'Thanh thiên' 青天 và 'thiên thanh' 天青 là hai từ Việt gốc Hán hay bị lẫn lộn với nhau, hoặc bị coi là đồng nghĩa. Sự nhầm lẫn này không chỉ xảy ra với người bình thường mà còn ngay với cả người biên soạn từ điển.
Độc giả Phạm Minh Thành hỏi: 'Trước đây tôi có đọc một bài viết dẫn gốc Hán của câu 'Treo đầu dê, bán thịt chó' cùng một số dị bản, nhưng hiện tại tôi không còn nhớ chính xác. Vậy, xin chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa giúp tôi: 1. Tìm lại bản gốc Hán của 'Treo đầu dê, bán thịt chó' và những dị bản của nó; 2. Cho biết câu này là thành ngữ hay tục ngữ và nghĩa khái quát của nó như thế nào.
Thành ngữ 'Trúc chẻ ngói tan' được sách Thành ngữ bằng tranh (Biên soạn: Nguyễn Thị Hường Lý; Tranh: Nguyễn Quang Toàn - NXB Kim Đồng, 2020) giảng nghĩa đen là: 'Lúc chẻ tre, chẻ trúc, cây vốn sẵn có thế năng nên giải phóng năng lượng, tạo thành sức mạnh lớn. Khi ngói bị tác động mạnh tới mức vỡ tan, cũng bắn ra thành nhiều mảnh. Nếu vỡ hàng loạt có thể gây thương tích diện rộng. Cả chẻ tre và ngói tan đều gây tiếng động lớn'.
Giả mạo hàng loạt fanpage của người nổi tiếng, đăng quảng cáo tuyển cộng tác viên xem video 'lợi nhuận cao, việc nhẹ', nhóm lừa đảo đã chiếm đoạt hàng nghìn tỉ đồng từ hàng nghìn phụ nữ trên khắp cả nước.
Ở ngay cửa chợ Xóm Mới, Nha Trang, có hai cây xà cừ vươn cao, nghiêng tỏa bóng mát đã trăm tuổi. Mỗi lần dừng xe ở đây, tôi vẫn luôn tò mò ngắm nhìn cây xà cừ trăm tuổi ấy, như thể nó là một nhân chứng cho bao nhiêu thăng trầm của phố. Nếu so về lịch sử, thì chợ Xóm Mới được thành lập vào năm 1960, từ một chợ chồm hổm nhỏ, nay 65 tuổi, thì cây xà cừ được trồng từ đầu thế kỷ, nó có trước.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của các yếu tố trong một số từ láy như hô hoán, hốc hác, hộc tốc, hôi hám. Trong bài này, chúng tôi sẽ phân tích nghĩa của các yếu tố trong một số từ láy gốc Hán mông muội, mộng mị, mơ mòng (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ- Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là phân tích của chúng tôi):
Có lẽ đa số mọi người sẽ có câu trả lời là 'sắt son'. Sắt son hay son sắt chỉ sự thủy chung, một lòng một dạ, không bao giờ đổi thay, không bao giờ phai nhạt. Tuy nhiên, trong thực tế thì nhiều người viết là 'sắc son'.
Có bao giờ bạn quan sát những gương mặt người trên phố? Đó là những người xa lạ, họ sống như thế nào ta không can dự, và chỉ là lướt qua khi cùng gặp trên một cung đường, trên một chuyến tàu, trên một chuyến bay.
Có bao giờ bạn quan sát những gương mặt người trên phố? Đó là những người xa lạ, họ sống như thế nào ta không can dự và chỉ là lướt qua khi cùng gặp trên một cung đường, trên một chuyến tàu, trên một chuyến bay. Do cuộc sống của mỗi người hình thành ra tính cách, nên khó khi ta khó chịu vì sự ầm ĩ của một nhóm người, bực mình vì những lời nói to tiếng. Nhưng giống như ngày khép mở, đó chỉ là một khoảng thời gian ơ thờ, thoáng chốc, sau đó là lãng quên nhau.
Độc giả Vương Toàn hỏi: 'Tôi thấy người ta hay chúc nhau là 'Mã đáo thành công' với nghĩa là gặp nhiều may mắn, đạt được thành công, thắng lợi nhanh chóng, nhưng không biết vì sao lại nói như vậy. Gần đây tôi có xem cuốn sách đứa cháu đang đọc Thành ngữ bằng tranh (biên soạn: Nguyễn Thị Hường Lý; Tranh: Nguyễn Quang Toàn - NXB Kim Đồng, 2020), thì thấy giải thích như sau:
...'Thế gian được vợ mất chồng', ý dân gian muốn nói: rất ít cặp vợ chồng cả hai đều hoàn hảo (chủ yếu nói về phẩm chất, tính cách), mà thông thường vợ chồng bù trừ khiếm khuyết cho nhau và bởi thế hãy xem sự khôn khéo - vụng về, được - mất này là chuyện thường...
Theo tác giả Phạm Văn Sơn, Tết Nguyên đán hàm chứa ý nghĩa lịch sử và nhân đạo, tinh thần hòa hợp với thiên nhiên, lòng hiếu thảo đối với tổ tiên và cả ý nghĩa đoàn kết xã hội.
Hai đứa tôi là một mối tình đã cũ. Cũ như thành phố này, bao nhiêu năm qua mưa về làm rêu bám trên những bức tường, để cỏ tranh cứ lên cao trong khu đất của sân bay cũ đang chờ quy hoạch đã cao ngập bóng người. Cũ như hàng cây ngày nào còn nhỏ ri, nay đã cao nhanh và đến mùa hoa làm rợp vàng cả con phố. Hai đứa tôi là một mối tình đã cũ.
Ngày bé, mỗi khi lên chùa, tôi thấy ông, bà nội mình chuẩn bị rất chu đáo, kỹ càng. Kỹ càng từ việc chọn 'ngày lành, tháng tốt', chu đáo từ việc chọn lễ vật (dù chỉ là thẻ hương, nải chuối, cơi trầu), lựa chọn y phục…
Trải qua cảm giác bị người yêu lừa dối, 'cắm sừng' chưa bao giờ là dễ dàng.
Có lẽ bất hạnh nhất của cuộc đời chính là sự hoang phí thời gian. Con người sinh ra đời, lớn lên, quỹ thời gian làm việc thực sự vỏn vẹn chỉ có vài chục năm. Vài chục năm trong bao la cuộc sống này tính ra là chẳng bao nhiêu. Con người ta sinh ra và lớn lên trong bầu trời rộng lớn này, nếu chỉ biết vỏn vẹn khu phố mình ở, dòng sông chảy ngang nhà, con đường mình đi qua hàng ngày thì quả là một sự lãng phí thời gian sống thật sự. Tất nhiên, không phải ai cũng có điều kiện để đi đây đi đó do phải sống trong điều kiện sống kinh tế khó khăn hoặc không có điều kiện để di chuyển. Có người chỉ mơ bước chân mình từ làng quê nghèo với con đường đổ bụi để một lần bước chân về thành phố mà giấc mơ nhỏ bé ấy chẳng bao giờ thực hiện được.
Iniesta tài năng đấy. Iniesta vĩ đại đấy. Nhưng thật khó để viết gì đó về anh một cách cảm động hay hùng hồn.
Mở đầu chủ điểm Em yêu tổ quốc Việt Nam sách Tiếng Việt 2 (tập 2, bộ Cánh Diều) là bài thơ Bé xem tranh của nhà thơ Kim Chuông.
Con đường nhà tôi là con đường của người tứ xứ tìm đến. Bởi mấy chục năm trước, nơi này chỉ là bãi cát với lau lách mọc đầy, nhiều hố trũng do người ta múc cát để xây nhà. Và trong cuộc mưu sinh, nhà cất lên, đường mở ra, nay trở thành một khu phố đông dân. Tính ra đã 26 năm, khi đó cây dừa trước nhà ra trái, với tay hái được, nay thì nó cao đến độ những người hái dừa thuê cũng ngại leo lên.
Khách du lịch đến một vùng đất luôn có những tiêu chí ăn ngon, ăn đặc sản của vùng đất đó và được phục vụ tốt. Giá cả cao thấp tùy quán, tùy không gian nên không bàn được mắc rẻ. Tỉ dụ không thể bàn giữa một tô phở giá 30 ngàn đồng với 50 ngàn đồng, hoặc cũng một con cá mú tươi tùy nơi bán từ 300 ngàn đồng lên 700 ngàn đồng. bởi vì hai tô phở khác nhau cũng như khi bạn ăn con cá mú 700 ngàn đồng được chế biến bởi một đầu bếp giỏi và quán đẹp khác với chỗ chỉ có ghế nhựa xập xệ và tay ngang tạo ra cho bạn món ăn. Bên cạnh đó, có nhiều người cứ vội vàng chụp ảnh hóa đơn tính tiền lên mạng 'bóc phốt' quán mình vừa tới một cách không có duyên.
Luân có những ngày không ở phố, đó là những ngày vui. Cậu bé có cảm giác như mình được chắp một đôi cánh bay bay, không còn bị những âm thanh rất quen ở căn nhà nằm trên tầng 15 của một chung cư giống như một con chim không được bay xa.