Trong lịch sử văn học Việt Nam, có những tác giả để lại hàng trăm pho sách mà tên tuổi dần khuất sau bụi thời gian; lại có người chỉ cần một tác phẩm cũng đủ dựng nên một cột mốc không thể phai mờ. Đặng Trần Côn thuộc về số ít những người như thế. Ông đi qua thế kỷ XVIII đầy tao loạn, cuộc đời ngắn ngủi và còn phủ nhiều khoảng tối, nhưng đã để lại Chinh phụ ngâm – khúc ngâm bằng chữ Hán cất lên từ nỗi cô đơn của người vợ có chồng ra trận. Từ trang sách của một nhà nho đất Thăng Long, tiếng thở dài ấy được những tài năng diễn Nôm nâng thành tiếng Việt tuyệt đẹp, sống trong lòng nhiều thế hệ: “Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy/ Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu…”
Bác sĩ Trần Minh Phụng, nguyên Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, người lãnh đạo kính yêu mà bao thế hệ đồng nghiệp vẫn gọi bằng cái tên trọn vẹn tình thương: Chú Ba Phụng, đã trút hơi thở cuối cùng, rời xa chúng ta, hưởng thọ 90 tuổi.
'Bạn có biết cả thế giới rộng lớn cũng có thể nằm gọn trong một giọt nước bé xíu không?' Đó là câu hỏi mà Regina Linke - họa sĩ kiêm tác giả - đặt ra trong cuốn sách 'Thế giới trong giọt nước'. Cuốn sách tranh chưa đầy 200 trang nhưng qua vài dòng hội thoại và những nét vẽ tối giản ấy, cả trẻ em lẫn người lớn đều có thể bắt gặp một phần của mình trong câu chuyện.
Khi nhắc đến võ thuật, công chúng thường lập tức hình dung về những cú đòn đẹp mắt, những trận đấu quyết liệt trên võ đài hay những tấm huy chương lấp lánh tại các kỳ đại hội thể thao. Đó là phần bề nổi rực rỡ, dễ nhận diện nhất.
Đứng trước hiên nhà thờ của dòng họ Lê Mai tại thôn Đồng Lạc (xã Hoằng Lộc) câu thơ 'Trăm năm còn lại chút này...' cứ bâng khuâng dội về trong tâm trí tôi. Cái 'chút này' ở đất học Hoằng Hóa chính là Thư gia Vạn Ninh Đường, một tủ sách cổ Hán - Nôm độc nhất vô nhị xứ Thanh, nơi đang lưu giữ gần 600 pho sách quý có tuổi đời nhiều thế kỷ.
Lịch sử vốn khách quan nhưng nghiệt ngã. Không phải ai có công cũng được ghi chép đầy đủ. Nhiều nhân vật từng góp phần làm thay đổi vận mệnh đất nước chỉ còn lại vài dòng ngắn ngủi trong gia phả hoặc thần tích.Đặng Chân là một trường hợp như thế. Tên tuổi ông không xuất hiện dày đặc trong chính sử. Không có những bài văn bia ca ngợi công trạng. Không có những pho sách ghi chép riêng về cuộc đời.Nhưng điều đó không có nghĩa ông bị lãng quên. Bởi lịch sử không chỉ tồn tại trong sách.Lịch sử còn sống trong ký ức cộng đồng. Sống trong những ngôi đền. Sống trong những câu chuyện được kể từ đời này sang đời khác.
Bản gốc Từ điển Việt - Bồ - La (tiếng Latinh: Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) do giáo sĩ Alexandre de Rhodes (người Việt quen gọi là cha Ðắc Lộ, 1591-1660) biên soạn, được in tại Roma (Italy) năm 1651 là một trong những pho sách quý triển lãm nhân Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5-2026 ở Ðường sách Thành phố Hồ Chí Minh.
Triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư', diễn ra từ ngày 18 đến 24/4, giới thiệu đến công chúng bộ sưu tập thư tịch cổ triều Nguyễn - hệ thống tư liệu có giá trị đặc biệt, phản ánh toàn diện các lĩnh vực của triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.
Trong những năm tháng dặm dài tìm đường cứu nước, Bác Hồ kính yêu đã có 30 mùa Xuân, 30 lần đón Tết ở xứ người. Nếu ngồi điểm lại thì phần lớn là những ngày Xuân cô đơn, một mình đón Tết nhớ quê, mà có lần Bác nói đó là những cái Tết nhắc nhở Bác mau trở về cứu nước.
Hưng thịnh hơn 2.000 năm qua, nhà họ Bùi ở Trung Quốc có 59 tể tướng, 59 đại tướng quân, 14 hoàng hâu, hơn 3.000 vị quan, bí quyết trường tồn của gia tộc này là gì?
Không gian luyện tập võ cổ truyền trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang được mở rộng theo hướng gắn với hoạt động du lịch. Nhiều võ đường mở cửa đón du khách, đưa di sản võ học trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, mang đến cho du khách những trải nghiệm đặc biệt.
Tại Lễ vinh danh 'Gương sáng Pháp luật' lần thứ III do Bộ Tư pháp tổ chức tại Hà Nội, trong tổng số 55 cá nhân tiêu biểu được vinh danh trên toàn quốc, tỉnh Cà Mau có 3 đại diện gồm: ông Nguyễn Quốc Hận, Hòa thượng Hữu Hinh và Luật sư Lê Hải Lâm. Đây là những cá nhân có uy tín và ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng; có nhiều đóng góp trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cộng đồng, qua đó giúp nhiều người nâng cao hiểu biết pháp luật, thực hiện sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật.
Trong quần thể di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hồ Văn từ lâu vốn gắn liền với nhiều hoạt động trải nghiệm và giáo dục di sản. Giờ đây, nơi này mang một diện mạo mới khi trở thành 'Không gian văn hóa đọc Văn Miếu-Quốc Tử Giám' - điểm hẹn của những người yêu sách, yêu tri thức và mong muốn kết nối với cội nguồn văn hóa dân tộc.
Thông tin xấu độc lật sử trên không gian mạng len lỏi như rắn độc. Để vô hiệu hóa mối đe dọa này, có các công nghệ an ninh phát hiện ngăn chặn nhưng không dễ ngăn chặn tuyệt đối. Thực tế vẫn có những 'vết răng' và cần giải độc.
Hội nghị Paris và Hiệp định Paris để lại cho chúng ta nhiều bài học sâu sắc, có ý nghĩa to lớn trong tình hình hiện nay.
Hiệp định Paris không chỉ là thắng lợi của nhân dân Việt Nam mà còn đi vào lịch sử cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập, tự do, tiến bộ và công lý.
Cứ mỗi lần đến Bảo tàng Điêu khắc Chăm, bước qua khỏi những bậc tam cấp vào các phòng trưng bày, tôi lại mang một cảm giác thận trọng, nghiêm cẩn như đang bước vào những hành lang ở một thư viện rộng lớn đang trưng bày những pho sách kinh điển dày cộm đan xen dọc lối đi.
Tôi nhìn lên tấm lịch tường. Ngày mai, 20/11, sẽ là ngày Nhà giáo Việt Nam. Tôi muốn chia sẻ một trắc nghiệm này: nếu bạn là người vào năm lớp 12 từng bịn rịn chia tay bạn bè ngày bế giảng; nếu bạn từng đến và thấy những buổi họp lớp vắng dần qua từng năm; nếu có ngày bất giác bạn tự hỏi: Cô giáo chủ nhiệm mình năm lớp Một tên là gì? Thì bạn hãy nhẩm lại xem, đã bao lâu rồi bạn chưa hỏi thăm các thầy cô, ý tôi muốn nói là tất cả các thầy cô từng dạy mình, từ lớp Một đến khi hết phổ thông, vào đại học, rồi sau đại học... (tùy con đường học hành của mỗi người)?
Mô hình chạm sách được trường THPT Hòa Ninh (cù lao An Bình, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long) phối hợp cùng thư viện Miệt Vườn - thư viện tư nhân do chị Út Trinh sáng lập, tổ chức định kỳ hàng tháng.
* Trong một buổi cà phê bàn về chuyện sáng tác, mấy người bạn tỏ ý không đồng nhất cách hiểu về hai từ tác gia và tác giả. Rất mong quý báo nói rõ thêm (Trương Hồng Minh, Liên Chiểu, Đà Nẵng).
Nghệ nhân ưu tú Tuấn Minh (tỉnh Phú Yên) khẳng định, di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại Nghệ thuật bài chòi Trung bộ của Việt Nam được thực hành ở 11 tỉnh, thành cả nước. Bài chòi xứ Nẫu mang đặc trưng riêng của vùng đất và con người Phú Yên. Nhóm nghệ nhân miệt mài tập luyện cho tiết mục trong Tuần lễ Văn hóa - Du lịch Phú Yên năm 2024.
Ở xã Dền Sáng, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, ông Vàng Duần Phù, sinh năm 1971, người dân tộc Dao được biết đến là người uy tín, người thầy dạy chữ, dạy những đạo lý tốt đẹp cho lớp thanh niên trong cộng đồng dân tộc Dao đỏ tại đây.
Nhiều giáo viên bậc phổ thông phản ánh, bản dịch thơ bài 'Nam quốc sơn hà' của Lý Thường Kiệt trong sách Ngữ văn 8 đọc nghe trúc trắc, không hay như bản dịch của chương trình cũ khiến học sinh khó hiểu, khó nhớ.
Ông Sầm Văn Lợi dành nhiều thời gian để tìm hiểu, lưu giữ và truyền dạy chữ viết, văn hóa truyền thống dân tộc Cao Lan...
'Thú chơi sách' của học giả Vương Hồng Sển - cuốn sách 'gối đầu giường' cho những người đam mê sách - vừa ra mắt bạn đọc trong một ấn bản đẹp.
'Thú chơi sách' của cụ Vương Hồng Sển, xuất bản lần đầu tiên năm 1960, là một trong những cuốn sách đầu tiên thử tìm cách định nghĩa về 'thú chơi sách' và bàn luận về nhiều khía cạnh của cái thú nhàn, thú phong lưu này.
Qua thời gian, Thú chơi sách (NXB Trẻ) đã trở thành 'kinh điển', thành sách gối đầu giường cho những người có niềm đam mê với sách, hay như cụ Vương Hồng Sển giải nghĩa, là những người 'si tình' vì sách.
Cuốn sách kinh điển về nghệ thuật chơi sách của tác giả Vương Hồng Sển, xuất bản năm 1960, là một trong những tác phẩm đầu tiên định nghĩa về 'Thú chơi sách' - một thú chơi được coi là nhàn nhã, phong lưu.
Đã 16 năm nhà thơ Trịnh Thanh Sơn hết duyên trần (2007-2023), cũng ngần ấy thời gian, mỗi cá nhân và đất nước trải qua biết bao sự kiện buồn vui. Song, đông đảo bạn bè cũng như những người yêu thơ và các tác phẩm ở nhiều thể loại của ông thì vẫn nhớ. Nhớ cả người thơ và thi phẩm!
Lịch sử mỗi dân tộc, quốc gia luôn trải qua những giai đoạn thăng trầm. Để tìm về quá khứ, những pho sách khô khan là không đủ. Lịch sử trở nên sống động từ những hiện vật còn sót lại qua năm tháng. Hệ thống bảo vật quốc gia chính là những pho sử sống, là những hiện vật lịch sử tiêu biểu nhất cho từng giai đoạn lịch sử quan trọng của dân tộc.
'Sưu tầm sách báo xưa là đam mê, nhưng giữ cuộc sống lâu dài cho sách báo xưa là một nghệ thuật...'
Tâm niệm: 'Viết để sống, để yêu và để trân trọng cuộc đời này', nên tác phẩm nào của nhà văn Phong Điệp cũng thấm đẫm vị đời, nóng hổi hơi thở cuộc sống. Giữ được sự nồng ấm này, có lẽ cũng nhờ một phần từ công việc khác của Phong Điệp: Nhà báo.
Bộ Kinh thánh tiếng Do Thái Codex Sassoon vừa được bán với giá 38,1 triệu USD (khoảng 894 tỷ VNĐ) trong một phiên đấu giá do công ty Sotheby's tổ chức.
Hiệp định Paris - kết quả của cuộc đàm phán dài nhất thế giới, với 4 năm 8 tháng 16 ngày. Với tầm vóc và ý nghĩa lịch sử như vậy, có thể nói hội nghị Paris và hiệp định Paris là một pho sách quý báu về trường phái đối ngoại và ngoại giao Việt Nam với những bài học to lớn trong công cuộc đổi mới, phát triển và bảo vệ Tổ quốc ngày nay.
Ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam chính thức được ký kết, đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam. Dịp kỷ niệm 50 năm Ngày ký Hiệp định Paris là cơ hội để ôn lại tầm vóc, ý nghĩa của hiệp định lịch sử này cùng những bài học kinh nghiệm quý báu để ứng dụng trong tình hình mới.