Giữa núi rừng Tây Bắc, Thác bản Thín mang vẻ đẹp tự nhiên hoang sơ cùng không gian văn hóa giàu bản sắc. Đây là lợi thế để xã Chiềng Sinh, tỉnh Điện Biên từng bước xây dựng điểm đến du lịch cộng đồng, gắn khai thác cảnh quan với bảo tồn môi trường và các giá trị văn hóa truyền thống.
Theo quốc lộ 12 về xã Chiềng Sơ, bản Nà Cần hiện ra giữa một bên là dòng sông Mã, một bên là những vườn nhãn xanh ngút mắt. Những nếp nhà sàn truyền thống xen cùng nhà xây khang trang; ruộng nếp tan trải dài dưới thung lũng; những lò sấy long nhãn tất bật vào mùa. Nhịp sống mới đang hiện hữu ở bản bên dòng sông Mã.
Thôn Bản Hát, xã Hạnh Phúc nép mình bên dòng Nậm Tung. Những ngôi nhà sàn khang trang san sát, thấp thoáng sau vườn cây; chiều xuống, tiếng cười nói hòa cùng tiếng suối, khiến không gian miền sơn cước vừa khoáng đạt, vừa bình yên.
Hơn 80 hộ dân với khoảng 400 nhân khẩu ở bản Nà Hừ, xã biên giới Bum Nưa, tỉnh Lai Châu đang mong chờ được bố trí đến nơi ở mới.
Sau hành trình lập nghiệp đạt những thành tựu rực rỡ, Mạc Văn Khoa đã xây tặng bố mẹ căn nhà khang trang ở quê Hải Dương, nay thuộc Hải Phòng.
Nà Hừ là bản đông dân nhất xã biên giới Bum Nưa (Lai Châu) với 290 hộ, trên 1.520 nhân khẩu, 100% đồng bào dân tộc Thái. Mỗi mùa mưa lũ đến, nỗi lo về một nơi ở an toàn vẫn là điều trăn trở của hơn 80 hộ dân nơi đây.
Những nếp nhà sàn bên vườn xoài, điệu xòe, tiếng nhạc cụ dân tộc, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực truyền thống... đang được người dân xã Yên Châu gìn giữ và từng bước đưa vào các sản phẩm du lịch. Khai thác những giá trị riêng có của vùng đất “chuối ngọt, xoài thơm”, Yên Châu hướng tới phát triển du lịch cộng đồng, nông nghiệp, sinh thái gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa và tạo sinh kế cho người dân.
Không còn lấm lem bùn đất, những người nông dân chân chất ở các vùng quê, bản làng từ Ninh Bình, Thái Nguyên đến Tuyên Quang..., bằng chính tri thức bản địa, nụ cười mộc mạc và sự chủ động nhập cuộc, họ không chỉ tự tạo sinh kế vững chắc mà còn trở thành những "sứ giả" đưa văn hóa và di sản quê hương vươn xa.
Giữa không gian xanh của vùng chè Tân Cương, Thái Nguyên, Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải tạo nên một điểm đến đặc biệt: nơi văn hóa Tày, nhà sàn truyền thống, sản xuất nông nghiệp, sinh thái và du lịch cộng đồng được kết nối trong một không gian thống nhất. Năm 2022, Thái Hải được Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO, nay là UN Tourism) công nhận là một trong 32 “Làng du lịch tốt nhất thế giới”, trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam trong danh sách năm đó.
Không cần vượt đèo lên Tây Bắc, những ngày cuối tháng 9 giữa tiết trời thu Hà Nội, cư dân Khu đô thị Dương Nội vẫn có thể thưởng thức đặc sản, thưởng trà vùng cao, ngắm sắc thổ cẩm ngay tại Công viên Thiên văn học trước thềm nhà.
Từ nếp nhà sàn đến nghề dệt thổ cẩm, đồng bào Lự ở Lai Châu chủ động làm du lịch trải nghiệm, lấy di sản nuôi sống di sản nơi vùng cao.
Chiều buông trên thung lũng Mường Lò, tiếng thoi đưa lách cách vẫn vang trong những nếp nhà sàn của người Thái. Qua bao thế hệ, nghề dệt thổ cẩm truyền thống không chỉ lưu giữ ký ức văn hóa mà đang được người dân đưa vào thị trường, gắn với du lịch để tạo sinh kế và giữ nghề.
Được vinh danh là “Làng du lịch tốt nhất năm 2025”, Lâm Thượng (tỉnh Lào Cai) phát huy lợi thế cảnh quan, văn hóa bản địa, xây dựng mô hình du lịch cộng đồng bền vững, hướng tới tiêu chuẩn ASEAN.
Từ những ngôi nhà sàn bên hồ Thủy điện Sơn La, chị Lù Thị Toản cùng người dân bản Quan Chiêng, phường Mường Lay biến bản sắc văn hóa dân tộc Thái thành sản phẩm du lịch, tạo việc làm và mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho cộng đồng. Với những việc làm của mình, chị Lù Thị Toản được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao Giải thưởng Lương Định Của năm 2026.
Từ những dãy núi đá vôi kỳ vĩ, thung lũng xanh mướt đến những nếp nhà sàn bình dị, Lạng Sơn đang từng bước định hình diện mạo du lịch mới – nơi thiên nhiên, văn hóa bản địa và sinh kế cộng đồng cùng tạo nên sức hấp dẫn. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh ước đón 4.612.000 lượt khách, tăng 23% so với cùng kỳ.
Mỗi đường nét hoa văn, từng mũi chỉ nhuộm màu thời gian trên mảnh thổ cẩm của đồng bào các dân tộc giờ đây không còn bó hẹp trong không gian nếp nhà sàn hay những bộ trang phục truyền thống chỉ xuất hiện dịp lễ, Tết. Bằng đam mê, sự sáng tạo và tư duy đổi mới của những người con yêu văn hóa Sơn La, thổ cẩm đang được “thổi hồn” để trở thành những sản phẩm hàng hóa, quà tặng du lịch độc đáo, giữ trọn vẻ đẹp và phát huy giá trị trong đời sống hiện đại.
13 hộ dân người Nùng ở Lạng Sơn đang thử một cách làm du lịch khác: Không dựng điểm đến mới, không mở rộng ồ ạt mà lấy nhà sàn, rừng vầu, khe suối và nhịp sống bản địa làm sản phẩm du lịch đặc trưng.
Với cảnh quan rừng, ruộng bậc thang, hồ Pha Đay và văn hóa Thái, xã Nam Xuân phát triển du lịch cộng đồng, mở thêm sinh kế cho người dân.
Ẩn mình dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, thôn Xà Phìn, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang có một vẻ đẹp khó tìm thấy ở những bản làng vùng cao khác. Trên những nếp nhà sàn của đồng bào Dao, rêu xanh phủ dày theo năm tháng; phía dưới, ruộng bậc thang men theo sườn núi, từng tầng lúa đang chuyển vàng trong nắng thu. Hai gam màu ấy hòa vào nhau, tạo nên cảnh sắc riêng của Xà Phìn, nơi mùa gặt đang đến gần và người dân chuẩn bị đón khách về với làng nhà rêu.
Nhiều người đến Thiên Phủ không phải để tìm một điểm du lịch đã được định hình sẵn. Đi qua những bản làng với nếp nhà sàn nép mình bên núi, chứng kiến nhịp sống bình dị của người vùng cao, nghe kể chuyện về văn hóa, con người nơi đây, tôi nhận ra sức hút của Thiên Phủ không nằm ở những điều quá lớn lao. Nó đến từ chính những gì đang hiện hữu trong nhịp sống thường ngày.
Dù dân số khiêm tốn, người Lự ở Lai Châu vẫn bền bỉ giữ nếp nhà sàn, tiếng thoi đưa và nhịp chiêng hội bản bước vào nhịp sống hiện đại.
Nghề thủ công, nhà sàn, thổ cẩm, chè Shan tuyết hay tri thức về cây thuốc đang được Lào Cai đưa vào sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng và các dịch vụ trải nghiệm. Giá trị văn hóa vì thế không chỉ được bảo tồn, mà từng bước trở thành nguồn thu, việc làm và sinh kế cho người dân vùng cao.
Giữa bức tranh văn hóa đa dân tộc, đời sống sinh hoạt văn hóa của đồng bào dân tộc Tày trên địa bàn các xã vùng cao Đức Nhàn, Tân Pheo, Quy Đức, Cao Sơn mang sắc thái độc đáo, nổi bật với truyền thống ở nhà sàn, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các lễ hội dân gian đặc sắc.
Hơn 1 năm sau khi được bàn giao về xã Di Linh quản lý, Làng truyền thống dân tộc K’ho tại thôn KLong Trao không chỉ từng bước hoàn thiện không gian văn hóa mà còn trở thành điểm đến trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa bản địa.
Ở xã vùng đặc biệt khó khăn Yên Sơn, giáo dục được xác định là nền tảng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mở cơ hội phát triển cho thế hệ trẻ.
Ngày 23-9, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện khảo sát thực tế tại xã Khâu Vai về phương án xây dựng “Không gian văn hóa Chợ tình Khâu Vai”.
Với không gian văn hóa Chăm Islam đặc sắc, cùng hệ thống thánh đường, nhà sàn truyền thống, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực và đời sống cộng đồng giàu bản sắc, xã Châu Phong (An Giang) có nhiều tiềm năng phát triển du lịch. Địa phương đang hướng đến khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, từng bước xây dựng làng Chăm trở thành điểm đến đặc trưng của An Giang.
Mười năm sau lần đầu đặt chân đến Khuân Bang, xã Chợ Mới, lần này tôi mới có dịp trở lại. Con đường vào bản đã rộng mở hơn, người dân bắt đầu nghĩ về du lịch, những căn nhà sàn có thêm một cánh cửa đón khách. Dưới tán cây thị già hơn hai thế kỷ, bên những mái nhà sàn và trong một câu Then ngân lên giữa chiều núi, Khuân Bang vẫn giữ được cách kể câu chuyện của riêng mình.
Từ những vườn cà phê xanh trên đất đỏ Khe Sanh, căn nhà sàn làm du lịch cộng đồng giữa núi rừng Kim Ngân đến những sản phẩm OCOP ở Trường Phú, những câu chuyện đang được viết bằng ý chí vươn lên của người dân và sự đồng hành của chính quyền. Khi thủ tục hành chính được tháo gỡ, chính sách giảm nghèo đi đúng địa chỉ, các mô hình sản xuất được kết nối với thị trường, sinh kế bền vững không còn là khát vọng “xa xôi” mà đang từng ngày hiện diện trên quê hương Quảng Trị…
Hơn hai mươi năm gắn bó với ống kính và chiếc micro tại Đài PT-TH tỉnh Sơn La (nay là Báo và Phát thanh, truyền hình Sơn La), tôi đã quen với việc đưa hình ảnh của Đảng đến với đồng bào qua những bản tin tiếng Thái mỗi ngày. Nhưng phải đến khi rời cánh sóng để về với mảnh đất xã Chiềng Sơ trong vai trò Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã, tôi mới thực sự hiểu thế nào là sức sống của Đảng giữa lòng dân. Hành trình đưa nghị quyết từ nghị trường vào từng nếp nhà sàn, từng nương ngô trên đỉnh dốc, với tôi, đây không chỉ là một sự điều động công tác, mà là hành trình trở về để tìm thấy Đảng trong chính nhịp thở của đồng bào mình.
Giữa đại ngàn miền Tây Nghệ An, xã Mường Chọng mang trong mình vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, dòng suối, những bản làng người Thái còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống. Địa phương đang từng bước phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với bảo tồn bản sắc, tạo thêm sinh kế và mở ra cơ hội giảm nghèo bền vững.
Nằm cách Hà Nội khoảng 190km, khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông thuộc xã Pù Luông (tỉnh Thanh Hóa) nơi lưu giữ nhiều nét đẹp văn hóa.
Trên khu đất rộng 528m² giữa Nha Trang, ngôi nhà được bao quanh bởi nhiều lớp cây xanh, hồ nước và đá cuội. Đáng chú ý, không gian tầng hai lấy cảm hứng từ nhà sàn Bắc Bộ với hiên, trần gỗ cùng những chi tiết gợi nhắc văn hóa truyền thống.
“Đặc sản” của mỗi chuyến du lịch là điều du khách luôn kiếm tìm, đó có thể là một món ăn ngon, một điểm đến đẹp, một trải nghiệm mới mẻ... Trong đó, con người chính là “đặc sản” du khách mong muốn được khám phá nhất, bởi họ sẽ là người kể sâu sắc nhất, thú vị nhất câu chuyện về đất và người nơi đây.
Giữa núi rừng, ruộng bậc thang và những nếp nhà sàn hàng trăm năm tuổi, người dân bản Bút, xã Nam Xuân (Thanh Hóa) đang biến các giá trị văn hóa truyền thống thành sản phẩm du lịch, tạo thêm sinh kế và thu nhập.
Sau khi Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình được sắp xếp thành tỉnh Phú Thọ mới, địa giới được mở rộng, hình thành một không gian văn hoá, liên kết có quy mô lớn về di sản, cộng đồng. Trong bối cảnh đó, văn hóa Mường là một nguồn lực quan trọng với hệ thống di sản phi vật thể, nghệ thuật trình diễn, Mo Mường, cồng chiêng, lễ hội, tri thức dân gian, nghề thủ công, ẩm thực, nhà sàn và các thực hành văn hóa cộng đồng.
Kỳ 2: Kết nối nguồn lực, gia tăng sức hút
Sở hữu cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, văn hóa bản địa đặc sắc, xã vùng cao Hạnh Phúc có nhiều lợi thế để phát triển du lịch cộng đồng. Phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo, nhiều đoàn viên, thanh niên đã mạnh dạn khởi nghiệp, gìn giữ bản sắc văn hóa và từng bước biến tiềm năng thành những sản phẩm du lịch cụ thể.
Những cánh đồng lúa trải dài, những nếp nhà sàn truyền thống của đồng bào Tày, Dao nép mình bình yên dưới chân núi đá, điệu Then đàn Tính réo rắt bên những đồi cọ… đã làm nên thương hiệu của “Làng du lịch tốt nhất năm 2025" mang tên Lâm Thượng của Lào Cai.
Ngày 16/9, Đoàn khảo sát Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh do đồng chí La Văn Hồng, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm trưởng đoàn khảo sát một số điểm có tiềm năng phát triển du lịch trên địa bàn xã Thông Nông.
Trong ngôi nhà sàn nhỏ ở Tổ dân phố 8, ông Âu Văn Cương, 73 tuổi, chủ nhiệm CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan, phường Bình Thuận, tỉnh Tuyên Quang vẫn miệt mài, tỉ mỉ ghi chép từng lời bài hát Sình ca vào cuốn sổ nhỏ. Ông bảo: “Mấy chục cuốn sổ tay này là tài sản quý nhất đối với tôi. Say mê điệu hát Sình ca từ lâu, nên tôi sưu tầm, ghi chép, dịch từ chữ Hán ra chữ Quốc ngữ để phổ biến cho mọi người dễ học”.
Về Lâm Thượng mùa măng mai, du khách có dịp theo chân phụ nữ Tày băng rừng, thu hái, sơ chế và gùi măng về bản. Từ sản vật dưới tán rừng, măng mai đang trở thành sinh kế quan trọng, đồng thời mở ra một trải nghiệm văn hóa – du lịch sinh thái đặc sắc ở vùng cao.
Sáng 14/9, tại tỉnh Quảng Trị, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên tổ chức hội nghị chuyên đề “Thái Nguyên-Điểm đến xanh cho du khách quốc tế”.
Có những nơi ta chỉ cần đi qua một lần đã nhớ. Có những nơi tưởng rằng đã quên, nhưng chỉ cần một ngày trở lại, tất cả bỗng ùa về, nguyên vẹn như một thước phim cũ được ai đó vô tình bật lại giữa miền ký ức. Với tôi, Ba Bể là một nơi như thế.
Trong kỷ nguyên mới, chuyển đổi số không chỉ thay đổi cách chính quyền quản trị, mà còn mở ra phương thức mới để đưa ý Đảng đến gần lòng dân. Ở Phú Thọ, khi những người đứng đầu cấp xã chủ động bước vào không gian số, kể câu chuyện quê hương, lắng nghe người dân và kết nối các nguồn lực phát triển, đó cũng là lúc tư duy lãnh đạo chuyển từ “chỉ đạo” sang “đồng hành”, từ truyền đạt chủ trương sang tạo đồng thuận và khơi dậy sức dân.