Không chỉ đầu tư xây dựng trường học biên giới, thời gian qua, việc phối hợp giáo dục nâng cao nhận thức chủ quyền cho thế hệ trẻ, đặc biệt là các em học sinh tại vùng phên giậu của Tổ quốc giữa lực lượng biên phòng và các trường học biên giới ở Lào Cai chú trọng đẩy mạnh.
Từ trên cao nhìn xuống, thôn Phìn Chải, xã Y Tý chênh vênh trên sườn núi, xung quanh được bao phủ bởi những triền ruộng bậc thang tầng tầng, lớp lớp như nấc thang lên tận trời xanh. Chỉ cách đây 2 năm, người dân Phìn Chải còn chịu bao đau thương do cơn bão số 3 gây ra vào tháng 9/2024. Vậy nhưng, hồi sinh sau bão, đến nay, cuộc sống của người dân đã có nhiều đổi thay, Phìn Chải đang trở thành điểm du lịch hấp dẫn du khách đến tham quan.
Trong khi nhiều du khách chờ đến mùa lúa chín, đầu tháng 7 lại là thời điểm Y Tý khoác lên mình màu xanh mướt của những thửa ruộng bậc thang.
Ngày 2/7, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức họp xem xét phương án triển khai thực hiện Dự án cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng, cảnh quan khu vực cột cờ biên giới Lũng Pô, xã A Mú Sung, tỉnh Lào Cai.
Trên địa bàn xã Y Tý có 3 thôn biên giới nằm ở vị trí độc lập gồm Sim San 1, Sim San 2 và Hồng Ngài, cách trung tâm xã từ 10 đến 20 km. Để di chuyển đến các thôn này, hiện chỉ có một tuyến đường độc đạo, trong đó phải qua suối Sim San. Sau cơn bão số 3 vào tháng 9/2024 và mùa mưa lũ năm 2025, cây cầu tạm và cầu sắt qua suối đều bị lũ cuốn trôi. Hiện nay, xã Y Tý đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng cầu Sim San, phấn đấu hoàn thành vào tháng 10 năm nay.
Suối Lũng Pô dài 38 km, chảy qua xã Nậm Xe (cũ), tỉnh Lai Châu 8 km rồi vào địa phận Lào Cai tại xã Y Tý, qua xã A Lù (cũ), sau đó hòa vào sông Hồng tại thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung. Từ khu vực xa xôi, khó khăn bậc nhất tỉnh, đến nay, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước với cơ chế, chính sách phù hợp, những thôn, bản nơi vùng cao, biên giới dọc suối Lũng Pô ngày càng khởi sắc.
Trên hành trình ngược suối Lũng Pô với chiều dài hơn 30 km từ thôn Lũng Pô (xã A Mú Sung) đến thôn Hồng Ngài (xã Y Tý), cùng với cảm nhận về sự đổi thay ở những vùng đất bên dòng suối biên giới, điều làm chúng tôi tự hào là khung cảnh bình yên hiện hữu khắp dải biên cương xa xôi. Ở nơi ấy, dù đường biên giới dài và địa hình hiểm trở, những chiến sĩ biên phòng vẫn luôn chắc tay súng cùng đồng bào các dân tộc giữ bình yên biên giới.
Trong những năm qua, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đời sống đồng bào các dân tộc nơi thượng nguồn suối Lũng Pô đã có nhiều đổi thay. Hiện nay, nhiều chi bộ khu vực biên giới giữ vai trò nòng cốt trong công tác xây dựng Đảng, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên trẻ, góp phần 'đánh thức' tiềm năng phát triển nông - lâm nghiệp, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, giúp người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Suối Lũng Pô dài 38 km, chảy qua xã Nậm Xe (cũ), tỉnh Lai Châu 8 km rồi vào địa phận Lào Cai tại xã Y Tý, qua xã A Lù (cũ), sau đó hòa vào sông Hồng tại thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung. Từ khu vực xa xôi, khó khăn bậc nhất tỉnh, đến nay, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước với cơ chế, chính sách phù hợp, những thôn, bản nơi vùng cao, biên giới dọc suối Lũng Pô ngày càng khởi sắc.
A Mú Sung là xã vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, với đường biên dài gần 26,8 km. Nhiều năm qua, mưa lũ, sạt lở khiến những tuyến đường nơi đây thường xuyên hư hỏng, việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đến nay đoạn đường biên giới từ thôn Lũng Pô đến thôn Phù Lao Chải (giáp địa phận xã Y Tý) dài 14km đang được mở rộng, bê tông hóa, góp phần đổi thay cuộc sống người dân vùng biên.
Hồng Ngài là bản Mông xa nhất xã Y Tý, cách trung tâm xã khoảng 20 km, giáp với địa phận huyện Phong Thổ cũ, tỉnh Lai Châu và huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Trước đây, nhắc đến Hồng Ngài ai cũng ngại vì giao thông rất khó khăn, nhưng nay, bản xa đã mang một diện mạo mới, đời sống người dân thêm ấm no.
Thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung có vị trí địa lý đặc biệt, nơi dòng suối Lũng Pô hòa vào sông Hồng, cũng là điểm đầu tiên sông Hồng chảy vào lãnh thổ Việt Nam. Nơi đây có công trình cột cờ Lũng Pô và cột mốc số 92 được nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm. Hiện nay, cấp ủy, chính quyền địa phương đang tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn để xây dựng cột cờ Lũng Pô trở thành điểm sáng du lịch nơi biên giới.
Tỉnh Lào Cai có hơn 181 km đường biên giới và 9 xã, phường biên giới, đa số là đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống. Những ngày này, Bộ đội Biên phòng Lào Cai tập trung cao nhất, làm nòng cốt cho ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031 ở địa phương.
Lũng Pô không chỉ là điểm đánh dấu nơi dòng sông mẹ chảy vào nước Việt để hình thành nên văn minh sông Hồng, mà còn gìn giữ những trang sử oai hùng của quân và dân tỉnh Lào Cai bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc.
Năm 1979, sau chuyến công tác lên mặt trận biên giới phía Bắc, nhà thơ Dương Soái, khi đó là phóng viên của Đài Phát thanh Hoàng Liên Sơn đã sáng tác bài thơ 'Gửi em ở cuối sông Hồng'. Năm 1980, tức là đúng 1 năm sau, nhạc sĩ Thuận Yến đã phổ nhạc và ca khúc này lập tức nổi tiếng và đi cùng năm tháng cho đến tận bây giờ. Năm 2026, gần nửa thế kỷ đã trôi qua, lời thơ đi vào câu hát 'Anh ở biên cương, nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt' đã đưa tôi đến với miền đất ấy - đó là xã A Mú Sung, tỉnh Lào Cai - đó cũng chính là nơi dòng suối Lũng Pô xanh ngọc, hòa với màu đỏ phù sa của sông Hồng, nơi có cột cờ Lũng Pô kiêu hãnh tung bay trong gió, nơi có một con số huyền thoại '92' - cột mốc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Và giữa điệp rừng trùng núi ấy, Đồn Biên phòng A Mú Sung sừng sững như một điểm tựa vững chắc nơi phên dậu Tổ quốc. Với mỗi cán bộ, chiến sĩ nơi đây, bảo vệ biên giới không chỉ là giữ từng tấc đất, đường biên, cột mốc, mà còn là hành trình đồng hành cùng dân bản vượt qua đói nghèo, lạc hậu, gieo con chữ, nuôi mầm tương lai.
Đứng trên đỉnh đèo, phóng tầm mắt về phía thượng nguồn, tôi lặng nhìn dòng sông Hồng uốn lượn từ Trung Quốc chảy vào đất Việt. Khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu vì sao người ta vẫn gọi thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung, là 'nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt'.
Tôi đã hỏi nhiều người, kể cả những người già nhất trên đỉnh núi này, nhưng không ai biết được Ma Cha Va có nghĩa là gì, chỉ biết rằng đó là đỉnh núi cao nhất của mũi đá Ngải Thầu, thuộc thôn Ngải Thầu Thượng, xã Y Tý. Còn với những người ưa khám phá, thích những cung đường cheo leo, thì Ma Cha Va là bản Mông cao nhất Việt Nam, nơi có thể chạm tới mây trời. Ma Cha Va hôm nay không còn hoang vắng, heo hút, mà trở thành bản Mông đông vui trên 'đỉnh trời' Y Tý.
Bát Xát là huyện vùng cao, biên giới của tỉnh Lào Cai có đường biên giới giáp với nước bạn Trung Quốc. Trong những năm qua, các cán bộ, chiến sĩ biên phòng đã vượt qua nhiều khó khăn, thực hiện tốt nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc giới, sẵn sàng chiến đấu, giữ bình yên 'Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt'.
Khi hoa đào đã nở trên triền núi, chúng tôi có dịp tham quan hai cột mốc chủ quyền đặc biệt nằm ở hai đầu tuyến biên giới của tỉnh Lào Cai, đó là cột mốc 85 (2) ở thôn Hồng Ngài, xã Y Tý (Bát Xát) và cột mốc 171 (2) tại thôn Hóa Chư Phùng, xã Nàn Sín, huyện Si Ma Cai. Dù còn nhiều gian khó, người dân vùng biên giới vẫn kiên cường bám bản cùng với bộ đội biên phòng bảo vệ chủ quyền đất nước. Đến đây, chúng tôi càng cảm nhận được sự thiêng liêng của từng tấc đất Tổ quốc.
Tôi đã từng đến chào cờ trên đỉnh Lũng Cú và checkin ở điểm cực Bắc (Hà Giang) nay lại chào cờ trên đỉnh Lũng Pô và checkin bên cột mộc 92, thật tự hào và thích thú. Một nơi là 'chóp nón' linh thiêng, đầy kiêu hãnh của đất mẹ Việt Nam và một chỗ 'nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt' để làm thành một đồng bằng châu thổ rộng lớn, trù phú - cái nôi của nền văn minh Đông Sơn (nền văn minh đầu tiên của nước ta), sau này là nơi hội tụ, kết tinh và tỏa sáng của nền văn minh Đại Việt - Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc.
Cây cầu ngắn nhất Việt Nam chỉ có chiều dài 1 mét. Cầu được đặt tên theo tiếng người Hà Nhì, với ý nghĩa rất đặc biệt.
Sông Hồng - Dòng sông nuôi dưỡng biết bao thế hệ người Việt không chỉ có một tên gọi. Vậy tại sao người xưa lại đặt cho dòng sông này cái tên Nhĩ Hà đầy bí ẩn?
Sông Hồng chảy qua nhiều tỉnh, thành phố nước ta trước khi hòa mình vào biển Đông mênh mông, khi chảy vào Việt Nam tại Lào Cai sông chảy thành một đường thẳng thông suốt, mạnh mẽ, phách khí giữa những dáng núi, dáng đồi điệp trùng. Sông Hồng không chỉ là nét chấm phá, tạo nên sự hài hòa của thắng cảnh mà đang là mạch nguồn của những ý tưởng, đồ án, quy hoạch lớn.
Cột cờ Lũng Pô được xác định là công trình thanh niên, vừa khẳng định chủ quyền của Tổ quốc nơi biên ải, vừa giáo dục thế hệ trẻ truyền thống uống nước nhớ nguồn.
Chiều 25/11, tại xã A Mú Sung (huyện Bát Xát), Tỉnh đoàn tổ chức khánh thành công trình thanh niên số hóa tư liệu cột cờ Lũng Pô bằng mã QR.
Tôi không nhớ nổi đã lần thứ bao nhiêu quỳ ôm cái cột mốc đường biên mang số thứ tự 92 ấy. Tôi cũng chẳng lý giải được, cây cột mốc ấy có ma lực gì mà cứ mỗi lần nhìn thấy nó, lại một lần nôn nao.
Là một xã vùng cao biên giới, Y Tý vẫn mang trong mình những nét hoang sơ, kỳ bí và đầy hấp dẫn với du khách bởi nét văn hóa truyền thống bản địa và phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, đa dạng.
Cứ mỗi lần đến với Lào Cai trong tôi lại ngân nga câu hát 'Anh ở biên cương, nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt'. Nhưng thực ra, tôi chưa một lần đến vùng biên viễn, tới cột mốc 92, nơi con suối Lũng Pô hòa vào sông Hồng chảy vào đất mẹ.
Lào Cai, mảnh đất vùng cao, biên giới, nơi 'sông đầu nguồn, núi tuyệt đỉnh', cũng là nơi có những bản làng xa xôi, heo hút còn nhiều gian khó. Ở nơi ấy, để tiếng nói của đồng bào vượt qua được những đỉnh núi trập trùng mây phủ, thì niềm tin được gửi gắm vào những đại biểu do mình bầu ra. Những đại biểu HĐND người Mông, người Dao, người Hà Nhì… trở thành những 'đại sứ' của lòng dân.
Lào Cai không chỉ có Sa Pa mà còn có thiên đường mây ở vùng đất nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt.
Y Tý một điểm nổi tiếng bậc nhất bởi 'biển mây' kín mít trên bầu trời. Hiện nay, du lịch Y Tý đang trở thành tâm điểm yêu thích của các bạn trẻ đam mê xê dịch trên dải đất Việt Nam.
Lũng Pô (xã A Mú Sung, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai) trước đây là vùng hoang vu, cỏ lau mọc um tùm, ngoài Bộ đội biên phòng, hầu như không ai lui tới. Đến năm 2007, thực hiện chủ trương di dân ra khu vực biên giới của địa phương và qua các đợt di dân từ vùng khác về định cư, canh tác, nơi đây dần hình thành nên dải đất vùng biên yên bình, trù phú như ngày nay.
Được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển kinh tế nhưng thời gian qua Bát Xát chưa khai thác hiệu quả và vẫn là huyện nghèo. Chính vì vậy, Nghị quyết 36-NQ/TU ngày 27/1/2023 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về 'định hướng không gian phát triển lĩnh vực kinh tế trọng tâm của huyện Bát Xát đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050' (Nghị quyết số 36) có ý nghĩa rất quan trọng, mang tính chiến lược và dài hơi để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế so sánh cho phát triển, trở thành cực tăng trưởng bền vững của tỉnh. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Sông Hồng bồi đắp nên Bắc bộ, là trục phát triển kinh tế, văn hóa suốt chiều dài lịch sử nước ta. Những người thực hiện tuyến bài này mong muốn kể cho bạn đọc các câu chuyện về sông Hồng hiện nay thông qua những địa danh quan trọng, những làng mạc, đình đền, miếu mạo, di tích ven sông và cả những thân phận nổi trôi cùng dòng sông mẹ…
Trên Tỉnh lộ 156 men theo biên giới huyện Bát Xát, trong một buổi chiều muộn ngày hè oi ả, có 6 người cả đàn ông và phụ nữ dáng chừng người lạ di chuyển bằng 2 xe máy từ phía hạ huyện tới ngã ba thôn biên giới Tùng Sáng thì dừng lại. Sau khi nhận tiền, 2 người đàn ông có lẽ là xe ôm quay xe đi về phía hạ huyện, 4 người còn lại gồm 1 nam 3 nữ nhìn quanh quất rồi hất hàm ra hiệu cùng nhau đi vào ngôi nhà bỏ hoang ven đường. Họ chụm đầu bàn bạc rất kỹ một kế hoạch nào đó chuẩn bị thực hiện. Mọi hành động đáng ngờ trên đều đã nằm trong tầm ngắm của các trinh sát Đồn Biên phòng A Mú Sung.
Mùa xuân năm 2022 đã đến, với Trung tá Trần Xuân Trường, đây không phải là xuân đầu tiên anh ở lại Y Tý đón Tết cùng dân bản, mà là mùa xuân thứ 3 anh làm nhiệm vụ trực chốt quản lý, bảo vệ biên giới và phòng, chống dịch Covid-19 số 1 tại thôn Sim San, một trong những thôn xa nhất của xã Y Tý.
Đã lâu rồi người ta truyền tai nhau ở dãy núi lớn giữa Việt Nam và Trung Quốc, nơi khởi nguồn của dòng suối Lũng Pô có mỏ vàng hay đá đỏ hồng ngọc giá trị lắm nên không ít người ngày đêm cất công đi tìm kho báu. Ngay cả tên gọi Hồng Ngài dịch ra cũng có nghĩa là đá đỏ. Chẳng biết chuyện đó thực hư ra sao, nhưng mùa xuân này, câu chuyện về những đổi thay của mảnh đất tận cùng biên giới Lào Cai đã đưa tôi đến Hồng Ngài, bản Mông xa xôi nhất xã Y Tý (Bát Xát), cũng là nơi có cột mốc biên giới đầu tiên của tỉnh.
Sau 30 năm kể từ khi tỉnh Lào Cai được tái lập, khắp dải biên giới Bát Xát đã khởi sắc rõ nét khiến ai cũng bất ngờ.
Ngày 7-6, Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đã tống đạt quyết định xử phạt vi phạm hành chính 6 công dân Trung Quốc và trục xuất về nước theo quy định. Theo đó, 6 đối tượng trên bị phạt 120 triệu đồng về hành vi hành nghề trong lĩnh vực khám chữa bệnh trái phép.