Chuyến thăm cấp nhà nước tới Ai Cập của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từ ngày 1 đến 3/9 là một động thái đáng chú ý trong chính sách đối ngoại của Bắc Kinh tại Trung Đông.
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi ngày 11/2 đã bổ nhiệm Trung tướng Ashraf Mansour, Giám đốc Học viện Quốc phòng Ai Cập, giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng.
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 20/1, Bộ trưởng Thủy lợi và Tài nguyên nước Ai Cập Hany Sewilam cho biết nước này đã nêu yêu cầu Ethiopia bồi thường cho Ai Cập và Sudan liên quan đến những thiệt hại về nguồn nước mà Cairo cho là phát sinh trong quá trình xây dựng Đập thủy điện Đại Phục Hưng (GERD) trên sông Nile Xanh.
Ai Cập và Sudan cùng phản đối mạnh mẽ bất kỳ biện pháp đơn phương nào đối với sông Nile Xanh - nơi Ethiopia xây dựng Đập thủy điện Đại Phục Hưng (GERD) gây nhiều tranh cãi.
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 3/7, Bộ trưởng Thủy lợi và Tài nguyên Nước Ai Cập Hani Sewilam đã phản đối việc Ethiopia liên tục áp đặt các biện pháp đơn phương liên quan đến đập thủy điện Đại Phục hưng (GERD), được xây dựng trên sông Nile Xanh.
Ngày 3/7, Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed cho biết công trình đập Đại Phục Hưng (GERD) trên sông Nile Xanh đã hoàn tất và sẽ chính thức được khánh thành vào tháng 9 tới.
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 28/4, trong cuộc gặp tại Cung điện Ittihadiya ở thủ đô Cairo, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi và Chủ tịch Hội đồng Chủ quyền Chuyển tiếp Sudan (TSC), Tướng Abdel-Fattah Al-Burhan đã thảo luận về công cuộc tái thiết Sudan sau xung đột và tình hình an ninh khu vực.
Ethiopia, quốc gia nằm ở khu vực Sừng châu Phi, giáp ranh với Eritrea, Djibouti, Somalia và Kenya, nổi tiếng với việc sử dụng lịch Coptic truyền thống với 13 tháng trong một năm.
Quốc gia duy nhất có 13 tháng trong một năm nằm ở châu Phi, giáp các nước Eritrea, Djibouti, Somalia và Kenya.
Tại hội nghị thượng đỉnh ba bên diễn ra ở thủ đô Asmara của Eritrea, các nhà lãnh đạo Ai Cập, Eritrea và Somalia đã cam kết hợp tác về an ninh khu vực, trong bối cảnh căng thẳng tiếp diễn ở vùng Sừng châu Phi. Ðộng thái này báo hiệu sự hình thành một liên minh mới trước mối đe dọa an ninh ngày càng gia tăng ở khu vực.
Nhiều người dân địa phương ở 2 thành phố kết nghĩa của Sudan là Omdurman và Khartoum nói rằng, nếu không có bếp ăn từ thiện, họ sẽ chết đói. Cuộc nội chiến ở đây bắt đầu vào tháng 4-2023. Các khu chợ trong thành phố đã bị cướp phá và hầu như không có cửa hàng hay nhà máy nào thoát khỏi tình cảnh này. Kinh khủng hơn, 'bỏ đói' trở thành vũ khí chiến tranh.
Tổng thống Abdel Fattah El-Sisi của Ai Cập mới đây đã giành chiến thắng áp đảo để tiếp tục nhiệm kỳ 3, với mức ủng hộ lên đến 89,6%. Tuy nhiên, hành trình lèo lái quốc gia Bắc Phi này trong nhiệm kỳ 6 năm tiếp theo không hề dễ dàng giữa một loạt thách thức bủa vây.
Không ngoài dự đoán, với uy tín và thành tựu đạt được trong 2 nhiệm kỳ vừa qua, đương kim Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi đã tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba khi giành được số phiếu áp đảo 89,6% trong cuộc bầu cử diễn ra từ ngày 10-12/12.
Đây là một trong những con sông dài nhất thế giới và chảy qua nhiều quốc gia nhất.
Trong động thái nhằm tăng cường an ninh cho Đập Phục hưng lớn (GERD), Ethiopia đã bố trí các hệ thống phòng không Pantsir-S2 tiên tiến của Nga và trạm radar ST-68UM của Ukraine cùng địa điểm.
Ai Cập, Ethiopia và Sudan đã nối lại các cuộc đàm phán kéo dài nhiều năm về con đập gây tranh cãi mà Ethiopia đang xây dựng trên nhánh chính của sông Nile.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ngày 22/6, Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ethiopia Demeke Mekonnen thông báo nước này đang chuẩn bị khởi động giai đoạn thứ 4 của quá trình làm đầy hồ chứa của đập Đại phục hưng (Gerd) trên sông Nile Xanh, bất chấp sự phản đối liên tục từ Ai Cập do lo ngại về nguồn cung cấp nước ở hạ lưu.
Các cuộc tấn công bằng máy bay, xe tăng và pháo binh đã làm rung chuyển Thủ đô Khartoum của Sudan và thành phố lân cận Bahri vào hôm thứ Sáu (28/4), bất chấp việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn 72 giờ giữa hai phe phái tham chiến trước đó.
Cuộc xung đột ở Sudan đang khiến nhiều nước láng giềng lo ngại vì không ít lý do, từ việc chung nguồn nước sông Nile, chung đường ống dẫn dầu cho đến việc 1 cuộc khủng hoảng nhân đạo đang hình thành.
Giao tranh bùng phát trở lại ở Sudan vào cuối ngày thứ Ba (25/4) bất chấp tuyên bố ngừng bắn của các phe tham chiến. Mối lo xung đột leo thang và phức tạp đang lớn hơn khi các tù nhân chiến tranh của chế độ độc tài cũ đã vượt ngục hoặc được phóng thích.
Tư lệnh quân đội Sudan, Tướng Abdel Fattah Burhan cam kết quân đội sẽ 'bảo vệ an ninh và thống nhất đất nước' cũng như đảm bảo quá trình 'chuyển đổi an toàn sang chế độ dân sự' ở Sudan.
Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn nguồn tin từ địa bàn cho biết Tư lệnh quân đội Sudan, Tướng Abdel Fattah Burhan, ngày 21/4 đã tuyên bố ủng hộ một chính phủ dân sự tại quốc gia Đông Phi này, động thái được xem như nỗ lực tìm kiếm sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế trong bối cảnh xảy ra giao tranh với Các Lực lượng hỗ trợ nhanh (RSF).
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 21/2, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi và người đồng cấp Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev đã nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực an ninh và chống khủng bố. Nhà lãnh đạo Uzbekistan có chuyến thăm chính thức Cairo trong hai ngày 20-21/2.
Ngày 26/1, Sudan và Ethiopia đã nhất trí giải quyết các tranh chấp biên giới cũng như vấn đề Đập thủy điện Đại Phục hưng (GERD) trên sông Nile Xanh, thông qua các cơ chế chung và đối thoại trực tiếp.
Thủ tướng Abiy và Tướng Al-Burhan tiến hành thảo luận về cách thức củng cố và tăng cường quan hệ song phương, cũng trong chuyến thăm này, ông Abiy sẽ gặp một số đảng chính trị của Sudan.
Theo báo Le Figaro của Pháp, dân số tăng mạnh, nhu cầu sử dụng nước tăng không chỉ trong đời sống hàng ngày mà cả trong nông nghiệp và các ngành công nghiệp, kèm theo đó là biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt… khiến nguồn tài nguyên nước sụt giảm.
Theo báo Le Figaro của Pháp, dân số tăng mạnh, nhu cầu sử dụng nước tăng không chỉ trong đời sống hàng ngày mà cả trong nông nghiệp và các ngành công nghiệp, kèm theo đó là biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt… khiến nguồn tài nguyên nước sụt giảm.
Tổng thống El-Sisi bày tỏ mong muốn thúc đẩy quan hệ Ai Cập-Mỹ trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và đôi bên cùng có lợi, đặc biệt trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với nhiều thách thức.
Theo chính quyền Sudan, hơn 30.000 người đã buộc phải dời khỏi nơi cư trú tại bang Blue Nile sau khi tranh chấp giữa các bộ lạc bản địa bùng phát thành bạo lực.
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El Sisi ngày 16/10 khẳng định nước này cam kết sẽ nỗ lực để giải quyết tranh chấp liên quan đến đập thủy điện Đại phục hưng (GERD) do Ethiopia xây dựng trên sông Nile Xanh theo hướng đảm bảo lợi ích của tất cả các bên liên quan.
Ngày 15/10, Chủ tịch Hội đồng Chủ quyền Sudan đồng thời là nhà lãnh đạo trên thực tế của nước này, Tướng Abdel Fattah Burhan và Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed đã nhất trí giải quyết các vấn đề biên giới giữa hai nước một cách hòa bình.
Bất chấp sự phản đối của các quốc gia hạ nguồn là Ai Cập và Sudan, hai tuabin - trong tổng số 13 tuabin tại con đập thủy điện Đại phục hưng, sẽ tạo ra 750 megawatt điện.
Việc Ethiopia triển khai kế hoạch tích nước cho hồ chứa của Đập thủy điện Đại phục hưng (GERD) mà không có sự nhất trí của các quốc gia hạ nguồn đang khiến cho quan hệ với Ai Cập xấu đi.
Bộ Ngoại giao Ai Cập cho biết nước này ngày 29/7 đã đệ đơn lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) nhằm phản đối việc Ethiopia tiếp tục triển khai kế hoạch tích nước cho hồ chứa của Đập thủy điện Đại phục hưng (GERD) mà không có sự nhất trí của các quốc gia hạ nguồn.
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 25/7, Tổng thống Ai Cập Abdel-Fattah El-Sisi và người đồng cấp Somalia Hassan Sheikh Mahmoud đã chia sẻ quan điểm về 'sự nguy hiểm của các chính sách đơn phương trong thực thi các dự án trên những dòng sông quốc tế' khi đề cập dự án đập thủy điện Đại Phục Hưng (GERD) của Ethiopia trên thượng nguồn sông Nile.
Bộ Y tế Sudan cho biết có ít nhất 108 người khác đã bị thương và 16 cửa hàng bị đốt cháy kể từ khi bạo lực bắt đầu bùng phát hôm 11/7 vừa qua.
Phía Ethiopia nói rằng đợt trữ nước thứ ba sẽ diễn ra vào tháng Tám và tháng Chín tới nhưng Sudan đã lên tiếng bác bỏ tuyên bố này.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ngày 28/5, Sudan đã bác bỏ tuyên bố gần đây của Ethiopia liên quan đến kế hoạch tích trữ nước giai đoạn thứ ba cho Đập thủy điện Đại phục hưng (GERD), dự kiến được tiến hành từ đầu tháng 8/2022, cho rằng tuyên bố như vậy làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước.
Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, Bộ trưởng Thủy lợi và Tài nguyên nước Ai Cập Mohamed Abdel-Aty ngày 26/2 cho biết, nước này sẵn sàng đối phó với bất kỳ tình huống nào liên quan đến Đập thủy điện Đại phục hưng (GERD) do Ethiopia xây dựng trên sông Nile Xanh, đồng thời nhấn mạnh Chính phủ Ai Cập sẽ không cho phép một khủng hoảng nước xảy ra.
Ethiopia ngày 20/2 đã chính thức sản xuất điện từ đập Đại Phục Hưng, con đập lớn nhất châu Phi nhưng vướng nhiều tranh cãi từ các quốc gia lưu vực sông Nile.
Theo Ngoại trưởng Ai Cập tái khẳng định tầm quan trọng của việc nối lại các cuộc đàm phán về Đập thủy điện Đại phục hưng trong thời gian sớm nhất để đạt được một thỏa thuận công bằng.