Quan điểm về khuyến học của người dân Việt Nam thời quân chủ

Khuyến học ở Việt Nam thời quân chủ không chỉ có trong "phép nước" mà còn được thể hiện tại "lệ làng". Lệ làng ở đây là phong tục, tập quán nói về quan điểm khuyến học của các làng xã ghi trong Tục lệ chữ Hán hiện lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Sinh thành và nối dõi

VHXQ - Trong đời sống văn hóa của người dân xứ Quảng, khát vọng có con nối dõi không chỉ là nhu cầu của mỗi gia đình mà còn là trách nhiệm đối với tổ tiên, dòng tộc. Dưới ảnh hưởng của Nho giáo, Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, những quan niệm ấy đã tạo nên những sắc thái riêng trong đời sống tinh thần của người Quảng qua nhiều thế hệ.

Hà Nội và Bắc Kinh hợp tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Ngày 25/8, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội và Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh tổ chức lễ ký Bản ghi nhớ hợp tác trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Ngày Vu Lan nghĩ về chữ Hiếu

Ai cũng đều được sinh ta từ cha mẹ. Đạo làm người ai không trọng chữ Hiếu. Kiều bởi chữ hiếu mới bán mình vào lầu xanh. Cổ nhân dạy: “Vạn ác dâm làm đầu, trăm thiện hiếu trước tiên”. Từ Nho giáo đến đạo làm người ngày nay chữ Hiếu vẫn luôn được tính điểm cao nhất ở mỗi người. Trong nhiều kinh Phật khác đều tôn hiếu đạo; đơn cử Địa Tạng kinh còn được gọi với một tên khác là Hiếu kinh.

Hệ điều hành quản trị kinh tế thông minh

Trên thế giới hiện nay, hội nhập sâu rộng cùng nền kinh tế thị trường ngày càng hoàn thiện trong kỷ nguyên công nghệ đã thúc đẩy các quốc gia phát triển nghệ thuật quản trị nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân.

Vì sao con cháu tầng lớp quý tộc ngày xưa đều phải học Cầm – Kỳ – Thi – Họa?

Không phải ngẫu nhiên mà trong các gia đình quyền quý thời phong kiến, từ công tử đến tiểu thư đều được dạy 'Cầm – Kỳ – Thi – Họa'. Bốn bộ môn này không chỉ là thú vui tao nhã mà còn được xem là chương trình giáo dục tinh hoa, góp phần rèn luyện nhân cách, trí tuệ và khí chất của người thuộc tầng lớp thượng lưu.

Ý nghĩa của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong đời sống người Việt

Văn Miếu - Quốc Tử Giám là biểu tượng thiêng liêng của nền văn hiến, kết tinh truyền thống hiếu học và triết lý trọng dụng hiền tài của dân tộc Việt Nam.

'Đại Việt sử ký' và 'Đại Việt sử ký toàn thư' khác nhau thế nào?

Dù tên gọi dễ gây nhầm lẫn, 'Đại Việt sử ký' và 'Đại Việt sử ký toàn thư' thực chất là hai bộ quốc sử mang số phận, tầm vóc và tư tưởng thời đại hoàn toàn khác biệt.

'Thế giới trong giọt nước' - Triết lý ẩn sau giọt nước nhỏ bé

'Bạn có biết cả thế giới rộng lớn cũng có thể nằm gọn trong một giọt nước bé xíu không?' Đó là câu hỏi mà Regina Linke - họa sĩ kiêm tác giả - đặt ra trong cuốn sách 'Thế giới trong giọt nước'. Cuốn sách tranh chưa đầy 200 trang nhưng qua vài dòng hội thoại và những nét vẽ tối giản ấy, cả trẻ em lẫn người lớn đều có thể bắt gặp một phần của mình trong câu chuyện.

Số phận kỳ lạ của truyện 'Kim Bình Mai': Từ 'dâm thư' trở thành 'đệ nhất kỳ thư'

Tiểu thuyết 'Kim Bình Mai' mang tiếng là 'dâm thư' suốt nhiều thế kỷ, bị liệt vào danh sách 'cấm thư'; ngày nay nó nhiều học giả đánh giá nó là 'Đệ nhất kỳ thư'.

Nét mực đen làm thay đổi lịch sử hội họa Trung Quốc

Từ những nét mực đen giản dị, Vương Duy đã mở ra dòng thủy mặc sơn thủy họa, đưa hội họa Trung Quốc rời xa sắc màu cầu kỳ để hướng đến ý cảnh, cảm xúc và sự hòa hợp giữa con người

Từ danh thắng Tràng An đến ma nhai núi Non Nước

Thông tin từ tỉnh Ninh Bình cho biết: Thời gian qua, địa phương này đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO công nhận ma nhai núi Non Nước là Di sản tư liệu thế giới. Hiện, hồ sơ đã được trình và đang trong giai đoạn chờ xem xét.

Ngày này năm xưa (14/6): Hồ Chủ tịch về thǎm hợp tác xã Kiều Mai

Ngày này năm xưa (14/6) gắn liền với nhiều sự kiện lịch sử và văn hóa nổi bật, đáng chú ý nhất là: Hội nghị ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Đông Dương ở ngoài nước và đại biểu trong nước đã họp tại Ma Cao (Trung Quốc) (1934); Hồ Chủ tịch đã về thǎm hợp tác xã Kiều Mai (1961); nhà nhà văn Vũ Ngọc Phan qua đời tại Hà Nội (1987)...

Vì sao chúa Trịnh nắm thực quyền hơn 200 năm mà không cướp ngôi nhà Lê?

Suốt hơn hai thế kỷ, các chúa Trịnh điều hành đất nước, chỉ huy quân đội và quyết định mọi việc lớn nhỏ, nhưng ngai vàng vẫn thuộc về nhà Lê.

Siêu mẫu Việt là cháu gái hiệu trưởng, làm dâu hào môn, tuổi 34 'gây sốt' với style mùa hè năng động

Siêu mẫu Lan Khuê mới đây gây sốt với phong cách mùa hè năng động, tôn lên vóc dáng hoàn hảo dù đã ở tuổi 34 và qua một lần sinh đẻ.

Khoa cử thời phong kiến Trung Quốc để lại dấu ấn gì ở kỳ thi đại học ngày nay?

TRUNG QUỐC - Tiền thân của kỳ thi đại học quốc gia từng có những phòng thi ngăn cách riêng kiểu 'chuồng cọp', còn những người thi hộ hoặc mạo danh có nguy cơ bị lưu đày hoặc đánh roi.

Vì sao đàn ông Trung Quốc hay để móng tay dài?

Khác với đa số quốc gia chỉ nữ giới mới để móng tay dài, nhiều đàn ông Trung Quốc cũng nuôi móng tay chỉ vì vấn đề hình thức mà còn có lý do khác.

Khám phá Luy Lâu - một trong những thành cổ nhất Việt Nam

Giữa vùng quê Kinh Bắc yên bình, thành cổ Luy Lâu vẫn lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời gian, lưu giữ ký ức về một trong những đô thị cổ xưa và quan trọng nhất của đất nước.

Cuộc chiến Trịnh – Nguyễn dài nửa thế kỷ đã biến đổi người Việt như thế nào?

Từ những làng quê tan hoang đến sự chia cắt Đàng Trong - Đàng Ngoài, chiến tranh Trịnh – Nguyễn đã âm thầm định hình tính cách người Việt suốt nhiều thế hệ.

Phật giáo Triều Nguyễn trong việc định hình bản sắc văn hóa Huế

Không chỉ ảnh hưởng đến tín ngưỡng, Phật giáo còn định hình lối sống, đạo đức và phong thái con người Huế theo hướng nhẹ nhàng, thanh tịnh, hòa ái và chuẩn mực.

Đền Thiên Hậu - biểu tượng văn hóa sống động tại Kuala Lumpur

Đền Thiên Hậu tại Kuala Lumpur của Malaysia hiện là một trong những công trình tôn giáo thờ mẫu có quy mô lớn nhất Đông Nam Á, thu hút hàng triệu lượt khách tham quan và tín đồ tâm linh mỗi năm.

Vì sao nhà Lê sơ suy yếu ngay sau triều Lê Thánh Tông cực thịnh?

Từ đỉnh cao quyền lực và thịnh trị dưới thời Lê Thánh Tông, triều Lê sơ nhanh chóng rơi vào khủng hoảng chỉ sau vài thập niên đầy biến động.

Quyền lực đặc biệt, hiếm có trong lịch sử của phụ nữ Việt thời Lê sơ

Giữa một xã hội phong kiến chịu ảnh hưởng Nho giáo mạnh mẽ, phụ nữ Việt thời Lê sơ từng sở hữu quyền lực và vị thế khiến hậu thế không khỏi bất ngờ.

Tòa thành cổ lưu giữ linh hồn vương triều Cao Ly ở Triều Tiên

Là một trong những Di sản thế giới khó ghé thăm nhất với du khách quốc tế, Kaesong lưu giữ một thế giới cổ xưa nơi dấu vết vương triều Cao Ly vẫn còn hiện diện.

Hàn Quốc mở cửa tuyến đường mòn quanh lăng mộ hoàng gia cổ đại

Hàn Quốc chính thức mở cửa các tuyến đường mòn rừng quanh những khu lăng mộ hoàng gia cổ đại triều Joseon, mang đến cho du khách cơ hội hiếm hoi khám phá không gian vốn được bảo tồn nghiêm ngặt và tách biệt suốt phần lớn thời gian trong năm.

Vì sao người Hàn Quốc không bưng bát lên khi ăn cơm?

Khi ăn cơm, Nếu các nước Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản đều bưng bát cơm khi ăn thì người Hàn Quốc lại không làm việc này và coi đó là bất lịch sự.

Ảnh hưởng của Phật giáo đối với lễ tế Đàn Nam Giao - Xã Tắc ở Huế

Đối với triều Nguyễn, dù là nghi lễ hoàng gia nhưng việc tiếp nhận các yếu tố Phật giáo trong nghi lễ cung đình không làm thay đổi bản chất chính trị cốt lõi của lễ tế đàn Nam Giao – đàn Xã Tắc.

Vì sao Việt Nam có nhiều tôn giáo nhưng ít xung đột?

Dù Phật giáo, Nho giáo, Lão giáo hay tín ngưỡng dân gian, người Việt có xu hướng dung hòa thay vì xung đột tôn giáo. Nhiều học giả cho rằng đây là nét đặc biệt của văn hóa Việt.

Khuyến học bằng vật chất thời Lê sơ

Thời Lê sơ (1428-1527) được coi là giai đoạn lịch sử phát triển hầu hết các phương diện đời sống xã hội. Giai đoạn này, nước ta giành được tự chủ sau 10 năm kháng chiến chống quân Minh (1418-1427), từng bước xây dựng thiết chế đất nước, đề cao Nho giáo, chăm lo khuyến học, đặc biệt là khuyến học bằng vật chất.

Khuyến học bằng tinh thần thời Lê sơ

Khác với thời Lý - Trần, ở thời Lê sơ do Nho giáo chiếm vị trí độc tôn trong đời sống xã hội nên giáo dục khoa cử được coi trọng, trong đó có hoạt động khuyến học bằng tinh thần.

Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết dự Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại TP.HCM

Sáng 26/4 (mùng 10/3 âm lịch), tại Khu văn hóa tâm linh Hồn Việt - Hoa viên Bình Dương (phường Chánh Phú Hòa, TP.HCM), Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm Bính Ngọ 2026 được tổ chức trang trọng, thu hút đông đảo đại biểu và nhân dân tham dự.

Quản lý di sản tôn giáo qua góc nhìn đa tôn giáo

Với Việt Nam hôm nay, giữ gìn di sản tôn giáo không chỉ là câu chuyện văn hóa, mà còn là câu chuyện giữ đạo lý, giữ ký ức cộng đồng và giữ chiều sâu tinh thần của xã hội trong thời đại phát triển hội nhập.

'Tri tri vi bất tri - Bất tri vi bất tri': Từ Nho giáo đến Phật học

Khi đặt trong tương quan với tư tưởng của Phật giáo, câu nói này mở ra một điểm giao thoa đặc biệt giữa hai hệ tư tưởng lớn: Nho giáo và Phật giáo - nơi 'biết' không còn là sự tích lũy tri thức, mà trở thành hành trình phá vỡ vô minh và nhận diện đúng thực tại.

Âm vang lịch sử Việt Nam tại Singapore

Theo phóng viên TTXVN tại Singapore, Đại học Quốc gia Singapore (NUS) đưa học phần Introducing Vietnam vào giảng dạy đã góp phần đưa lịch sử và văn hóa Việt Nam đến gần hơn với sinh viên quốc tế, thông qua cách tiếp cận hiện đại và giàu tính trải nghiệm.

Ngày này năm xưa (2/4): Báo Tin tức - Cơ quan của Mặt trận dân chủ ra số đầu tiên

Ngày này năm xưa (2/4) diễn ra nhiều sự kiện lịch sử mang đậm dấu ấn của dân tộc Việt Nam như: giải phóng quận lỵ Khánh Dương và Bình Long; ngày sinh nhà Cách mạng yêu nước Nguyễn Lương Bằng; Mặt trận dân chủ ra đời và thực hiện đấu tranh công khai...

Chính sách khuyến học bằng vật chất ở triều Lý - Trần

Triều Lý (1009 -1125) và triều Trần (1225-1400) là hai triều đại phát triển rực rỡ trong nền văn hóa nước nhà. Đóng góp vào thành tựu chung đó, không thể không nhắc đến vai trò của nền giáo dục khoa cử Nho học mà nhân tố chính cần đề cập là hoạt động khuyến học bằng vật chất ở thời kỳ này.

Chính sách khuyến học bằng tinh thần ở triều Lý - Trần

Triều Lý (1009-1225) là triều đại mở ra nền giáo dục khoa cử Nho học cho đất nước. Trong bước đi ban đầu của nền giáo dục khoa cử Nho học ấy, triều Lý rất quan tâm đến vấn đề khuyến học, đặc biệt là khuyến học bằng tinh thần.

Xây dựng văn hóa liêm chính trong kỷ nguyên vươn mình

Liêm chính không chỉ là chuẩn mực đạo đức cá nhân mà còn là nền tảng tinh thần của quản trị xã hội, là thước đo niềm tin và là điều kiện để phát triển bền vững.

Vì sao người Nhật Bản luôn cúi người khi chào?

Bằng cách cúi đầu, người Nhật xưa muốn truyền tải thông điệp: 'Tôi không có ý định tấn công bạn và tôi tin rằng bạn cũng sẽ không làm hại tôi'.

'Tứ đức' của người phụ nữ hôm nay

Theo quan niệm nho giáo, 'Công - Dung - Ngôn - Hạnh' (hay còn gọi là 'tứ đức' của người phụ nữ) là thước đo cơ bản để đánh giá và cũng là mục tiêu để các chị em hướng tới. Nhưng trong xã hội hiện đại, người phụ nữ được giải phóng, bình quyền với nam giới. Theo đó, nhìn nhận về 'tứ đức' cũng có sự thay đổi.

Học bao nhiêu cho đủ với kỳ vọng của 'phụ huynh châu Á'?

Áp lực thành tích học tập từ phụ huynh vốn là câu chuyện không mới tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Lý giải hiện tượng này, TS Triệu Thị Phượng (Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia TP. HCM) cho rằng nguyên nhân bắt nguồn từ những yếu tố văn hóa - xã hội đặc thù và tâm lý lo âu của người lớn. Tuy nhiên, ranh giới giữa kỳ vọng và áp lực rất mong manh; nếu thiếu sự định hướng đúng đắn, điều này sẽ để lại nhiều hệ lụy nặng nề đối với tâm lý và sự phát triển toàn diện của con trẻ.

Cung điện Đế Thích trên đỉnh Tu-di: Khảo cứu triết lý thiết kế Minh Đường của Võ Tắc Thiên

NSGN - Minh Đường (明堂) của Võ Tắc Thiên (武則天) là một công trình kỳ vĩ chưa có tiền lệ, đóng chức năng như một trung tâm chính trị và tôn giáo quốc gia, là hình ảnh biểu tượng của triều đại Võ Tắc Thiên.

Tranh cãi dữ dội quanh tập tục phụ nữ không được tế tổ ở Trung Quốc

Clip quay cảnh 600 người đàn ông quỳ bái tổ tiên dịp Tết Nguyên đán ở một ngôi làng Trung Quốc gây tranh cãi gay gắt, nhiều người bức xúc vì sự trọng nam khinh nữ.