưa hết tháng 6 âm lịch mà đã nghe mấy bác cao tuổi ở xóm tôi rôm rả hỏi nhau xem lễ Thu tế sắp tới sẽ được tổ chức ở đình làng như thế nào, không biết các tộc trưởng có kế hoạch họp hành gì chưa. Kể cũng lạ, giữa phố phường nhộn nhịp mà các bác say sưa nói chuyện làng. Đình làng cũng chẳng đâu xa, chỉ cách nhà tôi vài chục mét. “Phố cũng bắt đầu từ làng. Giữ cái gốc của làng cũng là giữ văn hóa cho đời sau. Lớp trẻ tụi bây nên nhớ”. Có hỏi thì sẽ được các bác thị phạm như vậy, lần nào cũng thế.
Từng theo chân những phiên chợ quê suốt hơn một thế kỷ, chiếc nơm tre của làng Hoàng Tiến, xã Hải Châu (Nghệ An) nay xuất hiện trên Facebook, TikTok để tìm khách hàng. Khi những người thợ ngày một già đi, nguyên liệu khan hiếm và lớp trẻ rời làng, 'chợ số' đang mở ra một cơ hội mới để giữ nghề truyền thống.
Hơn 40 năm gìn giữ bộ chiêng đổi bằng 2 con bò, nghệ nhân H’Măng ở tổ dân phố Đắk Nia (phường Đông Gia Nghĩa) vẫn ngày ngày mở lớp dạy miễn phí, lặng lẽ truyền tiếng chiêng và tình yêu văn hóa Mạ cho lớp trẻ.
Ở gia đình ông Hồ Văn Minh và bà Hồ Thị Hà ở thôn Trà Va, xã Phước Trà, TP Đà Nẵng, tiếng chiêng, váy áo và những chuỗi cườm truyền thống đã trở thành một phần quan trọng của nếp nhà. Người chồng giữ nhịp chiêng, người vợ chăm chút sắc phục, cả hai cùng trao lại vốn quý của cha ông cho con cháu và lớp trẻ trong làng. Từ sự đồng lòng ấy, văn hóa Ca Dong được gìn giữ bằng trách nhiệm và sự tiếp nối giữa các thế hệ.
Giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mường ở Thanh Hóa vẫn được gìn giữ từ những việc làm bình dị. Tại thôn Liên Sơn, xã Thạch Bình, Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau đang trở thành điểm kết nối cộng đồng, nơi các thế hệ cùng giao lưu, sẻ chia và góp sức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Giới trẻ ngày nay đang tạo nên một làn sóng mới khi chủ động sáng tác, biểu diễn các ca khúc về Đảng, cách mạng và đất nước với tinh thần và diện mạo khác trước.
Từ hơn một thập niên qua, Câu lạc bộ (CLB) hát Soọng cô của đồng bào dân tộc Sán Dìu, tổ 25, phường Quan Triều (Thái Nguyên) đã trở thành điểm tựa văn hóa vững chắc cho cộng đồng. Nơi đây đã quy tụ những người yêu di sản cùng chung tay giữ gìn, lan tỏa làn điệu truyền thống để tiếng hát Soọng cô mãi ngân vang, trải dài cùng năm tháng.
Theo ông Bon Tô Xa Nga, xây dựng đời sống văn hóa không phải là điều gì lớn lao, mà bắt đầu từ việc gìn giữ những giá trị tốt đẹp của cha ông, mạnh dạn xóa bỏ những hủ tục đã không còn phù hợp và truyền lại cho thế hệ trẻ niềm tự hào về bản sắc dân tộc.
Giữa những đổi thay ở vùng cao Đà Nẵng, nhà gươl vẫn được người Cơ Tu gìn giữ ở vị trí trung tâm bản làng. Dưới mái nhà chung ấy, tiếng chiêng, điệu múa, luật tục và những câu chuyện nguồn cội tiếp tục được truyền lại cho lớp trẻ.
Sau khi mạng xã hội lan truyền vụ sữa của trẻ nghi bị mang ra ngoài rao bán, chủ nhóm lớp mầm non đã lên tiếng, công bố kết quả xác minh nội bộ và biện pháp xử lý giáo viên vi phạm.
Suốt gần 400 năm, nghệ thuật múa rối nước Đào Thục vẫn bền bỉ chảy trong đời sống văn hóa của người dân vùng ven sông Cà Lồ. Nếu trước đây, những bí quyết nghề được gìn giữ bằng những lời thề nghiêm ngặt, thì hôm nay, chính sự chủ động truyền nghề cho lớp trẻ đang trở thành chìa khóa để di sản tiếp tục sống, tiếp tục kể câu chuyện về hồn quê Bắc Bộ giữa nhịp sống hiện đại.
Điều người dân xã Xuân Đài trăn trở không chỉ là lưu giữ vài chiếc khung cửi hay những tấm thổ cẩm cũ, mà là làm thế nào để tiếng thoi lại trở thành âm thanh quen thuộc trong mỗi nếp nhà sàn. Bởi một di sản chỉ thực sự có sức sống khi được cộng đồng thực hành, trao truyền và tiếp tục sáng tạo trong đời sống đương đại.
Dưới chân núi Hồng, xã Phú Xuyên, Thái Nguyên, nơi ra đời lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam, 76 năm đã trôi qua nhưng tinh thần 'Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên' vẫn được gìn giữ và lan tỏa. Từ những cựu thanh niên từng đi qua chiến tranh đến lớp trẻ hôm nay, ngọn lửa cống hiến vẫn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Thôn Kéo Nàng, xã Yên Thịnh, tỉnh Thái Nguyên là nơi có hơn 90% đồng bào Dao đỏ sinh sống và còn lưu giữ nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống.
Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều câu lạc bộ (CLB) văn hóa, văn nghệ dân gian trên địa bàn tỉnh vẫn đều đặn duy trì hoạt động bằng niềm đam mê và tinh thần tự nguyện của các hội viên. Không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống, các CLB đang trở thành không gian gắn kết cộng đồng, góp phần làm giàu thêm đời sống văn hóa cơ sở.
Giữa cái nắng hè của vùng quê, ở làng Quảng Hòa (xã Đan Điền, TP Huế), vẫn còn hàng chục hộ dân lặng lẽ gắn bó với nghề chằm nón. Thu nhập từ nghề không cao, lớp trẻ ngày càng ít mặn mà nối nghiệp, nhưng với nhiều người dân nơi đây, chiếc nón lá không chỉ là kế sinh nhai mà còn là nghề đã gắn bó gần trọn cuộc đời.
Giữa nhịp sống hiện đại, những thanh âm cồng chiêng vẫn ngân vang nơi chân núi Lang Biang, tỉnh Lâm Đồng nhờ sự gìn giữ bền bỉ của các câu lạc bộ cồng chiêng liên thế hệ. Từ ông bà đến con cháu, nhiều gia đình người dân tộc Cơ Ho dòng Lạch đang cùng nhau tiếp nối 'mạch nguồn' văn hóa, biến tiếng chiêng thành sợi dây gắn kết cộng đồng và giữ hồn bản sắc Tây Nguyên giữa dòng chảy hội nhập.
Những ngày nông nhàn ở thôn Nà Nghè, xã Cao Minh, trong ngôi nhà nhỏ của chị Hoàng Thị Hoa lại rộn ràng tiếng cười nói của phụ nữ và trẻ em trong bản.
Giới trẻ Quảng Ngãi tận dụng mạng xã hội để sáng tạo nội dung, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, qua đó mang đến góc nhìn sinh động, chân thực về văn hóa, ẩm thực và thiên nhiên địa phương.
Trước sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ngọc Hồi đã phối hợp cùng Công ty Coca-Cola Việt Nam triển khai dự án hỗ trợ phát triển làng nghề nón lá Vĩnh Thịnh trên nền tảng số.
Trước cơ hội và yêu cầu đặt ra cho TP.HCM trong tiến trình phát triển mới, đại diện thế hệ trẻ khẳng định sẽ dấn thân, dám nghĩ, dám làm, đổi mới, góp phần xây dựng thành phố.
Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều loại hình giải trí mới, những nghệ nhân, người tâm huyết với văn hóa dân gian vẫn lặng lẽ gìn giữ và trao truyền các giá trị truyền thống. Bằng tình yêu và trách nhiệm với cộng đồng, họ đang góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, để những nét đẹp văn hóa quê hương tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Hơn 4 thập niên gắn bó với buôn làng, cũng là một hành trình ông K'Điệp (xã Gia Hiệp) gìn giữ tiếng nói, dân ca và những giá trị văn hóa của dân tộc K'ho.
Trong dòng chảy mạnh mẽ của quá trình đô thị hóa, hội nhập và chuyển đổi xã hội, mô hình gia đình Việt đang có nhiều thay đổi. Bên cạnh xu hướng gia đình hạt nhân ngày càng phổ biến, gia đình đa thế hệ vẫn hiện diện như một nét đặc trưng, mang trong mình nhiều giá trị bền vững cần được gìn giữ và phát huy.
Trong hành trình tìm hiểu những mô hình sản xuất mới, tôi gặp hai người nông dân trẻ ở hai vùng quê khác nhau. Một người ứng dụng khoa học - công nghệ để giảm chi phí, nâng cao năng suất. Người còn lại phát triển nông nghiệp trải nghiệm nhằm gia tăng giá trị nông sản. Hai câu chuyện khác nhau nhưng cùng phản ánh sự chuyển biến từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp của lớp nông dân trẻ hôm nay.
Để xây dựng nền khoa học cơ bản mạnh, Việt Nam cần một đội ngũ nhà khoa học đủ năng lực theo đuổi các hướng nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, việc nhiều tổ chức nghiên cứu đang gặp khó khăn trong việc thu hút và duy trì đội ngũ nghiên cứu trẻ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng lực lượng kế cận cho các lĩnh vực khoa học cơ bản.
Từ xưởng sản xuất làng nghề đến không gian trưng bày đón khách quốc tế, mây tre đan Phú Vinh đang được lớp trẻ tiếp nối, làm mới và đưa sản phẩm thủ công Việt vươn xa.
Chiều 14/6/2026, tại Nhà hát Ca trù Bích Câu - Bích Câu Đạo quán, Hà Nội, nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp cùng Nhà hát Ca trù Bích Câu tổ chức chương trình 'Cổ âm Nhã hội'. Sự kiện mang đến cho công chúng, đặc biệt là người trẻ một không gian trải nghiệm nghệ thuật ca trù, góp phần lan tỏa vẻ đẹp của loại hình nghệ thuật đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp của nhân loại.