Côn Đảo - trường học Cách mạng của dân tộc Việt Nam: Kỳ 4: Những lớp học sau song sắt

Hơn một năm sau ngày giải phóng (tháng 8/1976), khi thăm lại nhà tù Côn Đảo, cố Tổng Bí thư Lê Duẩn đã viết: 'Côn Đảo là một hòn đảo anh hùng, Côn Đảo là một di tích lịch sử vĩ đại, Côn Đảo là một trường học lớn cho các thế hệ mai sau'. Thật vậy, từ khi chiếm đóng Côn Đảo (tháng 11/1861), thực dân Pháp đã biến hòn đảo này thành nơi giam cầm, đày đọa những nông dân và sĩ phu yêu nước trong phong trào Cần Vương, Đông kinh nghĩa thục... tiếp đó là hàng vạn cán bộ, đảng viên cộng sản thời kỳ tiền khởi nghĩa. Cũng từ đó, những chí sĩ - tù nhân yêu nước đã biến nhà tù đế quốc thành trường học Cách mạng. Chính những lớp học sau song sắt, nơi từng được coi là 'địa ngục trần gian' này đã góp phần hun đúc chí khí, tinh thần yêu nước, truyền thống kiên cường bất khuất của các anh hùng, chiến sĩ cách mạng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Di sản Phạm Thận Duật - nguồn lực văn hóa, khơi dậy ý chí tự cường

Danh nhân Phạm Thận Duật - người con ưu tú của quê hương Ninh Bình đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc bằng trí tuệ, lòng trung nghĩa và tinh thần canh tân. Không chỉ là nhà cải cách tiến bộ, ông còn là tấm gương về khát vọng đổi mới, phụng sự đất nước.

Kỷ niệm 100 năm ngày mất nhà yêu nước Phan Châu Trinh (24/3/1926 - 24/3/2026):Từ phong trào Duy Tân đến khát vọng phát triển của Việt Nam hôm nay

Tròn 100 năm ngày mất của nhà yêu nước Phan Châu Trinh (1926 - 2026), tư tưởng canh tân mà ông khởi xướng hơn một thế kỷ trước vẫn vang vọng như một lời hiệu triệu mạnh mẽ đối với dân tộc Việt Nam. Từ phong trào Duy Tân khởi phát trên đất Quảng đầu thế kỷ XX đến hành trình đổi mới và hội nhập hôm nay, tinh thần 'khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh' vẫn soi sáng khát vọng phát triển của đất nước.

Đọc Phan Châu Trinh nghĩ về một công viên văn hóa xứ Quảng

Đầu thế kỷ 20, Phan Châu Trinh xuất hiện với vai trò của một nhà tư tưởng khai phóng triết lý 'khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh'. Điểm mấu chốt là, thay vì dựa dẫm ngoại bang hoặc bạo động, Phan Châu Trinh kêu gọi 'Chi bằng học', tức là lấy học làm gốc để tự cường, cứu nước. Tư tưởng này là nền tảng cho phong trào Duy tân, đó cũng là cột mốc đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong nhận thức về văn hóa, giáo dục, thực học, thực nghiệp và canh tân, đổi mới đất nước.

Tư tưởng dân chủ của Phan Châu Trinh: Soi chiếu góc nhìn thời đại

Soi chiếu tư tưởng dân chủ của cụ Phan vào giai đoạn hiện nay không chỉ là sự tri ân, mà cũng là cách củng cố nền tảng tư duy quản trị hiện đại cho thành phố Đà Nẵng - vùng đất xứ Quảng quê hương ông hôm nay.

Chuyện học xưa & nay: Cha đỗ Cử nhân, con đậu Hoàng giáp

Giữa những biến động lịch sử nửa sau thế kỷ 19, khi triều Nguyễn suy yếu và các phong trào yêu nước bị đàn áp, cha con nhà khoa bảng Hoàng Hữu Xứng - Hoàng Hữu Bính vẫn giữ vững tinh thần học vấn và khí tiết sĩ phu.

Người con ưu tú của dòng họ Lê Minh trên đất Đại Bái

Nếu như Lê Minh Dung là bậc trí sĩ có nhiều dấu ấn trong phong trào Cần Vương kháng Pháp cuối thế kỷ XIX thì con trai ông - Lê Văn Tiến tiếp tục nối chí cha, kiên trung với những tranh đấu chống ngoại xâm những năm đầu thế kỷ XX.

Biển người trẩy hội, chật kín đường vào Đền Cửa Đặt

Hàng vạn du khách đổ về khu di tích Đền Cửa Đặt (xã Vạn Xuân, Thanh Hóa) dịp đầu xuân, khiến không khí hành hương tưởng niệm anh hùng Cầm Bá Thước và cầu bình an tại đền Bà Chúa Thượng Ngàn thêm nhộn nhịp.

Theo dấu chân danh nhân đất Quảng

Kỳ lạ thay, khi ngoái nhìn lại những năm Ngọ và những năm mang con số 6 trong lịch sử cận - hiện đại, ta thấy hiện lên mạch ngầm tư tưởng gắn với dấu chân một số danh nhân đất Quảng. Đó là những người đi qua thời cuộc, để lại dấu ấn khai mở, khai phóng - như thể mỗi mùa xuân của lịch sử đều mang theo một cuộc lên đường.

Chuyện chưa kể sau tấm thiệp chúc Tết thời Trung Quốc cổ đại

Thiệp chúc Tết Trung Hoa cổ đại không chỉ để chào xuân mà là nghi lễ xã giao quyền lực: gây dựng quan hệ, phô bày địa vị và đôi khi lại là công cụ hối lộ kín đáo.

Rạng danh vùng đất kháng chiến

Xuân Bính Ngọ - Một địa đạo trong lòng đất dài hàng nghìn mét nằm dưới các bụi tre, chạy quanh đường bê tông nông thôn gần như được giữ nguyên vẹn; hay công trình khu mộ các bậc sĩ phu yêu nước còn thơm mùi sơn mới… như những 'chứng tích sống' của lịch sử vùng đất kháng chiến Ngọc Mỹ (phường Quảng Phú).

Vui như tết!

Giữa những chộn rộn của không khí tết, dường như đi đâu cũng thấy mọi người thường trực nụ cười trên môi.

Hoàng giáp hai lần đỗ đầu, được vua Tự Đức ban tên

Hai lần đứng đầu các khoa thi lớn của triều Nguyễn, từ Giải nguyên đến Hội nguyên, Hoàng giáp Lê Khắc Cẩn không chỉ nổi danh về học vấn mà còn được vua Tự Đức đặc biệt yêu mến, ban tên và trọng dụng.

Nhân dân Campuchia lật đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt

Ngày 7.2 ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử Việt Nam và thế giới. Đặc biệt, ngày 7.2.1979, với sự giúp đỡ của quân tình nguyện Việt Nam, nhân dân Campuchia đã lật đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt, mở ra bước ngoặt lịch sử cho đất nước Chùa Tháp và để lại dấu ấn sâu sắc trong quan hệ quốc tế khu vực.

Chủ tịch Quốc hội dâng hương nhà lưu niệm Bùi Bằng Đoàn

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã về dâng hương tại nhà lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn vào sáng 27/1. Cùng dự có Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm, tri ân nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước

Ngày 27-1, nhân kỷ niệm 80 năm Ngày tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam, hướng tới kỷ niệm 96 năm thành lập Đảng và chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã thăm, tri ân nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước.

Ngày này năm xưa (25/1): Khai mạc phiên họp toàn thể lần thứ nhất của Hội nghị bốn bên về Việt Nam ở Paris

Ngày 25/1/1948 là ngày truyền thống Thanh tra Bộ Quốc phòng. Ngày này 57 năm trước là ngày khai mạc phiên họp toàn thể lần thứ nhất của Hội nghị bốn bên về Việt Nam ở Paris.

Thủ khoa Huân là ai?

Cái tên Thủ khoa Huân được đặt cho nhiều trường học, đường phố, vậy Thủ khoa Huân là ai và có những công lao gì?

Bảo tồn, phục dựng lễ cúng Giang sơn

Được hợp nhất từ 2 xã Hóa Hợp và Hóa Sơn, Kim Điền là mảnh đất không chỉ nổi tiếng với dấu tích của vua Hàm Nghi trong hành trình rời kinh đô Huế ban chiếu Cần Vương kêu gọi sĩ phu và người dân đứng lên chống giặc ngoại xâm khôi phục bờ cõi quốc gia. Nơi đây còn có lễ cúng Giang sơn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, gia đình, bản làng yên ổn, thể hiện lòng biết ơn trời đất, thần rừng, tổ tiên và hướng về nguồn cội…

Khắc Chiếu Cần Vương lên bia đá 11 tấn

Một tấm bia đá granite nặng hơn 11 tấn, khắc toàn văn Chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi bằng chữ Hán và chữ Việt vừa được đặt trang trọng trong khuôn viên Di tích quốc gia Thành Tân Sở (Quảng Trị).

Thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam

Ngày 20.12 ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng của Việt Nam và thế giới, từ những mốc son trong lịch sử cách mạng, các nhân vật lịch sử tiêu biểu, đến những công trình kinh tế - xã hội trọng điểm và chuyển biến lớn trong trật tự quốc tế.

Khí phách Châu Thượng Văn

Những năm cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, đất nước ta trải qua nhiều biến động lịch sử. Giữa lòng phố Hội có một thương nhân đã lặng lẽ dâng hiến tài sản, trí tuệ và cả sinh mệnh mình cho phong trào yêu nước ở Trung Kỳ, đó là Châu Thượng Văn. Ông đã trở thành biểu tượng cho khí phách của người xứ Quảng.

Một chí sĩ Duy Tân xứ Quảng

Những năm đầu thế kỷ 20, thực dân Pháp cơ bản đã đặt được nền đô hộ ở nước ta, nhiều phong trào yêu nước liên tục diễn ra. Từ một nhà Nho ở vùng quê nghèo xứ Quảng, cụ Lương Đình Thực đã nhanh chóng trở thành nhân tố quan trọng trong cuộc khởi nghĩa Duy Tân năm 1916.

Thênh thang dạo bước xứ Cùa

Từ Quốc lộ 9, ngay trung tâm xã Cam Lộ, chếch hướng Tây Nam theo con đường nhựa rộng thoáng, vượt qua đèo Cùa là đến xứ Cùa. Ông Phạm Quang Trung, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh (CCB) xã Cam Lộ, người 'đưa đường, dẫn lối' cho chuyến đi bảo tôi: 'Xứ Cùa là tên gọi chung, chứ thực ra vùng đất ni thuộc hai xã Cam Chính, Cam Nghĩa của huyện Cam Lộ (cũ). Nhắc đến Cùa là nhớ về thành Tân Sở, nơi 140 năm về trước, vua Hàm Nghi ban chiếu Cần Vương kêu gọi sĩ phu, người dân cả nước đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược'.

Giáo dục lòng yêu nước qua hình ảnh vua Hàm Nghi

Nhân kỷ niệm 140 năm Hoàng đế Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương (1885-2025), ngày 7/12, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình 'Hào khí Cần Vương'.

Tôn vinh truyền thống hiếu học Hà Tĩnh qua triển lãm tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Sáng 3/12 tại Văn miếu Hà Tĩnh, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp với Bảo tàng Hà Tĩnh tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề 'Văn Miếu – Quốc Tử Giám và truyền thống giáo dục khoa bảng tỉnh Hà Tĩnh'. Tham dự sự kiện có đại diện các sở, ngành, đơn vị văn hóa trên địa bàn.

Tiếng trống Duy Tân vang mãi

Một sự kiện đặc biệt đối với giáo dục ở Sơn Cẩm Hà xưa, mà cũng là nét mới đặc sắc trong lịch sử giáo dục Việt Nam đầu thế kỷ 20 là việc mở trường tân học, được khởi phát bởi cụ Lê Cơ, lý trưởng làng Phú Lâm.

Chuyện chưa kể về người thầy xin chém 7 gian thần, chấn động triều Trần

Dâng 'Thất trảm sớ' dám xin chém 7 gian thần khiến triều Trần chấn động, người thầy Chu Văn An trở thành biểu tượng liêm chính ngàn đời.

Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế tôn vinh danh nhân Phạm Thận Duật

Ngày 4-11, nhân dịp 200 năm ngày sinh danh nhân Phạm Thận Duật (1825-2025), Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế 'Danh nhân Phạm Thận Duật - Giá trị di sản và giải pháp, bảo tồn phát huy'.

Ninh Bình: Kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật

Sáng nay, 4-11, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật (1825 - 2025) và Hội thảo khoa học 'Danh nhân Phạm Thận Duật giá trị di sản và giải pháp bảo tồn, phát huy'.

Kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật (1825-2025)

Sáng 4/11, UBND tỉnh Ninh Bình đã tổ chức Kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật (1825-2025).

Thành phố mang bóng hình Người

Đại hội đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, đang diễn ra trên Thành phố mang tên Bác. Và thay đổi lớn nhất của thành phố bây giờ là không gian rộng lớn, thế kiềng ba chân vững chãi sau khi hai tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương sáp nhập. Trong ngày vui đón chào sự kiện trọng đại của thành phố hôm nay, thấy dáng hình vị Cha già với nụ cười đôn hậu, động viên cháu con viết tiếp bản hùng ca trong thời đại mới.

Chợ và doanh nhân xứng đáng được tôn vinh

Tại mỗi đô thị lớn có thể xây dựng các bảo tàng doanh nhân hay bảo tàng thương mại và kinh tế để tôn vinh từ những người buôn bán nhỏ lẻ đến các doanh nghiệp, công ty lớn. Tất cả họ đã và đang góp phần quan trọng phát triển nội lực quốc gia, trong đó kinh tế tư nhân đang được coi là đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng.

Doanh nhân dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn vừa phối hợp các đơn vị, doanh nghiệp tổ chức Lễ dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nhà số 5, Châu Văn Liêm (phường Chợ Lớn,Thành phố Hồ Chí Minh).

Triển lãm giới thiệu Trường Dục Thanh với nhân dân Điện Biên

Ngày 8/10, Triển lãm ảnh chuyên đề 'Nơi Bác dừng chân - Trường Dục Thanh Phan Thiết' đã được tổ chức tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên).

Khánh thành Khu lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn

Ngày 28-9, TP Hà Nội phối hợp với Văn phòng Quốc hội tổ chức Lễ khánh thành Khu lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn tại xã Ứng Thiên (TP Hà Nội). Dự buổi lễ có Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.

Khánh thành Khu lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội khóa I Bùi Bằng Đoàn

Sáng 28/9, tại xã Ứng Thiên (Hà Nội), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự Lễ khánh thành Khu lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội khóa I Bùi Bằng Đoàn.

Tôn vinh những đóng góp và nhân cách cao quý của Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn

Sáng nay, 28/9, tại xã Ứng Thiên, Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự Lễ khánh thành Khu lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn - một hình mẫu tiêu biểu cho sự chuyển mình của giới sĩ phu Việt Nam trước vận mệnh lịch sử, người đã trực tiếp cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ kiến tạo Hiến pháp và hệ thống pháp luật đầu tiên.

Khánh thành Khu lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn

Sáng 28/9, Văn phòng Quốc hội chủ trì, phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức Lễ khánh thành Khu lưu niệm Trưởng Ban Thường trực Quốc hội Bùi Bằng Đoàn (tương đương Chủ tịch Quốc hội hiện nay).